Verkeersbord D9
Verkeersbord D9: wat betekent voetgangers en fietsers gescheiden?
Verkeersbord D9 is een rond blauw bord met een voetganger en een fiets, met een streep ertussen. Het duidt een deel van de openbare weg aan dat voorbehouden is voor voetgangers, fietsen en tweewielige bromfietsen klasse A. Voetgangers hebben een eigen deel en fietsen en bromfietsen klasse A het andere.
De varianten van verkeersbord D9
- D9a Deel van de openbare weg voorbehouden voor voetgangers, fietsers en tweewielige bromfietsen klasse A
D9b Deel van de openbare weg voorbehouden voor voetgangers, fietsers en tweewielige bromfietsen klasse A
Wat betekent verkeersbord D9?
Bij D9 hebben voetgangers een eigen deel en fietsen en tweewielige bromfietsen klasse A het andere. De Wegcode noemt D9 “deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers, van fietsen en van tweewielige bromfietsen klasse A”.
Het is een gebodsbord: het zegt wat je op die plaats moet doen.
Op de weg wordt het voetgangersdeel gescheiden van het deel voor fietsen en bromfietsen klasse A door:
- een witte doorlopende streep;
- een andere wegbedekking;
- een fysieke scheiding;
- of een combinatie daarvan.
Het deel voor fietsen en bromfietsen klasse A is een fietspad: de Wegcode rekent D9 tot de borden die een fietspad aanduiden. Fietsers en bestuurders van een tweewielige bromfiets klasse A moeten het volgen, voor zover het in hun rijrichting is gesignaleerd.
Voetgangers gebruiken in volgorde van aanwezigheid eerst het trottoir of het deel met D9, D10 of D11. Als bestuurder mag je voetgangers op een deel met D9 niet in gevaar brengen.
Waar staat verkeersbord D9 en waar geldt het?
D9 staat op de plaats waar het het best zichtbaar is. Het mag ook aangekondigd worden: dan staat er vooraf een gelijkaardig bord met een onderbord dat bij benadering de afstand aanduidt waarop het gebod begint.
Het besluit over de verkeerstekens zegt wanneer D10 wordt gebruikt: als D9 niet kan.
Wanneer hoef je het fietspad niet te volgen?
Ligt het fietspad links in hun rijrichting, dan hoeven fietsers en bestuurders van een tweewielige bromfiets klasse A het niet te volgen als bijzondere omstandigheden dat rechtvaardigen. Ze moeten dan wel rechts in hun rijrichting rijden.
Wie het fietspad moet volgen, mag het verlaten:
- om van richting te veranderen;
- om in te halen;
- om omheen een hindernis te rijden.
Waar je 50 km/u of minder mag, hebben bestuurders van ligfietsen en velomobielen met een breedte van hoogstens 1 meter de keuze tussen het fietspad, het deel met D10 en de rijbaan.
Bromfietsen klasse B, speed pedelecs en onderborden
Bromfietsen klasse B staan niet in de naam van D9. Voor speed pedelecs noemt de Wegcode D9 naast D7:
- Waar je 50 km/u of minder mag, mogen ze het fietspad met D9 volgen, op voorwaarde dat ze de andere weggebruikers erop niet in gevaar brengen.
- Geldt er een hogere snelheidslimiet, dan moeten ze het fietspad met D9 volgen als het bruikbaar is.
Bij D9 komen bromfietsen klasse B in die regels niet voor.
De Wegcode noemt voor D9 geen onderborden. De onderborden over bromfietsen klasse B en speed pedelecs (M6, M7 en M13 tot M16) staan bij D7.
In het algemeen kan een onderbord de betekenis van een verkeersbord aanvullen, nader bepalen of beperken, maar bij een gebodsbord mag een bijkomend opschrift die betekenis in principe niet beperken. De uitzonderingen daarop in het besluit over de verkeerstekens gaan over D1, en bij een busstrook ook over D3.
D9 of D10: wat is het verschil?
Beide borden tonen een voetganger en een fiets, het verschil zit in de streep.
Kijk eerst naar de streep. Met een streep tussen de voetganger en de fiets is het D9: gescheiden delen. Zonder streep is het D10: één deel dat voetgangers en fietsers samen gebruiken.
| D9 | D10 | |
|---|---|---|
| Streep tussen de symbolen | Ja | Nee |
| Bromfietsen klasse A | Staan wel in de naam van het bord | Staan niet in de naam van het bord |
| Fietspad volgens de Wegcode (het deel dat door D7, D9 of wegmarkeringen voorbehouden is) | Ja | Nee: D10 staat daar niet bij |
D9 is niet hetzelfde als:
- D7: toont alleen een fiets en duidt een fietspad aan voor fietsen en tweewielige bromfietsen klasse A, zonder apart deel voor voetgangers.
- D11: een ander bord, verplichte weg voor voetgangers.
- F99a: een vierkant blauw bord. Het duidt het begin aan van een weg of een deel van de openbare weg voorbehouden voor voetgangers, fietsers, ruiters en bestuurders van speed pedelecs.
Valkuilen op het examen
- De symbolen staan niet altijd op dezelfde plaats. Op sommige borden zijn de voetganger en de fiets omgewisseld. Let dus op de streep en op welk symbool aan welke kant staat.
- Een rond blauw bord is een gebodsbord: D9 is rond en verplicht fietsers en bromfietsen klasse A het fietspad te volgen. F99a is vierkant.
- Als bestuurder mag je voetgangers niet in gevaar brengen die zich op een deel met D9 of D10 bevinden. Dat is een overtreding van de derde graad, dus een zware overtreding. Op het theorie-examen verlies je 5 punten in plaats van 1 voor een fout op een vraag over zo’n overtreding. Twee verkeerde antwoorden op vragen over overtredingen van de derde of vierde graad of over de maximumsnelheid, over welk onderwerp ook, betekenen dat je niet geslaagd bent.
Alle uitleg en een quiz vind je in de les Gebodsborden: ronde blauwe borden voor het theorie-examen.
Borden die je ermee kunt verwarren
D7 Verplicht fietspad
D10 Deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers en fietsers
D11 Verplichte weg voor voetgangers
F99a Begin van de weg of deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers, fietsers, ruiters en bestuurders van speed pedelecs
Veelgestelde vragen over verkeersbord D9
Wat betekent een rond blauw bord met een voetganger en een fiets met een streep ertussen?
Dat is D9: een deel van de openbare weg voorbehouden voor het verkeer van voetgangers, van fietsen en van tweewielige bromfietsen klasse A. Voetgangers hebben een eigen deel en fietsen en bromfietsen klasse A het andere. Staat er geen streep, dan is het D10.
Moet ik als fietser het deel met D9 volgen?
Ja, als het berijdbaar is en in jouw rijrichting is gesignaleerd. Ligt het links in je rijrichting, dan hoef je het niet te volgen als bijzondere omstandigheden dat rechtvaardigen en je rechts blijft rijden.
Wat is het verschil tussen verkeersbord D9 en D10?
Bij D9 scheidt een streep het deel van de voetgangers van het deel van de fietsen en tweewielige bromfietsen klasse A. Bij D10 staat er geen streep: voetgangers en fietsers delen één deel en bromfietsen klasse A worden niet genoemd.
Mag een bromfiets klasse A het deel met D9 volgen?
Ja. Tweewielige bromfietsen klasse A staan in de naam van D9. Zij moeten het fietspad volgen, voor zover het in hun rijrichting is gesignaleerd. Bij D10 worden ze niet genoemd.
Wat is het verschil tussen verkeersbord D9 en D7?
D7 toont alleen een fiets en duidt een fietspad aan zonder apart deel voor voetgangers. D9 toont een voetganger en een fiets met een streep ertussen: voetgangers hebben een eigen deel en fietsen en bromfietsen klasse A het andere. Voor fietsers en bromfietsen klasse A is de plicht om het fietspad te volgen bij beide borden dezelfde.
Wanneer wordt verkeersbord D10 gebruikt in plaats van D9?
Het besluit over de verkeerstekens zegt wanneer D10 wordt gebruikt: als D9 niet kan. Een geval is dat er te weinig ruimte is om fietsers en voetgangers te scheiden en de fietsers daardoor veiliger zijn op korte wegvakken of op wegen waar veel verkeer op de rijbaan is en waar je minstens 50 km/u mag. Een ander geval is dat voetgangers en fietsers een veiliger weg of weggedeelte moeten volgen, zonder dat het mogelijk of nodig is hun deel apart af te bakenen.
Herken je elk bord? Test jezelf met 20 vragen over verkeersborden, gratis en zonder account.
Gratis test verkeersborden Alle verkeersbordenBronnen en controle
Nagekeken op , op basis van de Wegcode (KB van 1 december 1975), Vlaamse versie, geconsolideerde versie van 21 oktober 2026, en de bronnen hieronder.
- Wegcode (KB van 1 december 1975), Vlaamse versie, Codex Vlaanderen. Artikel 69 (gebodsborden D7, D9, D10 en D11), 2.7 (fietspad), 9.1.2 (plaats van de bestuurders: fietsers, speed pedelecs, ligfietsen), 40.1 (voetgangers niet in gevaar brengen), 42.1 (voetgangers: delen van de openbare weg), 65.2 (onderborden), 71.2 (F99a).
- Wegcode (KB van 1 december 1975), federale tekst op Justel. Dezelfde artikelen in de federale tekst, gebruikt om de Codex-tekst te vergelijken.
- Ministerieel besluit van 11 oktober 1976 (afmetingen en aanbrengen van de verkeerstekens), Codex Vlaanderen. Artikel 10.5 en 10.6 (verkeersborden D9 en D10: scheiding van de delen, wanneer D10 wordt gebruikt) en artikel 10 (bijkomende opschriften bij gebodsborden).
- KB van 30 september 2005 tot aanwijzing van de overtredingen per graad, Codex Vlaanderen. Artikel 3, punt 23°: voetgangers op een deel met D9 of D10 niet in gevaar brengen is een overtreding van de derde graad.
- KB van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs, Vlaamse versie, Codex Vlaanderen. Bijlage 4: niet geslaagd bij ten minste twee verkeerde antwoorden op vragen over overtredingen van de derde of vierde graad.
- GOCA Vlaanderen, Doc. 130: Het rijbewijsexamen (Vlaams Gewest). Zware overtredingen in het theorie-examen: alle overtredingen van de derde graad, van de vierde graad en snelheidsovertredingen.
- Theorie-examen voor rijbewijs B, vlaanderen.be. Puntenverlies: 1 punt per fout of onbeantwoorde vraag, 5 punten per fout op vragen over overtredingen van de 3de of 4de graad.
Credits van de afbeeldingen. Officiële modellen van de Belgische verkeersborden (KB van 1 december 1975).