Alcohol, drugs en vermoeidheid: mag je nog rijden?
- Rijbewijs B: vanaf 0,5 gram per liter bloed, of 0,22 mg per liter lucht. Vrachtwagen, bus, taxi, ambulance en bezoldigd leerlingenvervoer: vanaf 0,2 gram, of 0,09 mg.
- Sinds 1 juli 2026: vanaf jouw grens een rijverbod van twaalf uur. Je rijbewijs kan meteen ingetrokken worden. Na vijftien dagen krijg je het terug, tenzij de politierechtbank verlengt.
- Bij alcohol bepaalt de wet hoeveel je mag hebben, bij drugs niet: vanaf de analysegrens ben je in overtreding, ook met een voorschrift.
- Vermoeidheid, een geneesmiddel of stress: je moet op elk moment kunnen sturen en je auto in de hand hebben.
- Herhaling binnen drie jaar van een overtreding uit een wettelijke lijst, zoals alcohol vanaf 0,35 mg of drugs: verval van minstens 3, dan 6, dan 9 maanden.
De grenzen per stof en de valkuilen staan hieronder.
0,22 milligram per liter uitgeademde lucht: vanaf daar ben je in overtreding.
Wanneer ben je in staat om te rijden?
Voor een rijbewijs B of een voorlopig rijbewijs verklaar je op erewoord dat je geen aandoening hebt uit de lijst voor groep 1 (lichaam, geest en zicht). Heb je er wel een, dan teken je niet en ga je naar een geneesheer naar keuze, voor je zicht naar een oogarts.
Zware vermoeidheid ontneemt je de controle over je auto. Gaap je aan één stuk door op weg naar Brugge en zie je het asfalt niet meer? Stop dan op de eerste veilige plaats.
Een schok of zware stress werkt hetzelfde: laat de auto staan. Laat je onderweg ook niet afleiden door je passagiers.
Zolang je rijdt, mag je geen mobiel apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden of manipuleren. Gsm, sms of gps los in de hand: verboden. Het mag wel als het vastzit in een houder die daarvoor dient en aan de auto bevestigd is.
Het verbod geldt niet als je auto geparkeerd is of stilstaat, dat wil zeggen: niet langer stilstaat dan nodig om iemand te laten in- of uitstappen, of om te laden of te lossen.
Rijden met een gsm los in de hand is een overtreding van de derde graad, net als rijden terwijl je niet meer in staat bent om te sturen.
Vanaf welk alcoholgehalte ben je in overtreding?
De gewone grens is 0,5 gram alcohol per liter bloed, of 0,22 milligram per liter uitgeademde lucht. Vanaf dat cijfer ben je in overtreding, ook als je je nuchter voelt.
De lagere grens is 0,2 gram per liter bloed, of 0,09 milligram per liter lucht. Die geldt voor een vrachtwagen of bus (categorie C1, categorie D1 of zwaarder, met of zonder aanhangwagen) en voor wie personen vervoert met een voertuig waarvoor dezelfde medische eisen gelden: taxi, verhuur van voertuigen met chauffeur, ambulance of bezoldigd leerlingenvervoer.
De zware schijf begint voor iedereen bij 0,35 milligram per liter lucht, of 0,8 gram per liter bloed. Daar horen veel zwaardere straffen bij dan tussen jouw grens en die schijf.
Sinds 1 juli 2026, zodra de ademanalyse jouw grens haalt:
- een rijverbod van twaalf uur, vanaf de vaststelling;
- je geeft je rijbewijs af. Kan dat niet meteen, dan kan de auto ingehouden worden;
- het rijbewijs kan onmiddellijk ingetrokken worden. Terug na vijftien dagen, tenzij de politierechtbank de termijn verlengt;
- de ademtest of de ademanalyse weigeren is zelf strafbaar;
- voor je weer rijdt, volgt een nieuwe test. Zit je nog op of boven je grens, of weiger je: opnieuw twaalf uur.
Reken niet uit hoeveel glazen je nog mag. Wie rijdt, drinkt niet, ook niet na een feestje in Leuven.
Controle in Antwerpen, rijbewijs B. Vanaf welk gehalte in de uitgeademde lucht ben je in overtreding?
Geldt voor drugs dezelfde marge als voor alcohol?
Nee. Bij alcohol bepaalt de wet hoeveel je mag hebben. Bij drugs niet: de wet noemt alleen een analysegrens, de waarde vanaf waar de uitslag meetelt.
De politie overloopt eerst een checklist met tekens van recent gebruik. Wijst die daarop, dan volgt een speekseltest. Na een ongeval kan die test meteen, zonder checklist.
Die test langs de weg telt pas vanaf deze waarden, in nanogram per milliliter. Vanaf zo'n waarde volgt een rijverbod van twaalf uur:
- cannabis (THC): 25;
- amfetamine: 50;
- MDMA, de stof in ecstasy: 50;
- morfine of heroïne: 10;
- cocaïne: 20.
De speekselanalyse telt vanaf een lagere grens: cannabis 10, amfetamine 25, MDMA 25, morfine of heroïne 5, cocaïne 10. Op of boven die grens ben je in overtreding, ook als je je goed voelt. Een doktersvoorschrift verandert niets aan de grens.
Lukt speeksel niet, dan kan een bloedanalyse volgen, met eigen grenzen. De rechter kan een verval van het recht tot sturen uitspreken van acht dagen tot vijf jaar, in zware gevallen langer.
Ook hier kan je rijbewijs meteen ingetrokken worden, en voor je weer rijdt, volgt een nieuwe speekseltest. Haalt die de grens nog, of weiger je zonder wettige reden: opnieuw twaalf uur. Weigeren is zelf strafbaar.
Iemand aanzetten om te rijden terwijl hij duidelijk onder invloed is van zo'n stof of van alcohol, of hem een voertuig geven, is ook strafbaar.
Je speekselanalyse op cannabis zit op de wettelijke grens. Wat geldt er?
Geneesmiddelen, vermoeidheid, emoties: wat onderschat je snel?
Sommige geneesmiddelen maken je slaperig of trager. Lees de bijsluiter. Staat er dat je niet mag rijden, dan rijd je niet. Een voorschrift is geen toestemming om suf de baan op te gaan.
Rijd je in een toestand die op dronkenschap lijkt door drugs of door een geneesmiddel, dan is dat een aparte overtreding. De rechter moet een verval uitspreken van minstens een maand, tot vijf jaar of voorgoed.
Krijg je slecht nieuws op je werk in Hasselt en trillen je handen? Dan vertrek je niet: je moet je auto in de hand hebben.
Wat verandert er bij herhaling binnen drie jaar?
De rechter moet dan een verval uitspreken: minstens drie maanden de eerste keer, zes maanden de tweede, negen maanden de derde.
Om je rijbewijs terug te krijgen, moet je slagen voor vier examens en onderzoeken: het theorie-examen, het praktijkexamen, een geneeskundig onderzoek en een psychologisch onderzoek. Sinds 1 januari 2026 kan de rechter een opleiding opleggen die theorie en praktijk vervangt of aanvult.
Op die lijst staan onder meer:
- alcohol vanaf 0,35 mg per liter lucht, dronkenschap, of een toestand die daarop lijkt;
- de ademtest of de speekseltest weigeren;
- drugs vanaf de analysegrens;
- iemand die duidelijk onder invloed is aanzetten om te rijden, of hem een voertuig geven;
- vluchtmisdrijf: wegrijden na een ongeval om de vaststellingen te ontlopen;
- rijden zonder het vereiste rijbewijs, zonder de verplichte verzekering, of terwijl je al vervallen bent;
- overtredingen van de vierde graad;
- meer dan 40 km/u te snel, of meer dan 30 km/u te snel in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving, een erf of een woonerf;
- opzettelijk een toestel bij je hebben dat flitspalen opspoort of de vaststelling van een overtreding hindert.
Zit je onder 0,35 mg per liter, dan geldt dit minimum niet.
Eerste herhaling binnen drie jaar. Welk verval moet de rechter minstens uitspreken?
Wat verandert er met een voorlopig rijbewijs?
Sinds 1 september 2026 geldt voor een voorlopig rijbewijs dezelfde strenge regel als voor wie zijn rijbewijs B nog geen twee jaar heeft. Eén veroordeling volstaat, ook zonder herhaling.
Pleeg je met een motorvoertuig een overtreding waarvoor een verval kan volgen, dan moet de rechter een verval uitspreken. Het minimum van drie maanden van een herhaling geldt hier niet. Om weer te rijden, moet je minstens slagen voor het theorie- of het praktijkexamen; een opleiding kan die examens aanvullen of vervangen.
Alleen overtredingen van de tweede graad vallen erbuiten. Een gsm in de hand is een overtreding van de derde graad en valt er dus wel onder.
Herhaal de kaders hierboven, en toets jezelf daarna met de quiz.