---
title: "Hoe verloopt je praktijkexamen, van aankomst tot uitslag?"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/verloop/
description: "Hoe verloopt het praktijkexamen B in Vlaanderen? Bereid je voor op documenten, voertuigcontroles, manoeuvres, gps en uitslag, met checklist voor de examendag."
type: "Artikel"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-28T14:26:46Z
---

# Hoe verloopt je praktijkexamen, van aankomst tot uitslag?

> Hoe verloopt het praktijkexamen B in Vlaanderen? Bereid je voor op documenten, voertuigcontroles, manoeuvres, gps en uitslag, met checklist voor de examendag.

[Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/) [Praktijkexamen](https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/) Verloop

Je examendag in Vlaanderen

Je praktijkexamen B bestaat uit een gevaarherkenningstest en een proef op de openbare weg. Die rijproef duurt ongeveer 40 minuten, met voertuigcontroles, twee manoeuvres en zelfstandig rijden. Je krijgt je eindresultaat nadat je beide onderdelen hebt afgelegd.

Nagekeken op 28 oktober 2026, op basis van de officiële bronnen bewaard op 21 oktober 2026. De wijziging van de voertuigcontroles vanaf 1 december staat afzonderlijk vermeld.

## Welke stappen doorloop je?

De **gevaarherkenningstest** kan vóór of na de rijproef plaatsvinden. Ook de manoeuvres en het zelfstandig rijden hebben geen vast tijdstip binnen je rit. Je kunt dus geen betrouwbaar schema maken waarin je precies op een bepaalde minuut moet parkeren.

| Onderdeel | Wat gebeurt er? | Waar hou je rekening mee? |
| --- | --- | --- |
| Aanmelden | Je documenten en de voorwaarden voor deelname worden gecontroleerd. | Volg het aankomstuur in je afspraakbevestiging. |
| Gevaarherkenningstest | Je bekijkt verkeersfilmpjes en duidt de waargenomen gevaren aan. | Dit onderdeel kan vóór of na de rijproef komen. |
| Voertuigcontroles | Je toont de bediening, instellingen en een gekozen controle. | Ken de auto waarmee je examen aflegt. |
| Rijden en manoeuvreren | Je rijdt in het verkeer en voert twee gekozen manoeuvres uit. | De rijproef omvat ongeveer 40 minuten, inclusief de controles. |
| Zelfstandig rijden | Je volgt gps-instructies en wegwijzers. | Ongeveer 10 tot 15 minuten binnen de rijproef, eventueel onderbroken. |
| Uitslag | De resultaten van beide onderdelen worden samen beoordeeld. | Vraag uitleg over de onderdelen waarop je moet bijleren. |

De genoemde 40 minuten slaan dus op de **proef op de openbare weg**, niet op je volledige bezoek. Hou in je planning ook ruimte voor het onthaal, de computertest en de bespreking. Bronnen: GOCA, categorie B, Doc. 133, p. 11 en 12 en de toelichting, p. 26.

## Wat controleer je vóór je naar het examencentrum vertrekt?

Voor het gewone opleidingstraject ben je **minstens 18 jaar**, is je geslaagde theorie-examen nog geldig en heb je minstens **5 maanden** geoefend met een voorlopig rijbewijs. Je theorie blijft 3 jaar geldig. Controleer de datums vóór je een afspraak vastlegt.

Heb je een voorlopig rijbewijs van 12 maanden (M12)? Dan geldt volgens Vlaanderen.be de verplichte oefenperiode van 5 maanden niet. Is je voorlopig rijbewijs verlopen? Dan zijn bijkomende documenten en lessen nodig en leg je het examen via een rijschool af. Bekijk jouw situatie bij [het voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/).

Controleer ook of het **vormingsmoment van je begeleider** in orde is. Bij een voorlopig rijbewijs van 36 of 12 maanden, uitgereikt vanaf 1 maart 2024, moet je het vereiste begeleidersattest kunnen tonen. Dat geldt ook wanneer je uiteindelijk met de rijschool examen aflegt. De termijnen en uitzonderingen staan bij [de voorwaarden voor je begeleider](https://rijbewijs-b-theorie.be/begeleider/).

Met je eigen auto maak je zelf de afspraak. Ook met een voorlopig rijbewijs van 18 maanden moet tijdens de rijproef iemand met je meerijden: een begeleidende persoon die in België is ingeschreven, een in België afgegeven identiteitsdocument heeft, al minstens 8 jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs voor de examenauto heeft en de voorbije 3 jaar geen verval van het recht tot sturen had. Je mag slechts met één persoon in de auto zitten. Vlaanderen.be raadt aan dat bij voorkeur minstens 6 weken vooraf te doen. Met een erkende rijschool regelt de school de afspraak. Het officiële **examentarief bedraagt 51 euro in 2026**; bekijk eventuele rijschoolkosten afzonderlijk bij [de kostprijs van je rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/kostprijs-rijbewijs/).

Bronnen: het besluit over rijbewijs B, artikel 8 en Vlaanderen.be, toegang, documenten en afspraak. Deze pagina behandelt het verloop op de examendag. Het volledige traject vind je bij [het praktijkexamen B](https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/).

### Een korte voorbereiding voor de avond voordien

Leg je documenten samen, bekijk de route naar je [examencentrum](https://rijbewijs-b-theorie.be/examencentra/) en spreek af wie wat meebrengt. Controleer de gps en de houder. Loop de bedieningen nog eens na terwijl de auto stilstaat. Dit zijn voorbereidingstips, geen extra toelatingsvoorwaarden.

Oefen vooral wat je zelf nog moet zoeken: de motorkap openen, de achterruitverwarming bedienen of de spiegels instellen. Een knop herkennen op een foto helpt weinig als je die in de examenauto niet terugvindt.

## Wat moet je bij het onthaal kunnen tonen?

Maak onderscheid tussen **jouw documenten**, die van je begeleider en die van de auto. De opsomming volgt Vlaanderen.be en de GOCA-toelichting, p. 3, in de lokale versies van 21 oktober 2026.

| Voor wie? | Wat neem je mee? |
| --- | --- |
| Jij | Je geldige identiteitsdocument, je originele geldige voorlopige rijbewijs en een betalingsbewijs als je vooraf betaald hebt. |
| Na twee opeenvolgende mislukte praktijkexamens | Ook het getuigschrift van de verplichte 6 uur praktijkles bij een erkende rijschool. |
| Je begeleider | Een geldig Belgisch identiteitsdocument (een paspoort volstaat niet), een Belgisch of Europees rijbewijs dat al minstens 8 jaar geldig is voor de examenauto en, wanneer vereist, het begeleidersattest van het vormingsmoment. |
| De auto | Het originele inschrijvingsbewijs, een geldig verzekeringsbewijs op papier of digitaal en het groene, nog geldige keuringsbewijs als de auto keuringsplichtig is. |

Een **paspoort volstaat niet** als identiteitsdocument voor dit examen. Bij een verlopen voorlopig rijbewijs heb je onder meer een stageattest van de gemeente en het getuigschrift van 6 uur praktijkles na het vervallen nodig. Laat die situatie vooraf door je rijschool nakijken.

Valkuil

Volgens GOCA gaat het examen niet door als een vereist document ontbreekt. Het inschrijvingsgeld wordt dan niet terugbetaald. Dat wordt niet als een mislukte examenpoging geteld, maar je moet wel opnieuw terugkomen, en voor die nieuwe afspraak krijg je een retributiebijslag van 32 euro aangerekend.

Met de rijschool zorgt je lesgever voor de voertuigdocumenten. Vergeet daarom je eigen documenten en het eventueel vereiste begeleidersattest niet. Bronnen: Vlaanderen.be en GOCA, p. 3. De betekenis van de boorddocumenten lees je in [de les documenten aan boord](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/documenten-aan-boord/).

### Is de examenauto klaar?

Zorg voor een technisch en administratief correcte auto. Vlaanderen.be vermeldt onder meer een zichtbaar **L-teken**, behalve bij een erkende rijschoolauto. Met een voorlopig rijbewijs van 36 of 12 maanden moet je auto ook een extra spiegel voor je begeleider hebben: een tweede binnenspiegel, of bij een auto met gesloten koetswerk een rechterbuitenspiegel voor jou en een voor je begeleider. Het spiegeltje in de zonneklep volstaat niet. Met een voorlopig rijbewijs van 18 maanden is die extra spiegel niet verplicht. Een defect stoplicht, ook het aanwezige derde stoplicht, verhindert deelname.

Origineel voorziene parkeersensoren en camera's mogen je helpen. **Automatisch parkeren mag niet.** Hou de auto voldoende proper en breng geen speciale herkenningstekens op het dashboard aan om je tijdens het examen te helpen. Bron: Vlaanderen.be, examenvoertuig.

## Hoe verloopt de gevaarherkenningstest?

Op de computer bekijk je eerst **2 oefenfilmpjes** en daarna **5 examenfilmpjes**. Je ziet het verkeer vanuit de bestuurdersplaats, met onder meer de spiegels in beeld. Kijk dus ook naar wat achter en naast de auto gebeurt.

Na elk filmpje krijg je vier antwoordmogelijkheden. Daarvan zijn er **minstens één en hoogstens drie juist**. Je duidt aan welke mogelijke of directe gevaren je hebt gezien. Dit is geen test waarbij je tijdens het filmpje zo snel mogelijk moet klikken.

Volgens Doc. 133 krijg je één punt voor elk juist aangeduid antwoord. Een fout aangeduid antwoord kost één punt; een juist antwoord dat je niet aanduidt, levert nul punten op. Je probeert dus niet beter te scoren door zomaar alles aan te vinken.

Op het examen

GOCA vermeldt minstens 6 op 10 voor de gevaarherkenningstest. Bij een lagere score krijgt die beoordelingsrubriek een voorbehoud. Dat betekent op zichzelf niet automatisch dat je voor het volledige praktijkexamen niet geslaagd bent.

De test is onderdeel van **elk praktijkexamen**. Bij een nieuwe poging leg je hem opnieuw af, ook als hij de vorige keer goed ging. Bronnen: Doc. 133, p. 4 en GOCA-toelichting, p. 26.

## Wat vraagt de examinator bij de voorafgaande controles?

Je toont dat je de auto veilig kunt gebruiken vóór je aan het verkeer deelneemt. De examinator vraagt hoe je een **juiste zithouding** aanneemt. Je stelt stoel, hoofdsteun en spiegels in en draagt je gordel correct. Doe dat vóór het vertrek.

Daarna toon je de vaste bedieningen: ontwaseming vooraan, achterruitverwarming, dimlichten, grootlichten, mistlichten, claxon, richtingaanwijzers en remlichten. De examinator vraagt om die achtereenvolgens te bedienen. Daarnaast kiest de computer een controle.

| Controle | Wat toon je? |
| --- | --- |
| Bandenslijtage | Waar je de slijtage van een voorband nakijkt. |
| Bandenspanning | Hoe je controleert en waar je de voorgeschreven spanning voor de auto vindt. |
| Ruitensproeiervloeistof | Waar je de vloeistof bijvult. |
| Motorolie | Hoe je het oliepeil controleert. |
| Remvloeistof | Waar je het niveau controleert. |
| Koelvloeistof | Waar je het niveau controleert. |

Na een controle onder de motorkap sluit je die weer goed. Een onvolledige of verkeerde controle telt mee in je beoordeling. Als de motorkap om een technische reden niet open kan, gaat het examen volgens GOCA niet door.

Examen vanaf 1 december 2026?

De GOCA-toelichting van 16 september 2026 kondigt aan dat de controles van motorolie, remvloeistof en koelvloeistof vanaf 1 december 2026 verdwijnen. In oktober horen ze nog bij de mogelijke controles. Stem je voorbereiding af op je examendatum.

Bron: GOCA, onderdelen 3.1.2 en 3.1.3, p. 6 tot 8. Voor de voertuigkennis zelf kun je de les [voertuigcontroles](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/voertuigcontroles/) herhalen.

## Waarop let de examinator tijdens het rijden?

De examinator geeft tijdig aan waar je naartoe moet, behalve tijdens het zelfstandig rijden. Je blijft zelf verantwoordelijk voor de verkeersregels en je waarneming. Je begeleider mag geen aanwijzingen geven, instructies herhalen of bedieningen overnemen. Een tussenkomst leidt volgens GOCA tot stopzetting en niet slagen.

**Snelheid:** pas je tempo aan het zicht, het verkeer en de omstandigheden aan. Traag rijden zonder reden is geen veilige examenstrategie. GOCA beoordeelt zowel onaangepaste snelheid als onnodig traag rijden. Bij een onoverzichtelijk kruispunt toon je door tijdig te vertragen dat je het risico opmerkt.

**Invoegen:** denk bijvoorbeeld aan het verlaten van een invoegstrook wanneer het verkeer vlot rijdt. Kijk of er ruimte is en stem je snelheid af vóór je van rijstrook verandert. Een richtingaanwijzer geeft je geen voorrang. De voorrangsregels kun je herhalen in [de les over voorrang](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/voorrangsregels/).

**Afstand:** beoordeel niet alleen de ruimte vóór je auto. Let ook op de ruimte naast geparkeerde voertuigen en andere weggebruikers. GOCA gebruikt de tweesecondenregel als beoordelingshulp voor de volgafstand. De wettelijke regel verlangt voldoende veiligheidsafstand rekening houdend met je snelheid.

Stel dat je in een smalle straat in Gent een geparkeerde bestelwagen nadert. Kijk tijdig naar tegenliggers, de ruimte naast de bestelwagen en mogelijke voetgangers. Dat is een oefenvoorbeeld van verkeersinzicht, geen vaste examenroute. Meer over vooruitkijken staat bij [defensief rijden](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/defensief-rijden/).

Bronnen: GOCA, onderdeel 3.1 en rubrieken 2 en 8; Wegcode, bepalingen over snelheid, afstand en manoeuvres, gecontroleerd naast de Justel-versie.

## Wat als je met de gps een afrit mist?

Gedurende ongeveer **10 tot 15 minuten** volg je zelfstandig gps-instructies en wegwijzers. Dat hoeft geen aaneengesloten blok te zijn. De examinator kan onderbreken, zelf aanwijzingen geven en het zelfstandig rijden later hervatten.

De gps staat in het **Nederlands**. Het geluid hoeft niet aan te staan. Heb je geen bruikbaar toestel of geen geschikte houder, dan stelt de examinator volgens Doc. 133 een gps beschikbaar. Je moet die wel vlot kunnen bedienen.

Merk je te laat dat je een afrit moest nemen? Probeer die niet met een plotse beweging alsnog te halen. Blijf veilig rijden en volg de volgende bruikbare instructie. GOCA beoordeelt in de eerste plaats de veiligheid; meerdere opeenvolgende aanwijzingen negeren telt wel mee.

Een gps-instructie gaat nooit boven de verkeersregels. Wijst het toestel een richting aan die verboden is, dan volg je die niet. Bron: Doc. 133, p. 11 en GOCA, rubriek 11, p. 20.

## Welke twee manoeuvres krijg je?

De computer kiest **één manoeuvre uit elke groep**. Je kunt dus niet vooraf kiezen welk parkeermanoeuvre je krijgt. Als de verkeerssituatie een gekozen manoeuvre onmogelijk maakt, kan de examinator een ander vragen.

| Groep 1: één van deze drie | Groep 2: één van deze drie |
| --- | --- |
| Rechts evenwijdig met de weg parkeren tussen voertuigen. | Vooruit loodrecht op de weg in een vak parkeren. |
| Links evenwijdig met de weg parkeren tussen voertuigen. | In rechte lijn achteruitrijden. |
| Achteruit loodrecht op de weg in een vak parkeren. | Keren in een smalle straat. |

De examinator kijkt naar je **voertuigbeheersing én je waarneming**. Een nette eindpositie volstaat niet als je onderweg andere weggebruikers in gevaar brengt. Blijf rondom kijken en let opnieuw op het verkeer wanneer je na het manoeuvre wegrijdt.

Ook veilig uitstappen komt aan bod. Je legt de motor stil, beveiligt de auto tegen wegrollen en controleert het achteropkomende verkeer vóór je het portier opent. Je sluit de auto af of geeft aan dat je dat zou doen. Daarna stap je opnieuw in.

Oefen daarom niet alleen het sturen tussen twee auto's. Oefen ook stoppen, kijken, uitstappen en opnieuw vertrekken. Bron: GOCA, p. 2, onderdeel 3.1.1 en rubriek 12.

## Hoe krijg je je uitslag?

Na beide onderdelen krijg je het resultaat. GOCA beoordeelt **13 rubrieken** met goed, voorbehoud, onvoldoende of slecht. Er is dus geen algemene regel dat je een vast aantal losse foutjes mag maken.

Volgens de GOCA-toelichting ben je niet geslaagd bij één rubriek slecht, twee rubrieken onvoldoende, één onvoldoende samen met twee voorbehouden, of vier voorbehouden. Ook rijgedrag dat de veiligheid rechtstreeks in gevaar brengt, leidt tot niet slagen.

**Geslaagd?** Je krijgt het formulier Aanvraag om een rijbewijs. Daarmee vraag je je rijbewijs aan bij de gemeente. Het formulier is zelf geen geldig rijbewijs. Lees wat je vervolgens moet regelen bij [je definitieve rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/definitief-rijbewijs/).

**Niet geslaagd?** Je legt de gevaarherkenningstest en de rijproef opnieuw af, maar niet dezelfde dag. Na twee opeenvolgende mislukte praktijkexamens moet je minstens 6 uur praktijkles volgen bij een erkende rijschool vóór een nieuwe poging.

Vraag tijdens de bespreking welke concrete situaties tot de beoordeling leidden. Noteer daarna wat je opnieuw wilt oefenen. Ben je het niet eens met het resultaat, bespreek dat eerst met de hoofdexaminator. De verdere klachten- en beroepsprocedure staat op de officiële pagina van Vlaanderen.be.

Bronnen: GOCA, p. 2, Doc. 133, p. 12, artikel 9 van het besluit over rijbewijs B en Vlaanderen.be, resultaat en klachtenprocedure.

## Vragen voor je examendag

**Duurt het hele praktijkexamen 40 minuten?**

Nee. GOCA noemt ongeveer 40 minuten voor de proef op de openbare weg, inclusief de voorafgaande controles en twee manoeuvres. Het onthaal, de gevaarherkenningstest en de bespreking komen daar nog bij.

**Moet je eerst de gevaarherkenningstest afleggen?**

Niet noodzakelijk. Volgens de GOCA-toelichting kan de gevaarherkenningstest vóór of na de proef op de openbare weg plaatsvinden. Je eindresultaat krijg je nadat je beide onderdelen hebt afgelegd.

**Mag je begeleider helpen als je een knop niet vindt?**

Nee. Je begeleider mag tijdens de rijproef geen aanwijzingen geven of bedieningen overnemen. Volgens GOCA wordt het examen bij zo'n tussenkomst stopgezet en ben je niet geslaagd.

**Ben je meteen niet geslaagd als de gevaarherkenningstest minder goed gaat?**

Niet automatisch. Bij minder dan 6 op 10 krijgt die rubriek volgens GOCA een voorbehoud. Je eindresultaat hangt af van de beoordeling van het volledige praktijkexamen.

**Moet je de gevaarherkenningstest bij een tweede poging opnieuw doen?**

Ja. Bij een nieuwe poging leg je zowel de gevaarherkenningstest als de proef op de openbare weg opnieuw af, ook als de gevaarherkenningstest de vorige keer goed ging.

**Weet je welk onderdeel nog oefening vraagt?** Bespreek dat met je begeleider of rijlesgever. Twijfel je tijdens het rijden nog over voorrang of verkeersborden, herhaal dan de bijbehorende theorieles vóór je volgende oefenrit.

[Kies je theorieles](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/)

## Officiële bronnen en versies

Deze pagina is op 28 oktober 2026 nagekeken aan de hand van lokale bronkopieën van 21 oktober 2026. De bronnen zijn tijdens deze redactie niet opnieuw online opgehaald.

1. [Vlaanderen.be, Praktijkexamen rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/praktijkexamen-rijbewijs-b). Bewaard op 21 oktober 2026: toegang, documenten, tarief, voertuig, uitslag en klachten.
2. [GOCA Vlaanderen, Personenwagen categorie B](https://www.gocavlaanderen.be/detail-page/categorie-b). Bewaard op 21 oktober 2026: duur en onderdelen van de rijproef.
3. [GOCA, Doc. 133, praktijkexamen categorie B](https://cdn.prod.website-files.com/604a00a4df74a7000318621d/6a843501c512859815a1c8a7_Doc%20133-ABN_V.pdf). Versie 18 augustus 2026, p. 4, 6, 11 en 12: gevaarherkenning, rijproef, gps en uitslag.
4. [GOCA, Op weg naar het rijbewijs B](https://cdn.prod.website-files.com/604a00a4df74a7000318621d/6ab528507483c8510399aae6_Op%20weg%20naar%20het%20rijbewijs%20B%20-%20Het%20praktijkexamen%20in%20Vlaanderen%20toegelicht.pdf). Versie 16 september 2026: p. 2 en 3, onderdelen 3.1.1 tot 3.1.3, rubrieken 2, 8, 11, 12 en 13.
5. [Besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928). Artikel 8, versie vanaf 1 maart 2024; artikel 9, versie vanaf 4 maart 2017. Consolidatie van 21 oktober 2026.
6. [Wegcode van 1 december 1975, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1023782). Artikel 10.1, versie vanaf 1 januari 2004, en artikel 12.4, versie vanaf 1 maart 2014. Consolidatie van 21 oktober 2026.
7. [Wegcode, Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/1975/12/01/1975120109/justel). Tekstbijwerking tot 31 augustus 2026, bewaard op 21 oktober 2026. Artikelen 10 en 12 vergeleken met de Vlaamse Codex-versie.

## Geciteerde bronnen

- [GOCA, Doc. 133, praktijkexamen categorie B](https://cdn.prod.website-files.com/604a00a4df74a7000318621d/6a843501c512859815a1c8a7_Doc%20133-ABN_V.pdf)
- [GOCA, Op weg naar het rijbewijs B](https://cdn.prod.website-files.com/604a00a4df74a7000318621d/6ab528507483c8510399aae6_Op%20weg%20naar%20het%20rijbewijs%20B%20-%20Het%20praktijkexamen%20in%20Vlaanderen%20toegelicht.pdf)
- [Wegcode van 1 december 1975, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1023782)
- [Besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928)
- [Wegcode, Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/1975/12/01/1975120109/justel)
- [GOCA Vlaanderen, Personenwagen categorie B](https://www.gocavlaanderen.be/detail-page/categorie-b)
- [Vlaanderen.be, Praktijkexamen rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/praktijkexamen-rijbewijs-b)

---

Bron: [Hoe verloopt je praktijkexamen, van aankomst tot uitslag? · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/verloop/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.