---
title: "Verkeersagenten: gebaren boven lichten en borden"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/verkeersagenten/
description: "Wat doe je als de agent zijn arm opsteekt en het licht groen is? Leer de drie stopbevelen en waarom zijn bevel boven het licht gaat."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 15: Verkeersagenten"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-23T02:37:35Z
---

# Verkeersagenten: gebaren boven lichten en borden

> Wat doe je als de agent zijn arm opsteekt en het licht groen is? Leer de drie stopbevelen en waarom zijn bevel boven het licht gaat.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Een **bevoegd persoon**, meestal de politie, staat boven de lichten, de borden en de gewone regels.
- Drie bevelen betekenen alle drie **stoppen**: arm recht omhoog, arm of armen horizontaal, en een rood licht dat overdwars zwaait.
- Zie je zijn **borst of rug**, dan stop je. Rijd je naar zijn **hand**, dan mag je het kruispunt op.
- Een **wegkapitein**, een groepsleider of een gemachtigd opzichter geeft aanwijzingen. Zo iemand is geen bevoegd persoon.
- Een bevel negeren is van de **derde graad**. Negeer je de horizontale armen of het zwaaiende rode licht, dan is het de **vierde graad**.

De gebaren, het verschil met een wegkapitein en wie er wint van het licht: dat staat hieronder.

**Het licht springt op groen in Gent, maar de politieagent steekt zijn arm omhoog.** Rijd je door, dan negeer je zijn bevel. Dat is een overtreding van de derde graad.

Wie beslist er dan op het kruispunt: het licht of de agent? Zijn bevel gaat boven het licht.

## Wie is een bevoegd persoon?

**Definitie.** Een **bevoegd persoon** ziet toe op de naleving van de verkeerswet en de reglementen die erbij horen. Meestal is dat de politie. Met de onderscheidingstekens van zijn functie, herkenbaar overdag en 's nachts, mag hij het verkeer regelen. Zijn bevelen gaan boven lichten, borden en regels.

In de praktijk is dat de **politieagent** van de federale of lokale politie die je op straat tegenkomt. Er zijn er nog meer. Zo is het personeel dat een brug in de openbare weg bewaakt en bedient, bevoegd voor het verkeer op en bij die brug.

Bevelen aan wie rijdt, mag hij alleen geven als hij de **onderscheidingstekens van zijn functie** draagt. Die tekens moet je overdag en 's nachts kunnen herkennen. Zonder die tekens regelt hij het rijdende verkeer niet.

Zijn **bevelen** volg je meteen op. Ze gaan boven de verkeerstekens en boven de gewone verkeersregels. Een groen licht maakt zijn stopbevel niet ongedaan.

![Bestuurder toont zijn rijbewijs aan een bevoegd persoon tijdens een controle](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/verkeersagenten/conducteur-presentant-permis-conduire-agent-qualifie-photo.jpg)

*Bij een controle toon je je rijbewijs of je voorlopig rijbewijs.*

Bij een controle toon je je **rijbewijs**, of je **voorlopig rijbewijs** als je nog in opleiding bent. Dat doe je zodra een ambtenaar die op de verkeerswet toeziet erom vraagt.

Staat je auto stil of geparkeerd, en vraagt hij je om ze te **verplaatsen**, dan doe je dat meteen. Weiger je, of ben je er niet, dan mag hij de auto zelf laten verplaatsen, op jouw risico en op jouw kosten.

Ben je er niet en staat je auto volgens de regels geparkeerd, dan mag hij ze toch laten verplaatsen, maar niet op jouw risico en niet op jouw kosten. Een andere weggebruiker mag die auto niet zelf verplaatsen.

**Op het examen.** Een bevel van een politieagent negeren is een **zware overtreding**: 5 punten minder, bij twee zulke fouten ben je uitgesteld. Meestal is dat de **derde graad**, 191 euro. Horizontale armen of een zwaaiend rood licht: de **vierde graad**, ook zwaar, zonder onmiddellijke inning.

Die 191 euro kan sinds 1 juli 2026 onmiddellijk geïnd worden. Bij de vierde graad is de onmiddellijke inning uitgesloten. De arm recht omhoog blijft van de derde graad.

Ook je auto niet verplaatsen wanneer hij dat vraagt, is van de derde graad. Het is dus geen vriendelijke tip.

## Is iedereen met een fluohesje een bevoegd persoon?

Niet iedereen die je een teken geeft, mag het kruispunt regelen. Sommige mensen geven **aanwijzingen**. Die volg je op. Zij zijn daarom nog geen bevoegde personen.

- een **gemachtigd opzichter**, bij het oversteken van kinderen, scholieren, personen met een handicap of bejaarden;
- een **wegkapitein**, bij een groep fietsers of een groep motorfietsers;
- een **groepsleider**, bij een groep voetgangers of een groep ruiters;
- een **werfopzichter**, bij het personeel van werken op de openbare weg.

Om het verkeer stil te leggen gebruiken zij een **schijf** waarop het bord verboden toegang staat. Geen opgestoken arm, geen horizontaal uitgestrekte armen.

Een wegkapitein mag het verkeer in de zijweg stilleggen op een kruispunt dat **niet** door verkeerslichten geregeld wordt, terwijl de groep oversteekt. Hij vervangt werkende lichten niet.

**Valkuil.** Een wegkapitein, een groepsleider of een gemachtigd opzichter is **geen bevoegd persoon**. Zijn aanwijzingen volg je wel op: negeren is van de derde graad. De drie stopbevelen van een bevoegd persoon geeft hij niet.

In Brugge laat een wegkapitein je stoppen voor een groep fietsers. Is hij een bevoegd persoon?

## Wat betekenen de drie bevelen?

Drie bevelen hebben een vaste betekenis. Ze vragen alle drie hetzelfde: **stoppen**. Elk ander duidelijk bevel volg je ook meteen op. Niet elk gebaar staat apart beschreven.

![Bevoegd persoon op een kruispunt met één arm recht omhoog, gezien door de voorruit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/verkeersagenten/agent-bras-leve-verticalement-arret.jpg)

*Eén arm recht omhoog: stoppen voor alle weggebruikers. Wie al op het kruispunt is, maakt het vrij.*

**Arm recht omhoog.** Alle weggebruikers stoppen. Wie zich al op het kruispunt bevindt, stopt daar niet middenin: die maakt het kruispunt zo snel mogelijk vrij.

Dit bevel geldt uit elke richting, niet alleen voor wie hem aankijkt. Fietsers en voetgangers stoppen ook, tenzij ze het kruispunt al op zijn.

![Bevoegd persoon op een kruispunt met de armen horizontaal uitgestrekt, gezien door de voorruit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/verkeersagenten/agent-bras-tendus-horizontalement-ordre-arret.jpg)

*Armen horizontaal, en je ziet hem van voren: jij stopt. Wie naar zijn hand rijdt, mag het kruispunt op.*

**Een arm of beide armen horizontaal uitgestrekt.** Stoppen geldt voor de weggebruikers die naderen uit een richting die de richting van die arm of armen kruist.

Zie je zijn **borst of zijn rug**, dan kom je van voren of van achteren. Jij kruist de lijn van zijn armen. Je stopt, ook als je alleen zijn rug ziet.

Zie je hem in **profiel**, en wijst zijn arm in de as van jouw weg, dan rijd je naar zijn hand. Dat stopbevel geldt niet voor jou. Je mag het kruispunt op.

**Onthoud.** Stel je voor dat zijn horizontale armen een onzichtbare muur vormen. Zie je zijn borst of zijn rug, dan rijd je tegen die muur: je stopt. Zie je zijn schouder en rijd je naar zijn hand, dan rijd je langs de muur: je mag het kruispunt op.

In Leuven zie je de agent in profiel. Eén arm wijst horizontaal in de as van jouw weg. Mag je oprijden?

![Bevoegd persoon zwaait overdwars met een rood licht, gezien door de voorruit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/verkeersagenten/agent-feu-rouge-balance-transversal-arret.jpg)

*Een rood licht dat overdwars zwaait: stoppen voor de bestuurders naar wie het licht gericht is.*

**Een rood licht dat overdwars zwaait.** De bestuurders naar wie dat licht gericht is, stoppen. Wijst het licht naar jou, dan stop je. Wijst het naar een andere rijrichting, dan geldt dit bevel niet voor jou.

Onthoud dit derde bevel goed: een lamp in de hand is hier een echt stopbevel.

**Valkuil.** Drie bevelen hebben een vaste betekenis, en die betekenen alle drie stoppen. De arm omhoog geldt voor iedereen, niet alleen voor wie hem aankijkt. Wie al op het kruispunt is, maakt het vrij. De horizontale armen en het zwaaiende rode licht zijn de stopbevelen van de vierde graad.

In Antwerpen zwaait de agent met een rood licht overdwars, recht naar jou. Wat doe je?

## Geldt een gesproken bevel ook?

Een bevel hoeft geen armgebaar te zijn. Vraagt hij je luidop om je voertuig te verplaatsen of de **rijbaan vrij te maken**, dan is dat ook een bevel. Je volgt het meteen op.

Bij een controle in Hasselt zegt de agent je bijvoorbeeld dat je aan de kant moet gaan staan. Dat gesproken bevel gaat boven bord en licht.

## Groen licht, maar hij zegt stop: wie wint?

Op het examen moet je kunnen kiezen tussen een licht en het bevel van een bevoegd persoon. De rangorde heeft drie treden, van hoog naar laag:

1. het **bevel van de bevoegde persoon**, of hij het nu toont of uitspreekt;
2. de **verkeerstekens**: verkeerslichten, verkeersborden en wegmarkeringen;
3. de gewone **verkeersregels**, zoals de voorrang van rechts.

Werken de **verkeerslichten**, dan gelden de **voorrangsborden** op dezelfde weg niet. Een snelheidsbord of een verbodsbord blijft wel gelden.

Een **oranjegeel knipperlicht** verandert niets aan de voorrang, en de lichten boven de rijstroken ook niet. Dan blijven de voorrangsborden gelden. Twee kleine borden voor fietsers en speed pedelecs onder een licht blijven ook gelden.

**Onthoud.** Drie treden, van hoog naar laag: eerst het bevel van de bevoegde persoon, dan de verkeerstekens, dan de gewone regels. Je daalt pas een trede als de trede erboven er niet is. Werken de lichten, dan gelden de voorrangsborden op dezelfde weg niet.

Drie situaties die je moet kunnen oplossen:

- je staat aan een **stopbord** en hij geeft je een duidelijk bevel om door te rijden: je rijdt door, zijn bevel gaat boven het bord;
- aan de ingang van het kruispunt staat het bord **voorrang verlenen**, en hij wenkt je vooruit: je rijdt door;
- bij werken in Kortrijk staat een tijdelijk licht op rood, en hij staat in profiel met de armen in de as van jouw weg: je mag door, ook al is het licht rood.

**Op het examen.** Het licht is groen of rood, en de bevoegde persoon geeft het tegenovergestelde bevel. Je volgt **hem** altijd. Zijn bevel gaat boven de lichten, de borden en de gewone regels.

In Mechelen springt het licht op groen. De agent midden op het kruispunt kijkt je aan, met de arm recht omhoog. Wat doe je?

## Een politiewagen met geluid achter je: is dat hetzelfde?

Een **prioritair voertuig** heeft een of meer blauwe knipperlichten en een speciaal geluidstoestel. De blauwe lichten moeten aan bij een dringende opdracht. Bij een andere opdracht mogen ze alleen aan als de aard van die opdracht dat rechtvaardigt. Het speciale geluidstoestel mag alleen aan bij een dringende opdracht.

Dat is iets anders dan een bevel op het kruispunt. Pas wanneer het **speciale geluidstoestel** het naderen aankondigt, maak je meteen de doorgang vrij en verleen je voorrang. Zo nodig stop je.

**Blauwe knipperlichten** alleen leggen je die plicht niet op. Zolang het speciale geluidstoestel uit blijft, rijd je gewoon door. Een politiewagen achter je is dan nog geen bevel om te stoppen.

In Hasselt rijdt een politiewagen achter je en zet het speciale geluidstoestel aan. Wat doe je?

Het bevel van een bevoegd persoon gaat boven het licht, de drie stopbevelen hebben elk hun richting, en een hesje is nog geen bevoegd persoon. De herhaling hieronder zet die punten op kaartjes. Daarna kijken de oefenvragen of je het bevel volgt, ook als het licht iets anders zegt.

## Bronnen van de cursus

- Wegcode (koninklijk besluit van 1 december 1975), artikelen 3, 4, 5, 6, 37, 38, 40bis, 41 en 43bis
- Wegverkeerswet van 16 maart 1968, artikelen 11 en 22
- Koninklijk besluit van 30 september 2005, overtredingen van de derde en de vierde graad
- Koninklijk besluit van 19 april 2014, onmiddellijke inning, bedragen sinds 1 juli 2026
- GOCA Vlaanderen, brochure van het theorie-examen (Doc. 130)
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie): artikelen 4.3, 4.4, 41.3.1, 41.3.2, 43bis.3.3, 43ter, 4.2, 6.1, 6.2, 6.3, 37.1, 37.2 en 37.3
- Koninklijk Besluit betreffende de inning en de consignatie van een som bij de vaststelling van overtredingen inzake het wegverkeer (19 april 2014): artikelen 2 en 7

---

Bron: [Verkeersagenten: gebaren boven lichten en borden · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/verkeersagenten/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.