---
title: "Voorrangsregels: wie mag er eerst?"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/voorrangsregels/
description: "Voorrang van rechts, stopbord en rotonde: leer wie eerst mag op elk kruispunt, voor het theorie-examen rijbewijs B in Vlaanderen."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 10: Voorrang"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-23T02:37:35Z
---

# Voorrangsregels: wie mag er eerst?

> Voorrang van rechts, stopbord en rotonde: leer wie eerst mag op elk kruispunt, voor het theorie-examen rijbewijs B in Vlaanderen.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Geen bord en geen verkeerslicht? **Voorrang van rechts**: je verleent voorrang aan wie van rechts komt.
- Zonder verkeerslicht en zonder bevoegd persoon gaat de **tram** voor: je verleent voorrang aan een spoorvoertuig.
- Een **stopbord** betekent altijd volledig stoppen en daarna voorrang verlenen, ook als de weg leeg is.
- Voer je een **manoeuvre** uit, kom je van een aardeweg of steek je een trottoir of fietspad over? Dan verleen jij voorrang.
- Op een **rotonde** met de juiste borden verleent wie oprijdt voorrang aan wie al rondrijdt. Voorrang van rechts geldt daar niet.

De basisregel, de twee uitzonderingen en de borden die beslissen: alles staat hieronder.

**Vier auto's, één kruispunt, geen enkel bord.** Geen verkeerslicht, geen streep, alleen jij en de andere bestuurders. Op het theorie-examen moet je weten wie eerst mag. Hier leer je hoe dat zit.

## Wie mag eerst als er geen bord staat?

**Definitie.** Een **kruispunt** is de plaats waar twee of meer openbare wegen samenlopen. Zonder verkeersteken geldt de **voorrang van rechts**: je verleent voorrang aan de bestuurder die van rechts komt.

In Vlaanderen rijd je rechts en blijf je zo dicht mogelijk bij de **rechterrand**. Wie je tegemoet komt, rijdt links van jou, en jullie **kruisen elkaar rechts**. Kijk altijd vanuit jouw plaats achter het stuur. Op een kruispunt moet je **extra voorzichtig** zijn.

Stel dat jij en een bestelwagen tegelijk aan een kruispunt in Gent komen, zonder bord. De bestelwagen komt van rechts: jij verleent voorrang. Komt hij van links, dan wacht hij.

![Kruispunt zonder borden: de vrachtwagen verleent voorrang aan de auto die van rechts komt](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/carrefour-sans-signalisation-ou-priorite-droite-s-applique.webp)

*Geen enkel bord: de voorrang van rechts geldt. De vrachtwagen laat de auto van rechts voorgaan.*

Op de voorrang van rechts bestaan **twee uitzonderingen**. Die moet je allebei kennen, want ze keren de gewone regel om.

**Valkuil.** Wie van rechts uit een **verboden rijrichting** komt, heeft geen voorrang. Op een **rotonde** geldt de voorrang van rechts niet.

Stopt die bestuurder even, omdat een voetganger oversteekt of omdat het verkeer stilstaat, en rijdt hij daarna weer verder? Dan houdt hij zijn voorrang. Alleen in die twee gevallen vervalt de voorrang van rechts. Even stoppen hoort daar niet bij.

Een auto komt van rechts, uit een verboden rijrichting. Laat je hem voorgaan?

## Aan wie verleen je altijd voorrang?

In deze situaties verleen jij voorrang. Leer de lijst en overloop ze bij elk kruispunt.

- aan **spoorvoertuigen**: elke weggebruiker verleent voorrang aan de tram en verlaat de sporen zo snel mogelijk;
- aan wie van **rechts** komt, behalve op een rotonde of als hij uit een verboden rijrichting komt;
- aan de bestuurders op de weg die je oprijdt, als jij van een weg komt met een bord **voorrang verlenen** of een **stopbord**;
- aan iedere bestuurder op de weg met een rijbaan die je oprijdt, als je van een **aardeweg** of een **pad** komt;
- aan de andere weggebruikers als je een **manoeuvre** uitvoert;
- aan de weggebruikers op het **trottoir** of het **fietspad** dat je oversteekt.

Je komt van een aardeweg, ergens buiten Leuven, en je wil de dorpsstraat op. Ook als er niemand van rechts komt, verleen je voorrang aan iedereen die al op die straat rijdt. Hier telt de voorrang van rechts niet.

Voorrang verlenen betekent niet dat je er zo snel mogelijk tussendoor glipt. Je rijdt pas verder als er geen **gevaar** voor een ongeval is. Kijk waar de anderen zijn, hoe snel ze rijden en hoe ver ze nog van je af zijn.

Lees elk kruispunt in een vaste volgorde. Eerst de bevelen van een **bevoegd persoon**: die gaan boven borden en boven de gewone regels. Dan de **verkeerstekens**: lichten, borden en markeringen.

Werken de verkeerslichten, dan tellen de **voorrangsborden** op dezelfde weg niet. Die regel geldt niet voor een **oranjegeel knipperlicht**: het bord blijft dan gelden. Vallen de lichten uit, dan geldt het voorrangsbord weer.

Daarna komen de gewone regels. Elke weggebruiker verleent voorrang aan een **spoorvoertuig**. Beslist er daarna nog niets, dan geldt de voorrang van rechts.

**Onthoud.** Je verleent voorrang aan de tram en aan wie van rechts komt (niet op een rotonde en niet uit een verboden rijrichting). Ook bij een stopbord of een bord voorrang verlenen, als je van een aardeweg of een pad komt, bij een manoeuvre en als je een trottoir of fietspad oversteekt.

Een tram komt in Antwerpen van links. Voor de tram kom jij van rechts. Wie mag eerst?

## Je slaat af of je voert een manoeuvre uit: wie mag eerst?

Wie **van richting verandert**, verleent voorrang aan de bestuurders en de **voetgangers** die op de andere delen van dezelfde weg rijden of lopen. Dat geldt ook voor voetgangers die de rijbaan oversteken waar hij naartoe wil.

Voor een manoeuvre geldt hetzelfde. Wie een manoeuvre wil uitvoeren, verleent voorrang aan de andere weggebruikers. **In- of uitparkeren**, **achteruitrijden**, keren, uit een eigendom langs de weg komen, van rijstrook veranderen of de rijbaan oversteken: dat zijn manoeuvres.

Niet elke beweging is een manoeuvre. Op het einde van een fietspad de rijbaan oprijden om rechtdoor te gaan, is geen manoeuvre. Van rijstrook veranderen bij het **ritsen** evenmin.

Nader je een **oversteekplaats voor voetgangers** zonder bevoegd persoon en zonder verkeerslichten, dan doe je dat met **matige snelheid**. Je verleent voorrang aan wie al op de oversteekplaats is of op het punt staat erop te stappen.

Wordt het verkeer geregeld door een bevoegd persoon of door verkeerslichten, dan laat je voetgangers die volgens de regels zijn begonnen met oversteken in een normaal tempo hun oversteek afmaken. Ook als het licht voor jou op groen staat.

Stond je al op een kruispunt met verkeerslichten of een bevoegd persoon, dan mag je dat kruispunt **vrijmaken**. Je wacht niet tot het licht in je nieuwe richting op groen springt, behalve als rechts van je een rood licht voor die weg staat.

![Bestuurder die afslaat en voorrang verleent aan voetgangers die de rijbaan oversteken](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/conducteur-change-direction-cede-passage-pietons.png)

*Je slaat af: je verleent ook voorrang aan de voetgangers die de rijbaan oversteken waar jij naartoe wil.*

**Onthoud.** Doe jij iets afwijkends, dan verleen jij voorrang. Achteruitrijden, een parkeerplaats verlaten, van een aardeweg komen of een trottoir oversteken: de andere weggebruiker mag eerst.

Je rijdt achteruit om te parkeren. Er komt een fietser aan op de rijbaan. Wie mag eerst?

## Is een rotonde hetzelfde als een gewoon kruispunt?

In Vlaanderen hoor je ook vaak **rondpunt**. Officieel heet dat een **rotonde**: het verkeer rijdt in één richting rond een middeneiland. Je herkent de rotonde aan het bord **verplicht rondgaand verkeer**, en op elke toegangsweg staat een bord voorrang verlenen of een stopbord.

In Brugge geldt dus dit: wie wil **oprijden**, verleent voorrang aan wie al op de rotonde rijdt, ook al komen die van links. Dat regelen de borden aan de ingang. Voor wie al rondrijdt, geldt de voorrang van rechts niet.

Heeft de rotonde **meerdere rijstroken naast elkaar**, dan kies je de rijstrook die het best bij je bestemming past. Je hoeft niet per se helemaal rechts te rijden. Verander je van rijstrook, dan is dat een manoeuvre: je verleent voorrang aan wie op die rijstrook rijdt.

**Valkuil.** Een cirkel zonder bord rondgaand verkeer en zonder bord voorrang verlenen of stopbord is geen rotonde. Dan geldt de voorrang van rechts. Met die borden verleen je voorrang aan wie al op de rotonde rijdt.

## Welke borden bepalen wie eerst mag?

De voorrang van rechts geldt alleen als geen enkel verkeersteken iets anders zegt. Regelt een bord, een licht of een markering de voorrang, dan beslist dat teken. Boven alles staat een bevoegd persoon: zijn bevel weegt zwaarder dan het licht en het bord.

| Bord | Wat het betekent |
| --- | --- |
| ![Bord voorrang verlenen: een omgekeerde driehoek met rode rand](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b1-officiel.png) | Voorrang verlenen. Pas je snelheid aan en wees klaar om te stoppen. |
| ![Stopbord: je stopt altijd volledig en verleent voorrang](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b5-officiel.png) | Stoppen en voorrang verlenen (het stopbord). Je stopt altijd volledig en verleent voorrang. |
| ![Driehoek met rode rand en een zwart kruis: hier geldt de voorrang van rechts](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b17-officiel.png) | Kruispunt waar de voorrang van rechts geldt: je verleent voorrang aan wie van rechts komt. |
| ![Bord voorrangsweg: wie hier rijdt, heeft voorrang op de kruisende wegen](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b9-officiel.png) | Voorrangsweg. Je hebt voorrang op de kruisende wegen. |
| ![Bord einde van de voorrangsweg](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b11-officiel.png) | Einde van de voorrangsweg. Aan het volgende kruispunt heb je geen voorrang meer. |
| ![Bord voorrang aan het volgende kruispunt, met een horizontale streep die aan de plaatselijke situatie wordt aangepast](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b15-officiel.png) | Voorrang aan het volgende kruispunt. De horizontale streep in het symbool mag aangepast worden aan de plaatselijke situatie. |
| ![Bord smalle doorgang: je verleent voorrang aan het tegemoetkomend verkeer](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b19-officiel.png) | Smalle doorgang. Je verleent voorrang aan wie je tegemoet komt. |
| ![Bord smalle doorgang: jij hebt voorrang op het tegemoetkomend verkeer](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/voorrangsregels/signal-b21-officiel.png) | Smalle doorgang. Jij hebt voorrang op wie je tegemoet komt. |

Een **voorrangsweg** loopt door. Het bord staat bij het begin en komt na elk kruispunt terug. Het bord **voorrang aan het volgende kruispunt** geldt alleen daar. **Einde van de voorrangsweg** betekent dat je voorrang daar ophoudt. Aan dat kruispunt staat altijd een nieuw bord: voorrang verlenen, een stopbord, of de driehoek met het zwarte kruis.

Drie van die borden bestaan ook als aankondiging, met een blauw bord eronder dat de afstand **ongeveer** aangeeft: voorrang verlenen, het stopbord en het einde van de voorrangsweg.

Bij verkeerslichten mogen **fietsers** en bestuurders van **speed pedelecs** het rode of oranjegele licht voorbijrijden om rechts af te slaan of om rechtdoor te rijden, als een klein bord dat toelaat. Voorwaarde: ze verlenen voorrang aan de andere weggebruikers.

Ook de wegmarkeringen beslissen mee. Een rij witte driehoeken dwars op de rijbaan, de **haaientanden**, toont waar je zo nodig stopt om voorrang te verlenen. Een doorlopende witte streep dwars op de rijbaan, de **stopstreep**, hoort bij een stopbord of bij verkeerslichten. Je stopt aan die streep.

Zondagavond, een rustige straat in Hasselt, niemand te zien. Aan het stopbord sta je toch volledig stil. Daarna kijk je, en je rijdt pas verder als het veilig is.

In een smalle doorgang in Kortrijk passen geen twee auto's naast elkaar. Het bord zegt wie wacht: jij, of de bestuurder die je tegemoet komt. Kijk naar het bord, niet naar wie het grootste voertuig heeft.

**Onthoud.** Voorrang verlenen betekent de ander laten gaan, niet altijd stilstaan. Een stopbord betekent wel altijd volledig stoppen en voorrang verlenen, ook op een lege weg.

**Op het examen.** Je moet bij elk kruispunt kunnen zeggen wie voorrang verleent, en weten dat je elkaar rechts kruist. Lees eerst de bevoegde persoon en de verkeerslichten, dan de andere tekens, dan de tram. Beslist niets daarvan, dan geldt de voorrang van rechts.

Er staat een stopbord en de weg is helemaal vrij. Wat doe je?

Bevoegd persoon en verkeerslichten, andere verkeerstekens, de tram, en anders de voorrang van rechts: zo lees je elk kruispunt. Overloop de kaders hierboven en start daarna de quiz, tot je meteen weet wie voorrang heeft.

## Bronnen van de cursus

- Koninklijk besluit van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg, artikelen 2.9, 2.39, 6.1 tot 6.3, 9.3.1, 12.1 tot 12.5, 12bis, 14.1, 15.1, 19.4, 19.5, 40.4, 67 en 76
- Ministerieel besluit van 11 oktober 1976 waarbij de minimum afmetingen en de bijzondere plaatsingsvoorwaarden van de verkeerstekens worden bepaald, artikel 8
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie): artikelen 12.2, 12.3.1, 12.4, 12.4bis, 6.2, 40.4.1, 40.4.2, 67.3, 76.1 en 76.2
- Ministerieel besluit (Federaal) waarbij de minimum afmetingen en de bijzondere plaatsingsvoorwaarden van de verkeerstekens worden bepaald (11 oktober 1976): artikelen 8.1, 8.2, 8.4, 8.5, 8.6, 8.7, 8.8 en 8.12
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie), verkeersborden: bord D5, bord B1, bord B5, bord B9, bord B11, bord B15, bord B17, bord B19, bord B21, bord B22 en bord B23

---

Bron: [Voorrangsregels: wie mag er eerst? · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/voorrangsregels/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.