Leren rijden in Vlaanderen
Begeleider voor je voorlopig rijbewijs: wie, wat en hoe?
Met een voorlopig rijbewijs met begeleider oefen je met iemand die op je rijbewijs staat. Je kiest maximaal twee begeleiders. Ze moeten onder meer minstens acht jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs B hebben. Voor wie nu begint, hoort daar ook het verplichte vormingsmoment bij.
Nagekeken op , op basis van officiële teksten en overheidspagina’s bewaard op 21 oktober 2026.
Door Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B Theorie
- Controleer de voorwaarden én laat de naam op je voorlopig rijbewijs zetten.
- Laat elke begeleider het vormingsmoment van drie uur volgen.
- De overheid vermeldt 21 euro per begeleider in haar informatie van 21 oktober 2026.
- Bij twee begeleiders moet minstens één de opleiding minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen gevolgd hebben.
- Bewaar het begeleidersattest. Een deelnamebevestiging in Mijn Burgerprofiel vervangt dat attest niet.
De voorwaarden en uitzonderingen staan hieronder, met de officiële bronnen.
Wie mag je begeleider zijn?
Je begeleider hoeft geen ouder te zijn. Ook een andere persoon kan je begeleiden als die aan alle voorwaarden voldoet. Een rijbewijs hebben en goed kunnen rijden is op zichzelf niet genoeg. Controleer samen onderstaande punten vóór je de aanvraag indient.
| Wat controleer je? | Voorwaarde |
|---|---|
| Rijbewijs | De begeleider heeft minstens acht jaar een Belgisch of Europees rijbewijs dat geldig is voor categorie B en heeft het bij zich. |
| Verval van het recht tot sturen | De begeleider mag nu niet vervallen zijn van het recht om een motorvoertuig te besturen en mag dat ook niet geweest zijn tijdens de laatste drie jaar. Eventueel opgelegde herstelonderzoeken en examens moeten met goed gevolg afgelegd zijn. |
| Verblijf en documenten | De begeleider moet voldoen aan de wettelijke verblijfs- of inschrijvingsvoorwaarden om een Belgisch rijbewijs te verkrijgen. Voor de gewone situatie vermeldt Vlaanderen.be inschrijving in België en een in België afgegeven identiteitsdocument dat de begeleider bij zich heeft. |
| Vermelding en zitplaats | De naam staat op jouw voorlopig rijbewijs. De begeleider die je begeleidt, zit vooraan. |
| Andere leerlingen | In het jaar vóór de afgifte van jouw voorlopig rijbewijs mag de begeleider in beginsel niet op een ander voorlopig rijbewijs vermeld geweest zijn. Voor dezelfde leerling en bepaalde familieleden bestaan uitzonderingen. |
| Aangepast voertuig | Wie door een beperking alleen een speciaal aangepast voertuig mag besturen, mag alleen begeleiden als de leerling dezelfde beperking heeft en ook een daarvoor aangepast voertuig bestuurt. |
De verblijfsvoorwaarde kent ook bijzondere gevallen, zoals iemand die minstens zes maanden in een Belgische onderwijsinstelling ingeschreven is of een bepaald diplomatiek, consulair of bijzonder identiteitsdocument heeft. Laat de gemeente zo’n dossier beoordelen voordat je op die persoon rekent.
Bronnen: voorwaarden voor begeleiders en voorwaarden voor het verkrijgen van een rijbewijs, geconsolideerde versies van 21 oktober 2026.
Mag dezelfde persoon verschillende leerlingen begeleiden?
De uitzondering geldt voor de partner, kinderen, kleinkinderen, broers, zussen en pleegkinderen van de begeleider. Ze geldt ook voor die familieleden van de partner. Met partner wordt de echtgenoot bedoeld, de wettelijk samenwonende partner of iemand met wie de begeleider een feitelijk gezin vormt.
Niet elke familieband valt onder die uitzondering. Een oom die zijn nicht wil begeleiden, kan zich bijvoorbeeld niet enkel op die verwantschap beroepen. Bij een feitelijk gezin wordt het samenwonen vastgesteld aan de hand van de gegevens in het Rijksregister.
Je vader begeleidt eerst jouw vriend en daarna jou: voor jou geldt de familie-uitzondering. Begeleidt hij eerst jou en wil hij binnen het jaar ook jouw vriend begeleiden? Dan geldt die uitzondering niet voor je vriend. Laat de gemeente de afgiftedata controleren.
Dit onderscheid staat ook in de uitleg van Vlaanderen.be over verschillende leerlingen. De volgorde bepaalt dus of een begeleider een familielid én een andere leerling mag begeleiden.
Hoe zet je een begeleider op je voorlopig rijbewijs?
Vanaf 17 jaar kun je na een geslaagd theorie-examen een voorlopig rijbewijs met begeleider aanvragen. Dat is 36 maanden geldig. Volgens de officiële aanvraagprocedure krijg je het aanvraagformulier in het examencentrum.
- Kies één of twee begeleiders. Controleer voor elk van hen de voorwaarden. Bespreek ook wanneer jullie kunnen oefenen.
- Regel het vormingsmoment. Is je voorlopig rijbewijs met begeleider op of na 1 maart 2024 afgegeven? Dan moeten beide begeleiders dat gevolgd hebben. Plan het vroeg genoeg voor je latere praktijkexamen.
- Dien je aanvraag in bij de gemeente. Neem het ingevulde en ondertekende aanvraagformulier en je identiteitskaart mee.
- Controleer je afgegeven rijbewijs. Kijk of de juiste namen erop staan. Een mondelinge afspraak maakt iemand nog geen geregistreerde begeleider.
Je mag met één van je geregistreerde begeleiders oefenen; ze hoeven niet telkens samen mee. Je kunt een tweede begeleider ook later laten toevoegen. Met dit voorlopige rijbewijs zijn rijlessen bij een rijschool niet verplicht, maar je kunt er wel lessen volgen.
Welke opleiding moet je begeleider volgen?
Het vormingsmoment bereidt je begeleider voor op het oefenen met een beginnende bestuurder. Het is geen nieuw theorie-examen en geen test van de wegcode. De verplichting geldt voor begeleiders bij een voorlopig rijbewijs met begeleider dat vanaf 1 maart 2024 is afgegeven.
De opleiding duurt drie uur, zonder de pauzes, bij een erkende rijschool of erkende lesgever. Ze kan ter plaatse of online plaatsvinden. De overheidspagina over het vormingsmoment, bewaard op 21 oktober 2026, vermeldt een prijs van 21 euro per begeleider.
Als leerling mag je het vormingsmoment gratis bijwonen. Je begeleider volgt de volledige opleiding. Daarna blijft de deelname tien jaar geldig. Het attest kan dus ook bruikbaar zijn voor een volgende leerling, zolang het nog geldig is en de begeleider aan de overige voorwaarden voldoet.
Kan je begeleider de opleiding online volgen?
Ja, als de erkende lesgever dat aanbiedt. Het gaat om een live opleiding, niet om een filmpje dat je later bekijkt. Volgens Vlaanderen.be moeten camera en microfoon voortdurend aanstaan. De deelnemers moeten kunnen communiceren met de lesgever en met elkaar.
Je begeleider meldt zich digitaal aan en af volgens de instructies van de lesgever. Zorg vooraf voor een stabiele verbinding. Wie door technische problemen een groot deel mist, heeft geen geldige deelname. Controleer na afloop of het begeleidersattest ontvangen is.
Wat als je begeleider de opleiding vroeger al volgde?
Een begeleidersattest van een vormingsmoment tussen 1 oktober 2017 en 12 maart 2020 blijft tien jaar geldig. Die deelname staat niet in de digitale databank. Je moet het papieren attest meenemen naar het praktijkexamen.
Is dat oude attest verloren? Vraag een kopie bij de rijschool of lesgever die de opleiding gaf. Is die niet meer actief, dan zegt Vlaanderen.be dat je begeleider het vormingsmoment opnieuw moet volgen.
Begon jouw oefenperiode vóór 1 maart 2024? Dan geldt volgens Vlaanderen.be de oude regeling zonder verplicht vormingsmoment, ook bij een vervangend document of een andere begeleider. De oorspronkelijke afgiftedatum telt. Laat de gemeente of het examencentrum die datum nakijken als je document vervangen is.
Er bestaat daarnaast een vrijstelling voor een instructeur met een geldige instructietoelating voor categorie B die het vereiste geneeskundige onderzoek met goed gevolg heeft ondergaan. Gewone rijervaring geeft geen vrijstelling.
Wanneer moeten die vijf maanden voorbij zijn?
Voor het praktijkexamen spelen twee afzonderlijke termijnen. Jij moet minstens vijf maanden onder een voorlopig rijbewijs geoefend hebben. Daarnaast moet je begeleider het vormingsmoment normaal minstens vijf maanden vóór jouw praktijkexamen gevolgd hebben. Je moet ook minstens 18 jaar zijn en je theorie moet nog geldig zijn.
| Jouw situatie | Welke termijn geldt voor de begeleider? |
|---|---|
| Eén begeleider | Die begeleider heeft het vormingsmoment minstens vijf maanden vóór het praktijkexamen gevolgd. |
| Twee begeleiders | Beiden volgen het vormingsmoment. Minstens één heeft het minstens vijf maanden vóór het praktijkexamen gevolgd. |
| Voorlopig rijbewijs van twaalf maanden | Het vormingsmoment blijft verplicht, maar de termijn van vijf maanden na dat vormingsmoment geldt niet. |
| Omwisseling van zonder begeleider naar met begeleider | Ook hier geldt de termijn van vijf maanden na het vormingsmoment niet. De opleiding zelf blijft verplicht. Voor het examen is een attest van de omwisseling nodig. |
Deze voorwaarden staan in de Vlaamse regels voor toelating tot het praktijkexamen, in de versie die sinds 1 maart 2024 geldt. Een uitzondering voor het vormingsmoment schrapt niet automatisch jouw eigen minimale oefenperiode.
Je hebt al vijf maanden geoefend. Je enige begeleider volgde het vormingsmoment pas drie maanden geleden. Bij de gewone opleiding met een voorlopig rijbewijs van 36 maanden kun je dan nog niet op praktijkexamen. Ook de termijn van je begeleider moet verstreken zijn.
Kun je van begeleider veranderen?
Ja, via de gemeente. Je kunt een tweede begeleider toevoegen of een begeleider vervangen. Bij een vervanging krijg je een nieuw voorlopig rijbewijs met dezelfde einddatum als het oorspronkelijke document. Je krijgt daardoor dus geen nieuwe periode van 36 maanden.
Voldoet een geregistreerde begeleider niet langer aan de voorwaarden, dan moet je die vervangen. Je voorlopig rijbewijs verliest daardoor op zichzelf zijn geldigheid niet. Rijd intussen alleen met een begeleider die wel aan de voorwaarden voldoet en op je rijbewijs staat, of met een bevoegde rij-instructeur.
Controleer bij een wissel meteen het vormingsmoment. Vervang je jouw enige begeleider door iemand die de opleiding net heeft gevolgd? Dan kan je geplande examen te vroeg vallen. Bij twee begeleiders volstaat het dat minstens één aan de termijn voldoet. De regels voor de wissel en het examen gelden samen.
Wat controleer je voor jullie gaan oefenen?
Met een voorlopig rijbewijs met begeleider rij je nooit alleen. Alleen je geregistreerde begeleider of begeleiders en een gebrevetteerde rij-instructeur mogen je vergezellen. Andere passagiers mogen niet mee. Een broer zonder vermelding als begeleider kan dus niet achterin meerijden.
De auto moet een goed zichtbaar L-teken op de achterruit en een tweede achteruitkijkspiegel voor je begeleider hebben. Controleer ook samen de documenten. De volledige uitleg daarover staat in de les documenten aan boord.
Met een voorlopig rijbewijs mag je niet rijden van 22 uur tot 6 uur de volgende ochtend op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van een wettelijke feestdag en de feestdag zelf. De aanwezigheid van je begeleider heft dat verbod niet op.
Je mag ook niet oefenen in het buitenland, met een aanhangwagen of voor commercieel goederenvervoer. Deze beperkingen en de uitrusting staan bij de officiële regels voor de oefenperiode.
Maak vooraf afspraken over de rit
Een bruikbare aanpak: kies samen een haalbare route en spreek af wat je wilt oefenen. Vraag je begeleider om aanwijzingen tijdig te geven. Bespreek na de rit één situatie die goed ging en één die je opnieuw wilt oefenen.
Twijfelen jullie over een verkeersregel? Zoek die samen op vóór de volgende rit. Gebruik bijvoorbeeld de lessen over voorrang en snelheidsbeperkingen. Vraag ook vooraf aan de verzekeraar hoe het oefenen met de gekozen auto in de polis geregeld is.
Welk bewijs neem je mee naar het praktijkexamen?
Het examencentrum controleert of aan de voorwaarden van het vormingsmoment voldaan is. Dat gebeurt via de digitale databank en zo nodig met het begeleidersattest. Zorg volgens de instructies van Vlaanderen.be dat je het attest van de begeleider die aan de voorwaarden voldoet kunt voorleggen.
Heb je een voorlopig rijbewijs met begeleider dat op of na 1 maart 2024 is afgegeven? Dan moet je ook bij een examen via de rijschool een begeleidersattest kunnen voorleggen. Dat geldt ook als je examen aflegt met je andere begeleider die de opleiding minder dan vijf maanden geleden volgde. Is je voorlopig rijbewijs verlopen en leg je met een stageattest examen af via een erkende rijschool, dan is geen begeleidersattest nodig. Dat attest is ook niet nodig als een rij-instructeur die aan de voorwaarden voldoet je enige geregistreerde begeleider is.
In Mijn Burgerprofiel kun je de geregistreerde deelname terugvinden. Die bevestiging geldt niet als begeleidersattest op de examendag. Vraag een gratis duplicaat aan de rijschool of lesgever als het attest ontbreekt. Voor een oude, niet digitaal geregistreerde opleiding neem je het papieren attest mee.
Je begeleider brengt ook zijn geldige Belgische of Europese rijbewijs B en het bewijs mee dat hij aan de verblijfs- of inschrijvingsvoorwaarden voldoet. Het begeleidersattest vervangt die documenten niet.
Veelgestelde vragen over je begeleider
Moet je begeleider familie zijn?
Nee. Ook iemand buiten je familie kan je begeleiden als die aan alle voorwaarden voldoet. Controleer vooral of die persoon in het jaar vóór de afgifte van jouw voorlopig rijbewijs al op een ander voorlopig rijbewijs stond. De familie-uitzonderingen gelden niet voor iedereen.
Moeten beide begeleiders het vormingsmoment volgen?
Ja, als je voorlopig rijbewijs met begeleider op of na 1 maart 2024 is afgegeven, moeten beiden het vormingsmoment volgen. Minstens één van hen moet het minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen gevolgd hebben. Voor bepaalde omwisselingen en het voorlopige rijbewijs van twaalf maanden geldt die termijn niet.
Wat kost het vormingsmoment voor een begeleider?
Vlaanderen.be vermeldt 21 euro per begeleider in de informatie bewaard op 21 oktober 2026. De opleiding duurt drie uur, zonder de pauzes. Als leerling mag je gratis bijwonen.
Mag je met je twee begeleiders tegelijk oefenen?
Ja. Met een voorlopig rijbewijs met begeleider mogen beide geregistreerde begeleiders mee. Ze moeten allebei aan de voorwaarden voldoen. Andere passagiers mogen niet mee, behalve een gebrevetteerde rij-instructeur.
Moet je begeleider de opleiding opnieuw volgen voor een volgende leerling?
Niet zolang het eerder gevolgde vormingsmoment nog geldig is. De deelname blijft tien jaar geldig. De begeleider moet wel opnieuw aan alle voorwaarden voldoen om die volgende leerling te begeleiden.
Moet je opnieuw vijf maanden oefenen als je van begeleider verandert?
Een andere begeleider kiezen begint jouw oefenperiode niet opnieuw. De einddatum van je voorlopig rijbewijs blijft dezelfde. Controleer wel de datum van het vormingsmoment van je nieuwe begeleider: die kan bepalen wanneer je op praktijkexamen kunt.
Bereid je ritten samen voor. Herhaal de verkeersregels in de gratis lessen en controleer daarna met oefenvragen wat je al beheerst.
Bekijk de theorielessen Oefen met gratis vragenEen fout op deze pagina gevonden? Laat het ons weten. Voor je persoonlijke aanvraag of examendossier neem je contact op met de gemeente of het examencentrum.
Officiële bronnen en versies
Deze pagina gebruikt de lokale kopieën van 21 oktober 2026. De federale voorwaarden zijn vergeleken tussen Codex Vlaanderen en Justel. De links hieronder verwijzen naar de officiële publicaties.
- Rijopleiding categorie B, Vlaamse versie: bepalingen over begeleiders sinds 30 december 2018, het nachtelijke rijverbod sinds 1 september 2006 en de opleiding en examentoelating sinds 1 maart 2024. Consolidatie van 21 oktober 2026.
- Rijopleiding categorie B, federale tekst in Justel: tekstbijwerking tot 30 december 2024, kopie van 21 oktober 2026. Vergelijking van de begeleidersvoorwaarden en het nachtelijke rijverbod.
- Rijbewijs, Vlaamse versie: verblijfs- en inschrijvingsvoorwaarden, versie sinds 15 maart 2019, consolidatie van 21 oktober 2026.
- Rijbewijs, federale tekst in Justel: dezelfde verblijfs- en inschrijvingsvoorwaarden, tekstbijwerking tot 6 juli 2026, kopie van 21 oktober 2026.
- Vlaanderen.be: oefenperiode met voorlopig rijbewijs B, kopie van 21 oktober 2026: aanvraag, begeleiders, voertuig, passagiers en beperkingen.
- Vlaanderen.be: vormingsmoment voor begeleiders, kopie van 21 oktober 2026: prijs, opleiding, termijnen, overgangsgevallen en attesten.