---
title: "Overtreding met je voorlopig rijbewijs: wat riskeer je?"
url: https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/overtredingen/
description: "Een overtreding met je voorlopig rijbewijs kan leiden tot een rijverbod. Lees wanneer dat geldt, wat sinds september 2026 veranderde en hoe je weer mag rijden."
type: "Artikel"
language: nl-BE
site: "Rijbewijs B Theorie"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie"
modified: 2026-10-29T13:58:15Z
---

# Overtreding met je voorlopig rijbewijs: wat riskeer je?

> Een overtreding met je voorlopig rijbewijs kan leiden tot een rijverbod. Lees wanneer dat geldt, wat sinds september 2026 veranderde en hoe je weer mag rijden.

[Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/) [Voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/) Overtredingen

Voorlopig rijbewijs

Met een voorlopig rijbewijs kun je bij een overtreding meer riskeren dan een geldboete. Sinds 1 september 2026 geldt ook voor jou de strengere regeling voor beginnende bestuurders. Bij bepaalde veroordelingen moet de rechter een rijverbod opleggen, met voorwaarden om opnieuw te mogen rijden.

Nagekeken op 28 oktober 2026 aan de hand van de officiële teksten in de bronkopieën van 21 oktober 2026.

Wat betekent dit voor jou?

- Een overtreding maakt je voorlopig rijbewijs **niet automatisch ongeldig**.
- Een rechter kan je het recht om te rijden ontnemen. In bepaalde gevallen is dat verplicht.
- Een **onmiddellijke intrekking** kan al gebeuren voordat er een vonnis is.
- Een **verlopen voorlopig rijbewijs** is een andere situatie: de geldigheidsdatum is voorbij.

De wettelijke basis voor het strengere regime staat in [artikel 38, § 5, van de Wegverkeerswet](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628), versie vanaf 1 september 2026.

## Is je voorlopig rijbewijs vervallen, verlopen of ingetrokken?

Je zoekt op ‘voorlopig rijbewijs vervallen’, maar wat is er precies gebeurd? Kijk eerst naar je document en naar de brief die je kreeg. De volgende situaties hebben elk een ander gevolg.

| Situatie | Betekenis | Wat doe je? |
| --- | --- | --- |
| De geldigheidsdatum is voorbij | Je voorlopig rijbewijs is verlopen. Dat is op zichzelf geen straf van een rechter. | Oefen niet verder op dat document. Bekijk welke opleiding of welk nieuw document je nodig hebt. |
| Onmiddellijke intrekking | Je document wordt tijdelijk ingetrokken op grond van de wet, zonder dat eerst een veroordeling nodig is. | Lever het document in wanneer dat wordt gevorderd en respecteer de intrekking. |
| Verval van het recht tot sturen | De rechter ontneemt je het recht om te rijden. Dat heet in het dagelijkse taalgebruik een rijverbod. | Volg de kennisgeving en voldoe aan de opgelegde herstelvoorwaarden. |

Is alleen de geldigheidsdatum verstreken? De Vlaamse overheid beschrijft de mogelijkheden na een [verlopen voorlopig rijbewijs](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b). Een voorlopig rijbewijs voor twaalf maanden kan onder voorwaarden een oplossing zijn. Dat document heft geen gerechtelijk rijverbod op.

De stappen voor dat document staan op onze pagina over het [voorlopig rijbewijs voor twaalf maanden](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/m12/). Hier gaat het verder over overtredingen en hun gevolgen.

## Wat veranderde op 1 september 2026?

De bijzondere regeling gold al voor wie minder dan twee jaar houder is van een rijbewijs B. Sinds **1 september 2026** vermeldt de wet ook de houder van een bewijs dat als rijbewijs geldt. Daaronder valt het voorlopig rijbewijs, het document dat met het oog op de scholing wordt afgegeven.

De regel draait om een **veroordeling** voor een overtreding die je met een motorvoertuig beging en die tot verval van het recht tot sturen kan leiden. Zijn de wettelijke voorwaarden vervuld, dan moet de rechter dat verval uitspreken.

De wet koppelt het herstel minstens aan een theoretisch of praktisch examen. Ze voorziet ook dat een specifieke opleiding het examen kan aanvullen of vervangen. Welke herstelvoorwaarden voor jou gelden, moet blijken uit de rechterlijke beslissing. Je kiest ze niet zelf.

Deze uitbreiding komt uit de wet van 25 mei 2026, verwerkt in [artikel 38, § 5, versie vanaf 1 september 2026](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628). Het is dus geen regel waarvoor je eerst je definitieve rijbewijs moet hebben.

Een belangrijke uitzondering

De verplichte regeling voor beginnende bestuurders geldt niet voor overtredingen van de tweede graad. De rechter kan daarvoor wel een rijverbod opleggen op een andere wettelijke basis. ‘Niet verplicht’ betekent dus niet ‘onmogelijk’.

Artikel 38, § 5, bevat daarnaast een specifieke uitzondering voor de daarin omschreven integriteitsaantasting bij een verkeersongeval. Bij een ongeval met gewonden bepaalt de precieze juridische kwalificatie welke regeling geldt. Behandel zo'n dossier niet als een gewone verkeersboete.

## Welke overtredingen kunnen je een rijverbod opleveren?

Het gaat onder meer om overtredingen van de derde of vierde graad, bepaalde snelheidsovertredingen en bepaalde inbreuken op de rijbewijsregels. De wet noemt ook alcohol- en drugsinbreuken. De precieze overtreding en de toepasselijke bepaling zijn bepalend.

| Wat gebeurt er? | Wat betekent dat voor je voorlopig rijbewijs? |
| --- | --- |
| Je rijdt door rood | Dit is een overtreding van de derde graad. Bij veroordeling valt dit onder de verplichte regeling voor beginnende bestuurders. |
| Je houdt tijdens het rijden je smartphone vast | Een mobiel elektronisch apparaat met een scherm vasthouden tijdens het rijden is een overtreding van de derde graad. Bij een veroordeling valt ook deze overtreding onder de verplichte regeling voor beginnende bestuurders. |
| Je begaat een overtreding van de tweede graad | De bijzondere verplichting geldt niet. Een rechterlijk rijverbod blijft wel mogelijk. |
| Je rijdt zonder de verplichte begeleider | Je schendt de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs. Dat kan leiden tot een rijverbod. Word je voor feiten vanaf 1 september 2026 veroordeeld voor zo'n inbreuk, dan geldt volgens de wet ook de verplichte regeling voor beginnende bestuurders: de rechter moet het rijverbod uitspreken en het herstel minstens aan een theoretisch of praktisch examen koppelen. De precieze strafbepaling bepaalt daarnaast de geldboete. |

De indeling van rood licht en het gebruik van mobiele apparaten staat in [artikel 3 van het besluit over overtredingen per graad](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025925). De mogelijkheid en verplichting om een rijverbod op te leggen volgen uit de Wegverkeerswet, vooral artikel 38.

Wil je de indeling zelf leren? Gebruik de les [overtredingen per graad](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/overtredingen-per-graad/). De les over [zware overtredingen op het theorie-examen](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/zware-overtredingen/) behandelt de examenleerstof. De puntenregeling van het examen is geen manier om je gerechtelijke straf te berekenen.

## Wat als je te snel rijdt met een voorlopig rijbewijs?

Voor het risico op een rijverbod telt hoeveel je boven de toegelaten snelheid zit en waar je rijdt. Kijk naar de snelheid die in je dossier voor de overtreding wordt gebruikt. Maak de berekening niet op basis van wat je denkt op je snelheidsmeter te hebben gezien.

| Plaats | Overschrijding | Wettelijke basis |
| --- | --- | --- |
| Bebouwde kom, zone 30, schoolomgeving, erf of woonerf | Meer dan 20 tot en met 30 km/u te snel | De rechter kan verval uitspreken op grond van artikel 38, § 1, 3°bis. |
| Dezelfde plaatsen | Meer dan 30 km/u te snel | Artikel 29, § 3, voorziet verval, met een motiveringsplicht als de rechter daarvan afziet. |
| Andere wegen | Meer dan 30 tot en met 40 km/u te snel | De rechter kan verval uitspreken op grond van artikel 38, § 1, 3°bis. |
| Andere wegen | Meer dan 40 km/u te snel | Artikel 29, § 3, voorziet verval, met een motiveringsplicht als de rechter daarvan afziet. |

Dit zijn de algemene bepalingen. **Met een voorlopig rijbewijs komt daar de verplichte regeling van artikel 38, § 5, bij.** Bij een veroordeling voor zo'n snelheidsovertreding moet de rechter het rijverbod uitspreken en het herstel minstens aan een theoretisch of praktisch examen koppelen, omdat je een voorlopig rijbewijs hebt.

Een voorbeeld: in de bebouwde kom van Leuven geldt op jouw traject 50 km/u. In je dossier staat een snelheid van 71 km/u. Dat is **21 km/u te snel**, dus meer dan 20 km/u. Bij exact 70 km/u is die specifieke grens niet overschreden. De snelheidsovertreding blijft uiteraard bestaan.

De drempels en gevolgen staan in [artikelen 29, § 3, 38, §§ 1 en 5, en 55](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628). Voor de snelheidsregels zelf kun je naar [snelheidsbeperkingen](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/snelheidsbeperkingen/); de berekening van een snelheidsovertreding behandelen we in de [aparte les](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/snelheidsovertredingen/).

## Wat als je de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs niet volgt?

Met een voorlopig rijbewijs met begeleider mag je niet alleen oefenen. De begeleider moet aan de voorwaarden voldoen, op het document vermeld staan en vooraan plaatsnemen. De wettelijke uitzondering voor een gebrevetteerde rij-instructeur blijft bestaan.

Ook de uren tellen. Met een voorlopig rijbewijs mag je niet rijden **van 22 uur tot 6 uur de volgende ochtend** op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van wettelijke feestdagen en wettelijke feestdagen. Je begeleider meenemen maakt zo'n rit niet toegestaan.

Deze voorwaarden volgen uit [artikelen 3, 6 en 7 van het besluit over rijbewijs B](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928). De volledige beperkingen staan op [regels en beperkingen van je voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/regels-en-beperkingen/).

Voor de straf moet je verder kijken dan die opleidingsregels. [Artikel 30 van de Wegverkeerswet](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628) onderscheidt onder meer rijden zonder het vereiste rijbewijs, niet naleven van voorwaarden op het document en overtredingen van opleidingsvoorschriften. Daarom hoort bij ‘rijden zonder begeleider’ geen los bedrag zonder juridische kwalificatie.

Je begeleider heeft bovendien eigen verplichtingen. Artikel 30, § 2, straft niet alleen de bestuurder die de opleidingsvoorschriften overtreedt, maar ook de begeleider die iemand begeleidt die zulke voorschriften overtreedt. Ga er dus niet van uit dat alleen jij gevolgen kunt ondervinden omdat jij achter het stuur zit. De voorwaarden om iemand te begeleiden staan op [de pagina voor begeleiders](https://rijbewijs-b-theorie.be/begeleider/).

## Wat doe je na een intrekking of een rechterlijk rijverbod?

### Bij een onmiddellijke intrekking

Een onmiddellijke intrekking kan worden bevolen door het openbaar ministerie. In de wettelijk bepaalde gevallen kan ook een bevoegde officier van gerechtelijke politie dat doen. Je moet je voorlopig rijbewijs inleveren wanneer dat volgens die beslissing wordt gevorderd.

Volgens [artikel 56](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628) moet het document na **vijftien dagen** worden teruggegeven, tenzij de politierechtbank de termijn verlengt. Het bevoegde openbaar ministerie kan het ook eerder teruggeven, uit eigen beweging of op verzoek. Reken daarom niet zelf uit wanneer je weer mag vertrekken zonder de beslissing en teruggave te controleren.

### Bij een verval dat de rechter uitspreekt

1. **Lees de rechterlijke beslissing en de kennisgeving.** Noteer welke voertuigen onder het verval vallen, de duur en de herstelvoorwaarden.
2. **Lever je voorlopig rijbewijs op tijd in.** Je moet het binnen vier dagen na de dag van de kennisgeving door het openbaar ministerie laten toekomen bij de griffie van de rechtbank die het rijverbod uitsprak. Het rijverbod zelf gaat in op de vijfde dag na die kennisgeving. In beide termijnen tellen zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen niet mee.
3. **Laat de termijn niet ongemerkt voorbijgaan.** Te laat inleveren bij de griffie kan de lopende periode van het verval van rechtswege verlengen.
4. **Controleer je herstelvoorwaarden vóór je opnieuw rijdt.** Het einde van de opgelegde periode volstaat niet als je nog niet aan die voorwaarden voldoet.

De procedure bij verval staat in [artikel 40](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628), versie vanaf 1 september 2019. Rijden tijdens een intrekking en rijden ondanks een verval zijn afzonderlijk strafbaar volgens artikelen 30, § 3, en 48.

## Moet je opnieuw examen doen en welke boetes riskeer je als je toch rijdt?

De rechter kan het herstel koppelen aan een theoretisch examen, een praktisch examen, een geneeskundig onderzoek, een psychologisch onderzoek of een specifieke opleiding. **Niet iedereen moet automatisch alle onderzoeken en examens afleggen.** Lees welke voorwaarden werkelijk aan jouw herstel verbonden zijn.

Een herstelexamen hoort bij het herstel van je recht om te rijden. Verwar dat niet met zomaar een nieuwe poging voor je gewone rijexamen. Bij twijfel over jouw beslissing kun je de griffie om uitleg over de uitvoering vragen en een advocaat de gevolgen laten beoordelen.

De volgende bedragen tonen vooral waarom verder rijden tijdens een verbod zo ingrijpend kan zijn. Het zijn **wettelijke geldboetebedragen bij de betrokken strafbepaling**, geen vaste onmiddellijke inningen en geen berekening van alle kosten van jouw dossier.

| Feit | Geldboete volgens de wet | Bron |
| --- | --- | --- |
| Rijden terwijl je rijbewijs onmiddellijk is ingetrokken | 1 600 tot 16 000 euro | Artikel 30, § 3 |
| Rijden ondanks een verval of zonder aan de herstelvoorwaarden te voldoen | 4 000 tot 16 000 euro | Artikel 48, § 1 |

Die geldboetes horen bij bepalingen met een straf van niveau 2. Beide bepalingen voorzien ook opnieuw verval van het recht tot sturen. De tabel geeft dus niet de volledige straf weer. De precieze wettelijke regeling staat in [artikelen 30 en 48, versie vanaf 1 september 2026](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628).

## Veelgestelde vragen

**Ben je je voorlopig rijbewijs kwijt na elke overtreding?**

Nee. Een overtreding maakt je document niet automatisch ongeldig. De gevolgen hangen af van het feit en de beslissing. Bij een veroordeling die onder de bijzondere regeling voor beginnende bestuurders valt, moet de rechter wel verval van het recht tot sturen opleggen.

**Geldt de strengere regeling ook als je alleen een voorlopig rijbewijs hebt?**

Ja. Sinds 1 september 2026 noemt artikel 38, § 5, ook de houder van een bewijs dat als rijbewijs geldt. Daardoor valt ook het voorlopig rijbewijs onder die regeling. De wettelijke voorwaarden en uitzonderingen blijven gelden.

**Leidt een overtreding van de tweede graad altijd tot een rijverbod?**

Nee. De verplichte regeling voor beginnende bestuurders geldt niet voor overtredingen van de tweede graad. De rechter kan daarvoor wel een rijverbod opleggen op grond van artikel 38, § 1.

**Kun je een nieuw voorlopig rijbewijs aanvragen om een rijverbod te omzeilen?**

Een nieuw document heft een rechterlijk rijverbod niet op. De regeling voor een voorlopig rijbewijs van twaalf maanden gaat over een verlopen geldigheidsduur. Rijden ondanks verval van het recht tot sturen blijft strafbaar.

**Mag je opnieuw rijden zodra de periode van je rijverbod voorbij is?**

Niet als je nog niet aan de opgelegde herstelvoorwaarden hebt voldaan. Controleer de rechterlijke beslissing en zorg ook dat je rijbewijs geldig is voordat je weer rijdt.

**Plan je volgende oefenrit pas als je weet dat je mag rijden.** Controleer je document, eventuele beslissingen en de [voorwaarden van je voorlopig rijbewijs](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/regels-en-beperkingen/). Wil je een verkeersregel opnieuw doornemen? Kies de bijbehorende les in het theorieprogramma.

[Naar de theorielessen](https://rijbewijs-b-theorie.be/theorie/)

## Bronnen en geldende versies

Deze pagina gebruikt de volgende officiële bronnen, bewaard op 21 oktober 2026. De vermelde wijzigingen van september 2026 zijn verwerkt. De uitbreiding naar het voorlopig rijbewijs geldt sinds 1 september 2026. Gaat een dossier over feiten van vóór die datum, dan telt de datum van de feiten: laat dat nakijken bij de griffie of een advocaat.

1. [Wegverkeerswet van 16 maart 1968, Vlaamse Codex](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628): artikelen 29, 30, 38, 48 en 55, versies vanaf 1 september 2026; artikel 40, versie vanaf 1 september 2019; artikel 56, versie vanaf 15 februari 2018. Consolidatie geldig op 21 oktober 2026.
2. [Koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025982): artikel 67, over het inleveren van het rijbewijs bij de griffie na een verval van het recht tot sturen. Vlaamse consolidatie geldig op 21 oktober 2026.
3. [Wegverkeerswet, Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1968/03/16/1968031601/justel): dezelfde artikelen ter vergelijking. De bewaarde tekst toont ook oudere regionale passages en afzonderlijke wijzigingsteksten. Voor de wijzigingen vanaf 1 september 2026 is de gedateerde, geconsolideerde Codex-versie hierboven gevolgd.
4. [Koninklijk besluit van 10 juli 2006 betreffende het rijbewijs voor voertuigen van categorie B](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928): artikel 3, versie vanaf 30 december 2018; artikel 5/1, versie vanaf 1 september 2021; artikel 6, versie vanaf 1 september 2006; artikel 7, versie vanaf 3 februari 2014. Vlaamse consolidatie geldig op 21 oktober 2026.
5. [Koninklijk besluit van 30 september 2005 over overtredingen per graad](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025925): artikel 3, met onder meer 2°/2 over mobiele apparaten en 36° over rood licht. Vlaamse consolidatie geldig op 21 oktober 2026.
6. [Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b), onderdeel over het verlopen voorlopig rijbewijs; bronkopie van 21 oktober 2026.

## Geciteerde bronnen

- [Wegverkeerswet van 16 maart 1968, Vlaamse Codex](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1009628)
- [Koninklijk besluit van 30 september 2005 over overtredingen per graad](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025925)
- [Koninklijk besluit van 10 juli 2006 betreffende het rijbewijs voor voertuigen van categorie B](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025928)
- [Koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs](https://codex.vlaanderen.be/PrintDocument.ashx?id=1025982)
- [Wegverkeerswet, Justel](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1968/03/16/1968031601/justel)
- [Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B](https://www.vlaanderen.be/mobiliteit-en-openbare-werken/auto-en-motor/rijbewijzen-en-rijopleiding/rijbewijs-b-voor-auto/oefenperiode-voorlopig-rijbewijs-b)

---

Bron: [Overtreding met je voorlopig rijbewijs: wat riskeer je? · Rijbewijs B Theorie](https://rijbewijs-b-theorie.be/voorlopig-rijbewijs/overtredingen/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de geciteerde teksten; de uitleg is die van Rijbewijs B Theorie.