---
title: "Onderborden bij verkeersborden: betekenis en voorbeelden"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/onderborden/
description: "Wat betekent een onderbord onder een verkeersbord? Leer uren, afstanden en fietssymbolen lezen, met valkuilen en oefenvragen voor het theorie-examen."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 2: De verkeersborden"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-23T02:37:35Z
---

# Onderborden bij verkeersborden: betekenis en voorbeelden

> Wat betekent een onderbord onder een verkeersbord? Leer uren, afstanden en fietssymbolen lezen, met valkuilen en oefenvragen voor het theorie-examen.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Een **onderbord** staat nooit alleen: het hangt onder een verkeersbord en vult de regel van dat bord aan, bepaalt ze nader of beperkt ze.
- Meestal zie je een **wit opschrift op blauw**. Bij fietsen, voortbewegingstoestellen (zoals een step) en tweewielige bromfietsen zijn de tekens **zwart op wit**.
- Een onderbord zegt voor **wie** de regel geldt, **wanneer**, op welke **afstand** of bij welk **gevaar**.
- Een **fiets met twee pijlen** onder een stopbord of een bord voorrang verlenen: er komen fietsers uit **beide richtingen**.
- Op het schema van een kruispunt is de **dikke lijn** de weg met voorrang.

De voorbeelden, de afbeeldingen en de valkuilen staan hieronder.

**Kijk bij elk verkeersbord ook naar het bordje eronder.** Twee woorden of één symbool volstaan om de regel te veranderen: ze geldt dan alleen van 8 tot 18 uur, alleen voor fietsers of pas over 150 meter. Wie het onderbord overslaat, geeft op het theorie-examen snel een fout antwoord. Straks lees je bord en onderbord samen als één zin.

## Waarvoor dient een onderbord?

**Definitie.** Een **onderbord** is een rechthoekig bord dat altijd onder een verkeersbord hangt. Het staat **nooit alleen**: met een opschrift of een symbool vult het de betekenis van dat bord aan, maakt het die nauwkeuriger of beperkt het die.

Het bord erboven geeft de regel. Het onderbord stemt die regel af op de situatie. Het kan bijvoorbeeld aangeven:

- **voor wie** de regel geldt: een soort voertuig of weggebruiker;
- **wanneer** de regel geldt: bepaalde uren of dagen;
- **hoe ver of hoe lang**: een afstand of een lengte;
- **welk gevaar** er is, of in welke omstandigheden het bord geldt.

![Bord glibberige rijbaan met eronder een onderbord dat de afstand van 200 meter aangeeft, op een echte weg](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panonceau-situation-reelle.jpg)

*Het onderbord hangt onder het bord en maakt de regel nauwkeuriger. Hier: een glibberige rijbaan op ongeveer 200 meter.*

Snel: waar vind je een onderbord?

## Hoe lees ik een onderbord zonder me te vergissen?

Begin bij de kleuren. De meeste onderborden hebben een **wit opschrift of symbool op een blauwe achtergrond**. Voor fietsen, voortbewegingstoestellen en tweewielige bromfietsen gelden andere kleuren: **zwarte tekens op een witte achtergrond**. Een onderbord met uren heeft zwarte tekens op wit of witte tekens op blauw.

**Onthoud.** Lees van boven naar beneden: eerst de regel, dan de nuance. De kleuren gaan per twee: **wit op blauw** voor de meeste onderborden, **zwart op wit** voor fietsen, voortbewegingstoestellen en tweewielige bromfietsen.

**Op het examen.** Oefen vooral het duo bord plus onderbord. Weet wat een fiets met pijlen onder een stopbord betekent, welke kant de pijlen aanwijzen en wat het verandert voor jou als automobilist. Het bord alleen kennen volstaat niet.

Een onderbord heeft een blauwe achtergrond. Welke kleur hebben de tekens?

## Wat betekent een fiets met twee pijlen onder een stopbord?

Onder een **stopbord** (officieel: ‘stoppen en voorrang verlenen’), een bord **voorrang verlenen** of het bord **kruispunt waar de voorrang van rechts geldt** (de driehoek met het zwarte kruis) hangt soms een bordje met een fiets. Let op: naargelang het symbool zegt zo’n bordje twee heel verschillende dingen. Soms **waarschuwt** het je, soms **beperkt** het de regel.

- **Een fiets met twee pijlen**, of een fiets en een bromfiets met twee pijlen: op de weg die je oprijdt, rijden fietsers, eventueel ook bestuurders van tweewielige bromfietsen, in **twee richtingen**. Dat kan op een fietspad zijn of in een straat met eenrichtingsverkeer waar fietsers in beide richtingen mogen rijden.
- **Een fiets alleen**, onder een stopbord of een bord voorrang verlenen: het bord geldt **alleen voor fietsers**.
- **Een fiets en een bromfiets**, onder diezelfde borden: het bord geldt alleen voor fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen.

![Stopbord met daaronder een onderbord met een fiets: het bord geldt alleen voor fietsers](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-velo-seul-signal-concerne-cyclistes-photo.webp)

*Onder een stopbord of een bord voorrang verlenen: het bord geldt alleen voor fietsers.*

![Bord voorrang verlenen met daaronder een onderbord met een fiets en een bromfiets: het bord geldt alleen voor die twee soorten bestuurders](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-velo-cyclomoteur-signal-concerne-ces-photo.webp)

*Onder een stopbord of een bord voorrang verlenen: het bord geldt alleen voor fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen.*

**Valkuil.** Een fiets met **twee pijlen** onder een stopbord of een bord voorrang verlenen betekent: fietsers uit **beide richtingen**. Kijk dus naar links én naar rechts voor je de weg oprijdt.

Onder een stopbord hangt een onderbord met een fiets en twee pijlen. Wat betekent dat?

## Welke onderborden gaan over voertuigen?

Geldt een regel maar voor bepaalde voertuigen, of juist niet voor hen, dan geeft het onderbord dat aan met een **symbool of een woord**. Onder het bord verboden toegang staat bijvoorbeeld soms **uitgezonderd plaatselijk verkeer**: dan mag plaatselijk verkeer er wel door, ander verkeer niet.

Voor fietsers en bromfietsen zijn er vaste onderborden met zwarte tekens op wit:

- Onder **verboden richting**, **verboden toegang** of het verbod om af te slaan zegt een onderbord met een fiets dat het verbod **niet geldt voor fietsers**. Staat er ook een bromfiets met de letter A bij, dan geldt het verbod evenmin voor bromfietsen klasse A. Met een speed pedelec erbij geldt het ook niet voor speed pedelecs.
- Onder **verboden toegang** of het verbod om af te slaan betekent een bromfiets **zonder letter A** dat ook bromfietsen klasse B en speed pedelecs uitgezonderd zijn.
- Onder een bord dat een **richting verplicht** werkt het op dezelfde manier: fietsers zijn uitgezonderd, en eventueel ook bromfietsen klasse A en speed pedelecs.
- Onder het bord **verplicht fietspad** zegt een onderbord dat bestuurders van een **bromfiets klasse B** het fietspad moeten volgen. Een ander onderbord zegt dat ze het fietspad juist niet mogen volgen. Voor speed pedelecs bestaan er eigen onderborden.
- Onder het bord **eenrichtingsverkeer** mogen fietsers, soms ook bromfietsen klasse A en speed pedelecs, in de **tegengestelde richting** rijden. Voor alle andere bestuurders blijft het eenrichtingsverkeer gewoon gelden.
- Een **massa** op het onderbord onder het verbod voor voertuigen voor goederenvervoer beperkt dat verbod tot voertuigen met een hogere maximaal toegelaten massa. Een **letter** (B, C, D of E) onder het verbod voor voertuigen met gevaarlijke goederen geeft aan voor welke categorie wegtunnels de toegang verboden is.

**Onthoud.** Wat een fiets op een onderbord betekent, hangt af van het bord erboven. Onder een verbod of een verplichte richting zijn fietsers **uitgezonderd**. Onder een stopbord of een bord voorrang verlenen beperkt een fiets **zonder pijlen** het bord tot fietsers. Met **twee pijlen** komen er fietsers uit beide richtingen. Onder eenrichtingsverkeer mogen fietsers de **andere kant** op.

## Wat zegt een onderbord over afstand en lengte?

Een **afstand** op een onderbord zegt hoe ver het gevaar of de regel nog is. Een gevaarsbord staat normaal op ongeveer 150 meter van de gevaarlijke plaats. Staat het dichterbij of verder weg, dan geeft een onderbord ongeveer de afstand aan. Een afstand die in een wegwijzer zelf staat, is geen onderbord.

Een verbod of een verplichting wordt op dezelfde manier aangekondigd: een gelijkaardig bord krijgt een onderbord met de afstand waarop de regel begint. Ook een **stopbord** wordt aangekondigd, op de aangegeven afstand.

![Bord dat een stop aankondigt, met het stopsymbool en de afstand van 150 meter](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-annoncant-stop-distance-mentionnee.png)

*Aankondiging van een stopbord op de aangegeven afstand.*

**Onthoud.** Een afstand op het bord betekent: de regel begint **verderop**. Bij de aankondiging van een stopbord hoef je nog niet te stoppen.

Een onderbord kan ook de **lengte** van een gevaarlijk stuk weg tonen. Dan weet je hoe lang je extra moet opletten.

![Onderbord met pijlen dat de lengte van een gevaarlijk stuk weg aangeeft](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-indiquant-longueur-d-section.png)

*Een onderbord kan de lengte van een gevaarlijk stuk weg aangeven.*

Geldt een bord maar voor de **uitrit rechts** van een rijbaan met meerdere rijstroken in dezelfde richting, dan geeft een onderbord dat aan. En herhaalt een bord de regel van een zone, dan staat op het onderbord het woord **Herhaling**.

![Onderbord dat aangeeft dat het bord alleen geldt voor de uitrit rechts van een rijbaan met meerdere rijstroken in dezelfde richting](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-visant-seulement-sortie-droite-d.webp)

*Het bord geldt alleen voor de uitrit rechts van een rijbaan met meerdere rijstroken in dezelfde richting.*

Bij het bord dat een stop aankondigt staat een afstand. Wat betekent dat?

## Welk gevaar of welke omstandigheid noemt een onderbord?

Soms noemt het onderbord het gevaar zelf of de omstandigheden waarin het bord geldt:

- onder het bord **glibberige rijbaan**: ijzel of sneeuw, of een omstandigheid zoals **bij nat wegdek**;
- onder het algemene gevaarsbord, de driehoek met een uitroepteken: **welk gevaar** je te wachten staat, bijvoorbeeld mist of een uitrit voor vrachtwagens.

![Onderbord met een sneeuwvlok: de weg kan glad zijn door ijzel of sneeuw](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-signalant-chaussee-glissante-cause.png)

*De weg kan glad zijn door ijzel of sneeuw.*

![Een gevaarsbord met daaronder een onderbord dat het gevaar noemt: mist.](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/i-f276d7666e.webp)

*Het onderbord noemt het gevaar: hier kun je mist tegenkomen. Rijbewijs B Theorie; officiële verkeersborden: Officiële modellen van de Belgische verkeersborden (KB van 1 december 1975)*

![Een gevaarsbord met daaronder een onderbord met een vrachtwagen: een uitrit voor vrachtwagens.](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/i-930eccd0cb.webp)

*Het onderbord kondigt een uitrit voor vrachtwagens aan. Rijbewijs B Theorie; officiële verkeersborden: Officiële modellen van de Belgische verkeersborden (KB van 1 december 1975)*

Bij het onderbord **‘mist’** is er niet per se al mist: het waarschuwt dat je hier mist kunt tegenkomen. Pas je snelheid aan het zicht aan en rijd met dimlichten zodra je niet meer duidelijk tot ongeveer 200 meter ver ziet.

**Voormistlichten** mogen alleen aan bij mist, sneeuwval of felle regen. Het **achtermistlicht** moet aan bij felle regen of als mist of sneeuwval je zicht onder ongeveer 100 meter brengt, en anders nooit.

## Wat zegt het schema van een kruispunt op een onderbord?

Een **vierkant blauw onderbord** met een tekening van het kruispunt toont de weg die aan het volgende kruispunt **voorrang** heeft: de **dikke lijn**. Je vindt het onder een bord voorrang verlenen, een stopbord of een bord dat jou voorrang geeft.

Het schema is vooral nodig als de weg met voorrang op het kruispunt **afbuigt**: zonder tekening zou je niet zien waar die weg loopt. Hetzelfde onderbord hangt dan ook onder het bord voorrang verlenen of het stopbord op de andere wegen.

![Vierkant onderbord met het schema van een kruispunt: de dikke lijn is de weg met voorrang](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/onderborden/panneau-additionnel-montrant-configuration-d-carrefour.webp)

*Schema van een kruispunt: de dikke lijn is de weg met voorrang.*

**Valkuil.** Op het schema van een kruispunt is de **dikke lijn** de weg met voorrang. Zoek eerst je eigen weg op de tekening voor je antwoordt: rijd je op een dunne lijn, dan verleen je voorrang aan wie op de dikke lijn rijdt.

## Welke onderborden hangen onder een parkeerbord?

Onder een parkeerbord zegt het onderbord onder **welke voorwaarden** je er mag parkeren of stilstaan. De bekendste:

- **betalend**: je betaalt voor het parkeren, op de manier die ter plaatse is aangegeven;
- **uitgezonderd bewoners**: wie een bewonerskaart achter de voorruit heeft, hoeft de regel van het onderbord niet te volgen, bijvoorbeeld niet te betalen;
- **bewoners**, **parkeerkaart** of **autodelen**: de plaats is voorbehouden aan voertuigen met die kaart achter de voorruit;
- een **parkeerschijf**: de parkeertijd is beperkt en je gebruikt de schijf;
- **uren of dagen** onder een verbod, bijvoorbeeld van 7 tot 19 uur: het verbod geldt alleen in die periode;
- een **fiets**: de plaats is voor fietsen. Staat er ook een bromfiets bij, dan is ze voor fietsen en tweewielige bromfietsen.

**Valkuil.** **Uitgezonderd bewoners** en **bewoners** zijn niet hetzelfde. Bij **betalend, uitgezonderd bewoners** parkeert iedereen die betaalt, en bewoners met een kaart betalen niet. Staat er alleen **bewoners**, dan is de plaats voor hen voorbehouden.

Onder een parkeerbord staat ‘betalend, uitgezonderd bewoners’. Mag je er als bezoeker parkeren?

Je kunt nu een bord van boven naar beneden lezen: eerst de regel, dan de nuance. De herhaling hieronder zet de kernpunten op kaartjes, en de oefenvragen daarna testen of je bij elk onderbord meteen weet wat het betekent.

## Bronnen van de cursus

- Koninklijk besluit van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg (Wegcode), Vlaamse versie: artikelen 10.1, 27.1.4, 27.3, 30.1, 65.2, 65.5, 65.6, 66.2 tot 66.4, 67.2, 67.4, 68.2 tot 68.4, 69.2 tot 69.4, 70.2.1, 71.2, 71.3 en 77.5
- Ministerieel besluit van 11 oktober 1976 waarbij de minimum afmetingen en de bijzondere plaatsingsvoorwaarden van de verkeerstekens worden bepaald: artikelen 6.8, 7.5, 7.13, 8.1, 8.3, 8.9, 8.11, 9.2, 9.5, 10.1, 10.4, 11.1, 11.3, 12.6 en 13.1
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie): artikel 66.3
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie), verkeersborden: bord B1, bord B5, bord B17, bord B7, bord A15, bord A51, bord E3 en bord E9a

---

Bron: [Onderborden bij verkeersborden: betekenis en voorbeelden · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/onderborden/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.