---
title: "Weer en milieu: aquaplaning, ijzel, claxon en LEZ"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/weer-en-milieu/
description: "Claxon, mistlichten en aquaplaning: wat je doet bij regen, sneeuw en ijzel, en wanneer je een lage-emissiezone binnen mag. Voor je theorie-examen B."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 11: Milieu en zuinig rijden"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-23T02:37:35Z
---

# Weer en milieu: aquaplaning, ijzel, claxon en LEZ

> Claxon, mistlichten en aquaplaning: wat je doet bij regen, sneeuw en ijzel, en wanneer je een lage-emissiezone binnen mag. Voor je theorie-examen B.

Het belangrijkste in 30 seconden

- **Claxon**: zo kort mogelijk, alleen om een ongeval te voorkomen. Buiten de bebouwde kom ook om een inhaalmanoeuvre aan te kondigen. Tussen avond en ochtend wissel je grootlichten en dimlichten af, behalve bij dreigend gevaar.
- **Motor in vrijloopstand**: niet herhaaldelijk gas geven. Laten draaien mag alleen als het nodig is.
- **Mistlichten**: vooraan alleen bij mist, sneeuwval of felle regen, en nooit verplicht. Achteraan wel verplicht, als je auto ze heeft, onder ongeveer **100 meter** zicht bij mist of sneeuw, en bij felle regen.
- **Slecht weer**: eerst je snelheid aanpassen en meer afstand houden. Zicht onder ongeveer 200 meter: dimlichten of grootlichten.
- **Slippen**: zacht sturen naar waar je heen wilt. Geen bruuske beweging.

Elke regel hieronder, met beelden en vragen om te oefenen.

**Regen, sneeuw, mist of ijzel: je eerste zet is trager rijden.** Voor het theorie-examen moet je ook weten wat mag met de claxon bij nacht, de mistlichten en een motor die draait terwijl je stilstaat. Eerst het milieu, daarna het weer.

## Wanneer mag je claxonneren?

Het **geluidstoestel**, je claxon, is geen manier om je frustratie te uiten. Andere toestellen om geluid te maken mag je niet gebruiken. Een **geluidssignaal** blijft **zo kort mogelijk**.

- **In de bebouwde kom** mag je alleen claxonneren om een **ongeval te voorkomen**.
- **Buiten de bebouwde kom** mag het ook om een bestuurder te waarschuwen die je wilt **inhalen**.
- **Tussen avond en ochtend** vervang je de claxon door het kort afwisselen van **grootlichten** en **dimlichten**, behalve bij **dreigend gevaar**.

![Auto's die in de stad claxonneren en hun motor laten brullen](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/voitures-klaxonnent-font-vrombir-leur-moteur-ville-photo.jpg)

*De claxon is geen commentaar op het verkeer: kort, en alleen om een ongeval te vermijden.*

**Onthoud.** Overdag: een zo kort mogelijk signaal, alleen om een ongeval te voorkomen, en buiten de bebouwde kom ook om een inhaalmanoeuvre aan te kondigen. Tussen avond en ochtend: grootlichten en dimlichten kort afwisselen, behalve bij dreigend gevaar.

Het is nacht in Gent. Je wilt een andere bestuurder waarschuwen. Er is geen dreigend gevaar. Wat doe je?

## Mag je motor blijven draaien als je stilstaat?

Twee verboden, allebei over de motor in **vrijloopstand** (hij draait, maar er zit geen versnelling in):

- je mag de motor niet **herhaaldelijk versnellen**, ook niet als je denkt dat je niemand hindert;
- je mag de motor niet **laten draaien**, behalve als het **nodig** is.

Draait je motor in vrijloopstand zonder dat het nodig is, dan zet je hem af. Ook als je stilstaat, verbruikt hij brandstof en stoot hij uitlaatgassen uit.

**Lawaai** dat mensen stoort of dieren doet schrikken is verboden. **Rook** en vervuilende gassen boven de toegelaten grens ook. Een kort rookwolkje bij het starten mag.

![Vrachtwagen die stilstaat met draaiende motor en een dikke rookwolk](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/camion-l-arret-moteur-allume-degage-epais-nuage-fumee-photo.jpg)

*Een motor die voor niets draait, geeft lawaai en rook voor iedereen in de buurt.*

**Valkuil.** De regels over de motor in vrijloopstand gelden overal, in een lage-emissiezone en erbuiten. Laten draaien mag alleen als het nodig is. Herhaaldelijk gas geven is altijd verboden, ook als je denkt dat je niemand hindert.

Je staat met je auto stil in Mechelen, buiten elke lage-emissiezone. Gelden de regels voor de motor in vrijloopstand hier ook?

## Wat is een lage-emissiezone?

**Definitie.** Een **lage-emissiezone** houdt de meest vervuilende motorvoertuigen buiten, zodat de lucht gezonder blijft. Niet elk voertuig mag er zomaar in. Het begin en het einde staan aangegeven met een bord.

![Borden begin en einde van een lage-emissiezone](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/panneaux-f117-f118-officiels.png)

*Begin en einde van een lage-emissiezone: twee borden om te herkennen voor je de zone inrijdt.*

Een **gemeente** kan zo'n zone invoeren op de gemeentewegen en de gewestwegen op haar grondgebied. Op de **autosnelweg** kan ze dat niet. Rijd je de zone in, dan beslist de **Euronorm** van je motor, de Europese norm voor zijn uitstoot, of je er mag zijn.

Voor auto's en bestelwagens geldt sinds 1 januari 2020 dit:

- een **diesel** moet minstens aan **Euronorm 5** voldoen;
- een **benzine-** of **aardgasmotor** moet minstens aan **Euronorm 2** voldoen;
- **lpg**, aardgas en bio-ethanol tellen als benzine;
- bij een **hybride** telt de verbrandingsmotor.

Voldoet je auto niet aan de norm, dan kan de gemeente de toegang verbieden of voorwaarden stellen. **Elektrische** voertuigen, voertuigen op waterstof en **prioritaire voertuigen** mogen altijd in.

**Valkuil.** Een lage-emissiezone verbiedt niet elke auto. Diesel: minstens Euronorm 5. Benzine of aardgas: minstens Euronorm 2. Ook lpg telt als benzine. Elektrisch, waterstof en een prioritair voertuig mogen altijd binnen.

Een **zone 30** is iets anders: daar is de snelheid beperkt tot **30 km/u**. Trager rijden geeft ook minder lawaai en minder uitlaatgassen. Twee dingen die jij zelf doet, maken nog meer verschil:

- **soepel rijden**, zonder bruusk optrekken of remmen: je stoot minder uit en je verbruikt minder brandstof;
- een **start-stopsysteem**: de motor valt vanzelf stil als je stilstaat. Hoe je verbruik echt daalt, staat in de les [zuinig rijden](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/zuinig-rijden/).

## Slecht weer: wat verander je eerst?

Je **snelheid**. Die stem je af op het weer, het zicht, de staat van de weg en de staat van je auto. Regen, sneeuw, ijzel, mist en harde wind verhogen het risico. Trager rijden is het eerste juiste antwoord.

![Zicht vanuit de auto bij regen en sneeuw op de voorruit](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/vue-depuis-l-habitacle-d-voiture-roulant-sous-pluie-neige-photo.jpg)

*Regen, sneeuw, minder licht: pas eerst je snelheid aan, de rest komt daarna.*

Het **zicht** telt mee. Wordt het donker, of rijd je 's nachts, dan rijd je trager. Minder **grip**, door de banden, het wegdek of het weer, maakt de remweg langer.

Tussen avond en ochtend, en zodra je niet meer duidelijk ziet tot op **ongeveer 200 meter**, gebruik je vooraan dimlichten of grootlichten. De rest van de lichten staat in de les [verlichting en zichtbaarheid](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/verlichting-en-zichtbaarheid/).

**Op het examen.** Voormistlichten zijn nooit verplicht. Ze mogen alleen bij mist, sneeuwval of felle regen. Achtermistlichten moet je gebruiken als je auto ze heeft: bij mist of sneeuwval onder ongeveer 100 meter zicht, en bij felle regen. In elk ander geval blijven ze uit.

Die plicht geldt terwijl je rijdt. De **voormistlichten** mogen dan de dimlichten of de grootlichten vervangen, of samen met hen branden.

Sta je stil of geparkeerd, bijvoorbeeld om iemand te laten uitstappen? Tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag, of als je niet meer duidelijk ziet tot op ongeveer 200 meter, **mag** je dan bij mist, sneeuwval of felle regen je dimlichten of je mistlichten gebruiken. Het moet niet.

![Auto met lichten aan bij gemengde sneeuw en regen](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/voiture-roulant-feux-allumes-sous-neige-pluie-melees-photo.jpg)

*Slecht weer: je doet je lichten aan om te zien, en vooral om gezien te worden.*

Felle regen, overdag, op de ring van Antwerpen. Wat geldt voor je achtermistlicht?

![Auto in felle regen naast een bord dat 90 km/u toelaat](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/voiture-forte-pluie-panneau-90-photo.jpg)

*Dit bord laat hier 90 km/u toe. Bij felle regen rij je trager dan dat.*

Zie je een bord met **90 km/u**, dan is dat het maximum op die weg. Slecht weer schrapt dat bord niet: je rijdt nooit sneller dan dat, en je rijdt trager zodra de regen, de sneeuw of de mist dat vraagt.

Zonder bord geldt buiten de bebouwde kom in Vlaanderen **70 km/u**. Op de **autosnelweg** is het **120 km/u**. Dat geldt ook op een weg met minstens twee rijstroken per richting, als de richtingen gescheiden zijn door iets anders dan wegmarkeringen, zoals een middenberm. Een bord kan een andere snelheid opleggen of toelaten.

## Wat is aquaplaning en hoe vermijd je het?

**Definitie.** **Aquaplaning** kan ontstaan als je te snel rijdt op een natte weg. Water komt tussen de rijbaan en de banden. Die verliezen het contact met het wegdek. De auto reageert niet meer op het stuur en kan wegslippen.

Regen heeft twee gevolgen: je ziet minder, en je **grip** daalt. Dit doe je dan:

- je **verlaagt je snelheid**, zeker in de bocht;
- je vergroot je **veiligheidsafstand**: je moet kunnen stoppen voor een hindernis die je kunt voorzien, en je remweg wordt duidelijk langer;
- je mijdt **plassen**: ze verbergen putten, en rijd je er te snel door, dan riskeer je aquaplaning;
- je **remt zacht**, zodat de wielen niet blokkeren;
- je houdt **ruitenwissers** en ontwaseming in orde;
- je doet je **dimlichten** aan om gezien te worden, ook overdag als het zicht daalt tot ongeveer 200 meter.

**Onthoud.** Nat wegdek: meer afstand. Je houdt een voldoende veiligheidsafstand tot je voorligger, en je snelheid mag geen ongeval veroorzaken. Plots remmen zonder veiligheidsreden is verboden.

**Valkuil.** De eerste regen na een lange droge periode is het gladst. In de eerste minuten vermengt water zich met olie en vuil op de rijbaan. Het wegdek wordt dan spekglad. Na een uur buien is het vaak minder verraderlijk dan in die eerste minuten.

De rijbaan is nat. Hoeveel afstand houd je tot je voorligger?

## Ijzel en sneeuw: hoe houd je de auto in de hand?

**Ijzel** maakt de rijbaan extreem glad. Eén bruuske beweging en je verliest de controle. Zo pak je het aan:

- je rijdt **trager**, aan een gematigde snelheid;
- je vergroot de afstand tot je voorligger, want stoppen duurt langer;
- met **ABS** rem je stevig door; zonder ABS pomp je zacht op het pedaal;
- je doet je **lichten** aan zodat anderen je zien;
- je kijkt uit voor **zwarte ijzel**: die is nauwelijks te zien;
- bij een slip stuur je **zacht** naar waar je heen wilt;
- is het te gevaarlijk, dan stel je de rit uit.

**Onthoud.** Bij slecht weer is de goede reflex bijna altijd de zachtste: zacht versnellen, zacht remmen, zacht sturen. Eén uitzondering op ijzel: met ABS rem je stevig door. Zonder ABS pomp je zacht.

Op **sneeuw** doe je alles even zacht. Je **vertrekt zacht**, zodat de wielen niet doordraaien, en een bocht neem je traag. Voor je rijdt, veeg je de sneeuw van dak, motorkap en ruiten, en ontdooi je de ramen.

![Auto op een besneeuwde weg, met sneeuw die opspat](https://rijbewijs-b-theorie.be/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/weer-en-milieu/voiture-roulant-prudemment-route-enneigee-photo.jpg)

*Op sneeuw kost een bruuske beweging je de grip: gas, rem en stuur blijven zacht.*

Banden met de aanduiding **M+S** grijpen beter op sneeuw. Ligt hun snelheidscategorie lager dan die van de originele banden én lager dan de topsnelheid van je auto, dan mag je ze alleen monteren van **1 oktober tot 30 april**. Je rijdt dan niet sneller dan die lagere limiet, en in de auto hangt een plaatje met die snelheid, op een plaats die jij ziet.

Het profiel van de hoofdgroeven is minstens **1,6 mm** diep. Het linnen onder het rubber mag nergens zichtbaar zijn. **Sneeuwkettingen** mogen alleen bij sneeuw of ijzel. **Spijkerbanden** zijn verboden.

Je auto slipt op ijzel, ergens buiten Brugge. Wat is je eerste reflex?

Korte claxon, motor uit als het niet nodig is, ongeveer 100 meter, meer afstand, zachte bewegingen. Daarmee ken je de reflexen van deze les. Oefen ze met de herhaling, en doe daarna de quiz hieronder.

## Bronnen van de cursus

- Wegcode (koninklijk besluit van 1 december 1975), artikelen 2.63, 8.3, 8.6, 10.1, 10.2, 11.2, 30.1, 31.1, 33, 72.5, 81.3 en 81.4, en de borden begin en einde van een lage-emissiezone en begin van een zone 30
- Decreet van 27 november 2015 betreffende lage-emissiezones, artikelen 3 en 4
- Besluit van de Vlaamse Regering van 26 februari 2016 betreffende lage-emissiezones, artikel 2
- Koninklijk besluit van 15 maart 1968 (technisch reglement), artikel 34 (banden M+S)
- GOCA Vlaanderen, brochure over het theorie-examen (Doc. 130): rijrisico's bij verschillende wegomstandigheden en milieuvriendelijk gebruik van het voertuig
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie): artikelen 33.1, 33.2, 81.3.1, 81.4.1 en 81.4.4
- Koninklijk besluit van 1 december 1975 (Wegcode, Vlaamse versie), verkeersborden: bord F117, bord F118 en bord F4a

---

Bron: [Weer en milieu: aquaplaning, ijzel, claxon en LEZ · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/weer-en-milieu/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.