---
title: "Voorlopig rijbewijs M12: wanneer kan je het aanvragen?"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/m12/
description: "Is je M18 of M36 verlopen? Lees wanneer je een M12 kunt aanvragen, welke 6 uur rijles meetellen en wat je begeleider en jij voor het examen moeten regelen."
type: "Artikel"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-29T13:58:15Z
---

# Voorlopig rijbewijs M12: wanneer kan je het aanvragen?

> Is je M18 of M36 verlopen? Lees wanneer je een M12 kunt aanvragen, welke 6 uur rijles meetellen en wat je begeleider en jij voor het examen moeten regelen.

[Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/) [Voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/) M12

Voorlopig rijbewijs

Is je voorlopig rijbewijs M18 of M36 verlopen? Met een **M12** kan je nog twaalf maanden met een begeleider oefenen. Je moet eerst zes uur rijles volgen na de vervaldatum en een geldig theorie-examen hebben. Tijdens de wachtperiode van drie jaar kan je dit model één keer aanvragen.

Nagekeken op 28 oktober 2026, op basis van de officiële teksten en pagina’s bewaard op 21 oktober 2026.

## Wanneer kom je in aanmerking voor een M12?

Het **voorlopig rijbewijs van twaalf maanden** is bedoeld voor wie zijn rijopleiding niet heeft afgerond vóór het vorige voorlopige rijbewijs verviel. Je vraagt het dus niet aan als eerste voorlopig rijbewijs. Het volgt op een verlopen [M18](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/m18/) of [M36](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/m36/).

Volgens [artikel 5/1 van het besluit over rijbewijs B](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928) kan je het M12 één keer aanvragen tijdens de wachtperiode van drie jaar na het verstrijken van je laatste M18 of M36. Controleer deze voorwaarden samen:

- Je vorige **M18 of M36 is verlopen**.
- Je hebt in deze wachtperiode nog geen M12 aangevraagd.
- Je hebt **zes uur praktijkles** gevolgd bij een erkende rijschool, na het verlopen van je vorige voorlopige rijbewijs.
- Je hebt het getuigschrift van die lessen.
- Je bent nog binnen de geldigheidsduur van je geslaagde **theorie-examen**.
- Je kiest een begeleider die aan de voorwaarden voldoet en op het M12 wordt vermeld.

De praktische voorwaarden staan ook op [Vlaanderen.be, onder ‘Voorlopig rijbewijs verlopen’](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b). De twaalf maanden beginnen bij de afgifte van het nieuwe document. Kijk naar de afgiftedatum bij rubriek 4a en de einddatum op je M12.

Je oude rijbewijs blijft verlopen

Een afspraak bij de rijschool of een ingediende aanvraag geeft je geen recht om opnieuw met je eigen begeleider te rijden. Zonder geldig voorlopig rijbewijs zet je de opleiding voort met de rijschool.

## Welke zes uur rijles tellen mee?

De volgorde is belangrijk: **eerst vervalt je M18 of M36, daarna volg je de zes uur praktijkles**. Vlaanderen.be vermeldt die volgorde uitdrukkelijk. Lessen die je vóór de vervaldatum volgde, voldoen dus niet aan deze voorwaarde voor het M12.

Ook als je voor je M18 al veel les hebt gehad, blijft deze verplichting gelden. Je oude bekwaamheidsattest vervangt het nieuwe **getuigschrift van zes uur praktijkles** niet. Dat getuigschrift toont aan dat je de opleiding na het verlopen van je document hebt gevolgd.

### Voorbeeld: je had al lessen vóór de vervaldatum

Je M18 is vervallen. Kort daarvoor volgde je nog rijles om parkeren te oefenen. Die lessen hebben je misschien beter leren parkeren, maar ze tellen niet mee voor de zes verplichte uren na het vervallen van je M18. Plan daarvoor nieuwe lessen bij een erkende rijschool.

Vertel bij je inschrijving dat je een **M12 wilt aanvragen** en geef de vervaldatum van je vorige document door. Vraag na de lessen naar het juiste getuigschrift. Zo kan je vóór de aanvraag controleren of de gevolgde lessen en de data correct vermeld zijn.

Dit volgt uit [de officiële uitleg over de zes uur na het vervallen](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b) en artikel 5/1, §§ 1 en 1/1. Voor lessen na mislukte examenpogingen bestaat een aparte verplichting. Laat de rijschool je situatie nakijken als beide samen spelen.

## Hoe vraag je het M12 aan?

Je vraagt een voorlopig rijbewijs aan bij je **gemeentebestuur** of online via **BelDrive**. Vlaanderen.be beschrijft beide mogelijkheden op de pagina [Rijbewijs B aanvragen of vernieuwen](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/rijbewijs-b-aanvragen-of-vernieuwen). Begin met je data en attesten, zodat je weet wat nog ontbreekt.

1. **Controleer je vorige rijbewijs.** Noteer of je een M18 of M36 had en wanneer het verviel. Kijk ook na of je tijdens deze wachtperiode al een M12 hebt gehad.
2. **Controleer je theorie.** Voor de aanvraag moet je minder dan drie jaar geleden geslaagd zijn. Is die termijn verstreken, dan moet je eerst opnieuw slagen.
3. **Volg de zes uur rijles.** Dat moet na het vervallen van je vorige document gebeuren. Bewaar het getuigschrift van de erkende rijschool.
4. **Regel je begeleider.** Controleer de voorwaarden en het vormingsmoment. Je kan maximaal twee begeleiders op het document laten vermelden.
5. **Dien je aanvraag in.** Vraag je gemeente welke documenten je voor jouw dossier moet voorleggen en wat de afhaling kost. Houd je identiteitskaart, gegevens van je vorige rijbewijs en lesgetuigschrift klaar.
6. **Controleer het afgegeven M12.** Kijk de gegevens van je begeleider en de geldigheidsdata na voordat je met je begeleider gaat oefenen.

Vervalt je theorie binnenkort? Kijk dan verder dan de aanvraagdatum. Je theorie moet ook nog geldig zijn wanneer je het [praktijkexamen](https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/) aflegt. Een M12 maakt je eerdere theorie-examen niet opnieuw drie jaar geldig.

## Heb je na een M18 opnieuw een begeleider nodig?

**Ja. Een M12 is altijd een voorlopig rijbewijs met begeleider.** Dat blijft zo wanneer je met je vorige M18 alleen mocht oefenen. Je mag met het M12 dus niet alleen naar school, je werk of een oefenafspraak rijden.

Je begeleider moet op het document staan en vooraan in de auto zitten. De belangrijkste voorwaarden zijn minstens acht jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs B hebben en tijdens de laatste drie jaar niet vervallen zijn geweest van het recht tot sturen. Er gelden ook andere voorwaarden, onder meer voor het begeleiden van meerdere leerlingen.

Controleer daarom de volledige [voorwaarden voor een begeleider](https://rijbewijs-b-theorie.be/begeleider/) voordat je iemand laat registreren. Een tweede begeleider is mogelijk. Een willekeurige ervaren bestuurder mag die geregistreerde begeleider niet vervangen. De wettelijke basis staat in [artikel 3, §§ 2 tot 4, dat ook op het M12 van toepassing is](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928).

### Vormingsmoment: verplicht, zonder vijf maanden wachttijd

Voor een M12 dat nu wordt afgegeven, moeten je begeleiders het **vormingsmoment** gevolgd hebben, tenzij het om een rij-instructeur gaat die een geldige instructietoelating voor categorie B heeft en het vereiste medisch onderzoek met goed gevolg heeft ondergaan. Heb je twee begeleiders, dan geldt dat voor allebei. De opleiding duurt drie uur en blijft tien jaar geldig. Een nog geldig attest hoeft dus niet opnieuw behaald te worden.

Voor het M12 geldt een belangrijke uitzondering: je begeleider hoeft het vormingsmoment **niet minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen** gevolgd te hebben. Die uitzondering schrapt de termijn, niet de opleiding zelf. Ze staat in artikel 8/1, § 2, en op [Vlaanderen.be over het vormingsmoment](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/vormingsmoment-voor-begeleiders-rijbewijs-b).

Na een M18 verandert je manier van oefenen

Je hebt met een M12 opnieuw een geregistreerde begeleider nodig. Laat die persoon eerst de voorwaarden en het vormingsmoment controleren. Plan je oefenritten samen, ook als je vroeger alleen reed.

## Wat mag je met het M12 op de weg?

Je oefent met één of beide geregistreerde begeleiders en/of een gebrevetteerde rij-instructeur. **Andere passagiers mogen niet mee.** Een vriend kan dus niet achterin meerijden omdat je begeleider naast je zit. Die beperking volgt uit artikel 3, § 4.

Volgens [de officiële regels voor de oefenperiode](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b) moet je auto een goed zichtbaar **L-teken op de achterruit** hebben en, bij begeleid oefenen, een tweede achteruitkijkspiegel voor je begeleider.

| Situatie | Wat geldt? |
| --- | --- |
| Alleen rijden | Niet toegestaan met een M12. |
| Een gewone passagier meenemen | Niet toegestaan, ook niet als er een begeleider aanwezig is. |
| Rijden van 22 uur tot 6 uur de volgende dag | Verboden op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van wettelijke feestdagen en de wettelijke feestdagen zelf. |
| De grens oversteken | Niet toegestaan. Je voorlopige rijbewijs geldt alleen in België. |
| Een aanhangwagen trekken | Niet toegestaan met je voorlopige rijbewijs. |
| Commercieel goederenvervoer | Niet toegestaan met je voorlopige rijbewijs. |

De nachtelijke beperking staat ook in [artikel 6 van het besluit over rijbewijs B](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928). Voor de algemene uitleg kan je verder naar [regels en beperkingen van het voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/regels-en-beperkingen/). Welke documenten je tijdens het rijden bij je moet hebben, lees je in de les [documenten aan boord](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/documenten-aan-boord/).

## Moet je met een M12 opnieuw vijf maanden oefenen?

**Nee, je begint met het M12 geen nieuwe verplichte oefenperiode van vijf maanden.** Vlaanderen.be vermeldt voor houders van een M12 uitdrukkelijk een uitzondering op die oefenperiode. Je moet wel aan de overige toelatingsvoorwaarden voor het praktijkexamen voldoen.

Controleer vooral je **geldige M12**, je **geldige theorie-examen** en het **vormingsmoment van je begeleider**. Het praktijkexamen kan vanaf achttien jaar. De voorwaarden en documenten staan op [de officiële pagina over het praktijkexamen](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/praktijkexamen-rijbewijs-b).

Leg je met een M12 het examen af via een rijschool? Dan verdwijnt de verplichting rond het vormingsmoment van je geregistreerde begeleider niet zomaar. Vlaanderen.be vraagt ook in die situatie het begeleidersattest, behalve wanneer een rij-instructeur met een geldige instructietoelating en het vereiste medisch onderzoek als enige begeleider op je M12 staat. Regel dat met je rijschool vóór de examendag.

### Je theorie vervalt terwijl je M12 nog geldig is

Je hebt een M12, maar je geslaagde theorie-examen is op de geplande examendatum drie jaar oud. Dan moet je opnieuw voor de theorie slagen voordat je het praktijkexamen kan afleggen. De einddatum van je M12 en de geldigheid van je theorie zijn **twee afzonderlijke controles**.

Ben je twee keer na elkaar niet geslaagd voor het praktijkexamen? Dan geldt de afzonderlijke verplichting van zes uur praktijkles vóór een volgende poging, uit artikel 9. Lees daarover verder bij [niet geslaagd voor het praktijkexamen](https://rijbewijs-b-theorie.be/praktijkexamen/niet-geslaagd/).

## Wat kost een M12?

Maak onderscheid tussen de **aanvraag van het document**, je **zes uur rijles** en het eventuele **vormingsmoment**. Vraag je gemeente naar de aanvraagkosten en je rijschool naar de prijs van de lessen. Er staat hier geen totaalbedrag dat voor elke leerling zou gelden.

| Onderdeel | Wat controleer je? |
| --- | --- |
| M12 aanvragen | Vraag het bedrag en de betaalwijze bij je gemeente na. |
| Zes uur praktijkles | Vraag een prijs voor de verplichte lessen na de vervaldatum, inclusief het getuigschrift. |
| Vormingsmoment | Vlaanderen.be vermeldt 21 euro voor het vormingsmoment van 3 uur, in de informatie bewaard op 21 oktober 2026. Controleer eerst of je begeleider al een geldig attest heeft. |
| Opnieuw theorie afleggen | Neem dit mee als je eerdere resultaat niet meer geldig is. |
| Praktijkexamen | Vraag bij een examen via de rijschool ook naar de kosten van de auto en begeleiding. |

Het bedrag voor het vormingsmoment komt van [Vlaanderen.be](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/vormingsmoment-voor-begeleiders-rijbewijs-b). Voor je volledige traject vind je meer uitleg bij [de kostprijs van rijbewijs B](https://rijbewijs-b-theorie.be/kostprijs-rijbewijs/).

## Wat als je M12 verloopt of je geen begeleider vindt?

Je kan tijdens dezelfde wachtperiode geen tweede M12 aanvragen. Zonder geldig voorlopig rijbewijs kan je niet verder oefenen met je eigen begeleider. Je kan de opleiding wel met een rijschool voortzetten en via die rijschool het praktijkexamen afleggen.

Een M12 is dus geen verplichte tussenstap. Heb je geen geschikte begeleider of wil je meteen met de rijschool naar het examen, dan bestaat die mogelijkheid ook na het verlopen van je M18 of M36.

Daarvoor moet je onder meer een geldig theorie-examen, het getuigschrift van de zes uur praktijkles na het vervallen en een **stageattest** hebben. Dat laatste vraag je aan je gemeente. Het toont welke oefenperiode je met je vorige voorlopige rijbewijs hebt doorlopen.

Heb je de zes uur al gevolgd voor je M12? Leg je getuigschrift dan aan de rijschool voor. Laat controleren welke attesten je voor jouw examen nodig hebt en of er door mislukte examenpogingen nog een aparte lesverplichting geldt.

De wachtperiode voor een nieuw M18 of M36 wordt gerekend vanaf het vervallen van je **laatste M18 of M36**. Het verkrijgen van een M12 laat die periode niet opnieuw beginnen. Na het verstrijken van die drie jaar kan je onder de geldende voorwaarden opnieuw een M18 of M36 aanvragen.

Deze routes staan in [artikel 5/1 en artikel 8](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928) en in [de uitleg van Vlaanderen.be over een verlopen voorlopig rijbewijs](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b).

## Veelgestelde vragen over het M12

**Kan je een M12 aanvragen vóór je M18 of M36 vervalt?**

Nee. Het M12 is bedoeld voor na het verlopen van je M18 of M36. Ook de zes verplichte uren praktijkles moeten na die vervaldatum gevolgd zijn.

**Mag je met een M12 alleen rijden als je vroeger een M18 had?**

Nee. Het M12 is een voorlopig rijbewijs met begeleider. Je moet opnieuw met een geregistreerde begeleider oefenen, ook als je met je vroegere M18 alleen mocht rijden.

**Kan je het M12 verlengen of een tweede M12 aanvragen?**

Je kan tijdens dezelfde wachtperiode van drie jaar geen tweede M12 aanvragen. Als je M12 vervalt, kan je zonder ander geldig voorlopig rijbewijs alleen via de rijschool verder oefenen en examen afleggen.

**Moet je opnieuw vijf maanden wachten voor het praktijkexamen?**

Met een M12 begint geen nieuwe verplichte oefenperiode van vijf maanden. Ook de termijn van vijf maanden tussen het vormingsmoment van je begeleider en het examen geldt niet voor het M12. Het vormingsmoment zelf blijft verplicht voor je begeleiders, behalve voor een rij-instructeur met een geldige instructietoelating voor categorie B. (À reporter à l'identique dans la FAQ du .json : champ faq\[\].reponse et sa reprise dans le JSON-LD, lignes 44 et 254.)

**Moet je altijd opnieuw theorie doen voor een M12?**

Nee. Als je theorie-examen nog geldig is, hoef je het voor de aanvraag niet opnieuw af te leggen. Je moet ook op de dag van het praktijkexamen nog een geldig theorieresultaat hebben.

**Begint de wachtperiode van drie jaar opnieuw bij je M12?**

Nee. Die periode wordt gerekend vanaf het vervallen van je laatste M18 of M36. De afgifte of het vervallen van je M12 verschuift dat beginpunt niet.

**Leg je data naast elkaar vóór je lessen boekt.** De vervaldatum van je vorige rijbewijs bepaalt welke lessen meetellen. Je theoriedatum bepaalt of je opnieuw examen moet doen. Moet je de theorie opfrissen, begin dan met de onderwerpen die je tijdens het rijden nog lastig vindt.

[Herhaal de theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/) [Oefen met theorievragen](https://rijbewijs-b-theorie.be/oefenen/)

## Officiële bronnen en versies

Deze pagina is op 28 oktober 2026 nagekeken aan de hand van onderstaande lokale bronkopieën van 21 oktober 2026. De wetsartikelen staan hier bij hun gebruikte versie.

1. [Koninklijk besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928). Artikel 3, §§ 2 tot 4: versie vanaf 30 december 2018; artikel 5: vanaf 1 februari 2019; artikel 5/1: vanaf 1 september 2021; artikel 6: vanaf 1 september 2006; artikelen 8, 8/1, 9/1 en 9/2: vanaf 1 maart 2024; artikel 9: vanaf 4 maart 2017. Codex-consolidatie van 21 oktober 2026.
2. [Hetzelfde besluit in Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2006/07/10/2006014162/justel), tekstbijwerking tot 30 december 2024. Artikel 5 en de Vlaamse variant van artikel 5/1 zijn naast de Codex-versie gelegd.
3. [Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b). Voorwaarden M12, zes uur na de vervaldatum, rijbeperkingen en route via de rijschool. Kopie van 21 oktober 2026.
4. [Vlaanderen.be: Rijbewijs B aanvragen of vernieuwen](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/rijbewijs-b-aanvragen-of-vernieuwen). Aanvraag bij de gemeente of via BelDrive en voorwaarden voor twaalf maanden. Kopie van 21 oktober 2026.
5. [Vlaanderen.be: Vormingsmoment voor begeleiders](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/vormingsmoment-voor-begeleiders-rijbewijs-b). Verplichting, uitzondering voor M12 op de termijn van vijf maanden, duur, geldigheid en prijs. Kopie van 21 oktober 2026.
6. [Vlaanderen.be: Praktijkexamen rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/praktijkexamen-rijbewijs-b). M12 zonder nieuwe oefenperiode van vijf maanden, geldigheid theorie en vereiste attesten. Kopie van 21 oktober 2026.

## Geciteerde bronnen

- [Koninklijk besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B, Vlaamse versie](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928)
- [Hetzelfde besluit in Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2006/07/10/2006014162/justel)
- [Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b)
- [Vlaanderen.be: Praktijkexamen rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/praktijkexamen-rijbewijs-b)
- [Vlaanderen.be: Rijbewijs B aanvragen of vernieuwen](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/rijbewijs-b-aanvragen-of-vernieuwen)
- [Vlaanderen.be: Vormingsmoment voor begeleiders](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/vormingsmoment-voor-begeleiders-rijbewijs-b)

---

Bron: [Voorlopig rijbewijs M12: wanneer kan je het aanvragen? · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/m12/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.