---
title: "Voorrang rotonde en kruispunt: wie mag eerst?"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/kruispunten-en-rotondes/
description: "Wie mag eerst op een kruispunt zonder borden, bij een groen licht of op een rotonde? De reflexen voor het theorie-examen in Vlaanderen."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 8: De openbare weg"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-23T02:37:35Z
---

# Voorrang rotonde en kruispunt: wie mag eerst?

> Wie mag eerst op een kruispunt zonder borden, bij een groen licht of op een rotonde? De reflexen voor het theorie-examen in Vlaanderen.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Een **kruispunt** is de plaats waar twee of meer openbare wegen samenlopen.
- Zonder borden of lichten: **voorrang van rechts**.
- Een **vol kruispunt**: je rijdt niet op, ook niet bij een groen licht.
- **Rotonde** met borden: je verleent voorrang aan wie er al op rijdt. Richtingaanwijzer om te verlaten, niet om op te rijden.
- Een rond kruispunt **zonder die borden**: weer voorrang van rechts.

De vormen, het groene licht en de rotonde: hieronder staat wat je ermee doet.

**Op een kruispunt moet je snel kunnen beslissen.** Twee wegen komen samen, meerdere bestuurders kijken elkaar aan, en er is één vraag: wie mag eerst? Drie situaties komen steeds terug. Een kruispunt zonder een enkel bord. Een groen licht voor een kruispunt dat vol staat. Een rotonde met borden, of een rond kruispunt zonder.

Hieronder zie je hoe je een kruispunt herkent, wanneer je mag oprijden en hoe je een rotonde neemt, met de juiste richtingaanwijzer.

## Wat is een kruispunt?

**Definitie.** Een **kruispunt** is de plaats waar **twee of meer openbare wegen** samenlopen. Zonder borden, lichten of een bevoegd persoon geldt de **voorrang van rechts**: je verleent voorrang aan de bestuurder die van rechts komt.

Je hebt geen lichten en geen borden nodig. Zodra twee openbare wegen samenlopen, sta je op een kruispunt, met voorrangsregels.

Staat er niets, dan kijk je naar **rechts**. De bestuurder die van rechts komt, mag voor jou. Komt er iemand van links, dan verleent die jou voorrang.

Stel: je rijdt in Leuven een rustige zijstraat uit. Rechts komt een auto, links ook. Geen bord, geen licht. Jij laat de auto van rechts voorgaan. De auto van links wacht op jou.

![Kruispunt met vier takken in de bebouwde kom en meerdere voertuigen](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/carrefour-quatre-branches-agglomeration-plusieurs.webp)

*Twee openbare wegen komen samen: een kruispunt, met zijn voorrangsregels.*

Soms staat er een **driehoek** met een rode rand en een **zwart kruis**. Dat bord verandert niets. Het zegt alleen dat hier de voorrang van rechts geldt. Het geeft jou zelf **geen voorrang**.

Ook zonder dat bord blijft de voorrang van rechts de basis. Het bord zegt alleen: let op, hier is niets anders geregeld.

Wie een kruispunt oprijdt, moet **dubbel voorzichtig** zijn, ook als jij voorrang hebt. Zo voorkom je een ongeval.

Kruispunt zonder enig bord of licht: wie mag eerst?

## Hoe zien kruispunten eruit?

Kruispunten verschillen door het **aantal takken** en door de hoek waaronder ze samenkomen. De voorrang verandert daar niet door.

- vier takken die elkaar kruisen, haaks of schuin;
- drie takken, de derde sluit bijna haaks aan op een doorgaande weg: een **T-kruispunt**;
- drie takken, de derde sluit schuin aan op een doorgaande weg: een **Y-kruispunt**;
- vijf takken of meer: het kruispunt lijkt op een **ster**.

![Kruispunt met vier takken, van bovenaf gezien](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/carrefour-quatre-branches-vu-dessus.webp)

*Een kruispunt met vier takken, van bovenaf gezien.*

![T-kruispunt: de derde tak komt bijna haaks op de doorgaande weg uit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/carrefour-t-troisieme-branche-rejoint-route-principale.png)

*T-kruispunt: de derde tak komt er bijna haaks op uit.*

![Y-kruispunt: de derde tak komt schuin op de doorgaande weg uit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/carrefour-y-troisieme-branche-rejoint-route-oblique.webp)

*Y-kruispunt: de derde tak komt er schuin op uit.*

**Onthoud.** Het aantal takken of de hoek verandert de voorrang niet: zonder borden of lichten geldt op elk kruispunt de **voorrang van rechts**.

In Gent kom je ze alle vier tegen. Een schuin kruispunt van twee lanen, een zijstraat die bijna haaks uitkomt, een schuine aftakking, een plek waar vijf straten samenkomen. Tel eerst de takken. Pas daarna de voorrangsregel toe.

Een T-kruispunt is geen vrije baan voor wie rechtdoor rijdt. Zonder bord verleent ook die bestuurder voorrang aan wie van rechts komt. De weg die het meest rechtdoor loopt, wint niet vanzelf.

## Mijn licht is groen, maar het kruispunt zit vol. Rijd ik op?

Regelt een **bevoegd persoon** of een verkeerslicht het kruispunt, en sta je er **al op**? Dan mag je het **vrijmaken**. Je hoeft niet te wachten tot het verkeer openstaat in de richting die je neemt.

Eén uitzondering. Een **rood licht** aan je **rechterkant**, op de weg die je gaat volgen, houdt je tegen. Dat licht rijd je niet voorbij.

![Bevoegd persoon die het verkeer regelt in het midden van een kruispunt met lichten](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/agent-qualifie-reglant-circulation-centre-d-carrefour.webp)

*Sta je al op het kruispunt, dan mag je het vrijmaken. Een rood licht rechts op jouw weg houdt je tegen.*

Zit het kruispunt zo vol dat je er waarschijnlijk zou moeten stoppen, en zo het verkeer dat dwars oversteekt zou hinderen of blokkeren? Dan **rijd je niet op**. Ook niet als het licht groen is.

**Valkuil.** Groen licht en een vol kruispunt: je blijft ervoor. Het licht laat je toe om te rijden. Oprijden blijft verboden zodra je daar waarschijnlijk zou stoppen en het dwarsverkeer zou hinderen.

**Onthoud.** Een groen licht is een **toelating**, geen bevel. Zou je waarschijnlijk op het kruispunt moeten stoppen en zo het dwarsverkeer hinderen of blokkeren, dan rijd je niet op. In de auto doe je hetzelfde als op het examen.

Je licht is groen, maar het kruispunt staat helemaal vol. Rijd je op?

Een bevoegd persoon gaat **boven de lichten** en boven de gewone regels. Je geeft meteen gevolg aan zijn bevel. Je herkent hem aan de kentekens van zijn functie, overdag en 's nachts.

Armen **horizontaal** uitgestrekt betekenen stoppen voor wie dwars op die armen nadert. Een arm recht omhoog betekent stoppen voor iedereen, behalve voor wie al op het kruispunt staat en het moet vrijmaken.

Je staat al op het kruispunt. Een bevoegd persoon regelt het verkeer. Mag je het verlaten?

## Waarom geldt de voorrang van rechts niet op een rotonde?

**Definitie.** Een **rotonde** is een weg waar het verkeer in **één richting** rond een aangelegd middeneiland rijdt. Een blauw rond bord toont drie witte pijlen in een cirkel. Elke toegangsweg heeft een bord **voorrang verlenen** of een **stopbord**.

![Blauw rond bord met drie witte pijlen in een cirkel: verplicht rondgaand verkeer](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/kruispunten-en-rotondes/signal-d5-officiel.png)

*Het bord van de rotonde: drie witte pijlen in een cirkel, verkeer in één richting.*

Die borden aan elke ingang draaien de reflex om. Wie wil **oprijden**, verleent voorrang aan wie **al op de rotonde** rijdt. Die bestuurders komen van je **linkerkant**. De borden hebben de voorrang al vastgelegd, dus de voorrang van rechts geldt hier niet.

In de volksmond hoor je ook **rondpunt**. Officieel heet het alleen een rotonde als die borden er staan.

Voorrang verlenen doe je zo. Je past je snelheid aan en je stopt als dat nodig is. Kijk waar de ander is, hoe snel hij rijdt en hoe ver hij nog is. Pas dan rijd je verder.

Een stopbord is strenger. Je **stopt**, en daarna verleen je voorrang aan wie op de weg rijdt die je oprijdt. Ook als de rotonde in Brugge op een stille zondag leeg lijkt.

De **stopstreep**, een doorlopende witte streep haaks op de rand van de rijbaan, toont waar je stopt.

Een rond kruispunt zonder het blauwe bord, en zonder bord voorrang verlenen of stopbord aan de ingangen, is **geen rotonde**. Het is een gewoon kruispunt. Wie erop rijdt, verleent dan voorrang aan wie van rechts komt oprijden.

**Valkuil.** Rotonde met borden: wie er al op rijdt, mag eerst. Een rond kruispunt zonder die borden is geen rotonde. Dan geldt weer de voorrang van rechts. Wie erop rijdt, laat de bestuurder van rechts voorgaan.

Een rond kruispunt heeft geen borden aan de ingangen. Wat geldt daar?

## Moet ik mijn richtingaanwijzer gebruiken op een rotonde?

Een rotonde **oprijden** is een bijzondere richtingsverandering. Je hoeft je **richtingaanwijzer** daarvoor niet te gebruiken. Bij het verlaten van de rotonde moet het wel. Je slaat rechts af, dus je gebruikt de **rechter richtingaanwijzer**.

**Op het examen.** Rotonde: richtingaanwijzer **verplicht om te verlaten**, niet verplicht om op te rijden. Van rijstrook veranderen kondig je wel aan, en je verleent voorrang aan wie al op die rijstrook rijdt.

Een goede gewoonte: zet je rechter richtingaanwijzer aan zodra je de uitgang vóór de jouwe voorbij bent. Wie in de wachtrij wil oprijden, ziet op tijd wat je doet. Jij vergeet zo niet om je uitgang aan te kondigen.

**Onthoud.** Oprijden mag zonder richtingaanwijzer. Verlaten doe je met de rechter. Een vaste gewoonte: aanzetten zodra je de uitgang vóór de jouwe voorbij bent, zodat wie wacht je bedoeling op tijd ziet.

Op de rotonde hoef je niet zo dicht mogelijk bij de **rechterrand** te rijden. Je volgt de **rijstrook** die het best bij je bestemming past, en je houdt je aan de strepen die de rijstroken afbakenen.

Verander je van rijstrook, bijvoorbeeld van de binnenste naar de buitenste om eraf te gaan? Dan kondig je dat op tijd aan. Van rijstrook veranderen is een **manoeuvre**: je verleent voorrang aan wie al op de rijstrook rijdt die je oprijdt.

Een **onderbroken** witte streep mag je overschrijden om van rijstrook te veranderen, om links af te slaan, om in te halen of om te keren. Een **doorlopende** streep mag je niet overschrijden. Zolang de streep onderbroken is, kan je nog wisselen, als je voorrang verleent aan wie er al rijdt.

Moet je je richtingaanwijzer gebruiken om een rotonde op te rijden?

Voorrang van rechts zonder borden, een groen licht dat geen bevel is, een rotonde die de reflex omdraait: dat zijn de drie sleutels. De herhaling hieronder geeft ze je nog eens als kaartjes. Daarna laat de quiz zien of je het kruispunt snapt.

## Bronnen van de cursus

- Wegcode (koninklijk besluit van 1 december 1975), artikelen 2.9, 2.39, 4.1, 4.2, 4.3, 6.1, 6.2, 9.3.1, 12.2, 12.3.1, 12.4, 12.5, 13, 14.1, 14.2, 19.2, 72.2, 72.3 en 76.1
- Verkeersborden B1 Voorrang verlenen, B5 Stoppen en voorrang verlenen, B17 Kruispunt waar de voorrang van rechts geldt, D5 Verplicht rondgaand verkeer
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie), verkeersborden: bord B17, bord D5, bord B1 en bord B5

---

Bron: [Voorrang rotonde en kruispunt: wie mag eerst? · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/kruispunten-en-rotondes/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.