Vormingsmoment voor begeleiders: wanneer en hoe regel je het?

Voor wie is het vormingsmoment verplicht?

De verplichting geldt voor begeleiders van leerlingen met een voorlopig rijbewijs van 36 of 12 maanden, afgeleverd op 1 maart 2024 of later. Kijk naar de afgiftedatum bij rubriek 4a op je document. De datum waarop je de aanvraag indiende, is niet beslissend.

Heb je twee begeleiders, dan moeten beiden de opleiding volgen. Dat de ene bijna alle oefenritten doet en de andere alleen af en toe meerijdt, verandert die verplichting niet. Dit staat in artikel 9/1 van het besluit over rijbewijs B en wordt uitgelegd op Vlaanderen.be.

Voor een voorlopig rijbewijs met begeleider dat oorspronkelijk vóór 1 maart 2024 werd afgeleverd, geldt deze opleidingsplicht niet. Let op bij een vervangend document na verlies, beschadiging of een verandering van begeleider: het examencentrum kijkt naar de oorspronkelijke afgiftedatum.

Een nieuwe kaart betekent dus niet automatisch dat je onder een nieuwe regeling valt. Laat bij twijfel de oorspronkelijke datum bevestigen door je gemeente of examencentrum. Vlaanderen.be behandelt deze gevallen afzonderlijk bij de vragen over een nieuw document en een nieuwe begeleider.

Voor een rijinstructeur bestaat een specifieke vrijstelling: die moet een geldige instructietoelating voor categorie B hebben en geslaagd zijn voor het vereiste geneeskundige onderzoek. Alleen ervaring als bestuurder geeft geen vrijstelling. Staat zo'n instructeur als enige begeleider op je voorlopig rijbewijs, dan hoef je op de examendag ook geen begeleidersattest voor te leggen. Staat er nog een andere begeleider op, dan moet je wel het attest van die begeleider kunnen voorleggen. De precieze voorwaarden staan in artikel 9/1, tweede lid.

Het vormingsmoment is maar één voorwaarde. Wil je weten wie je mag begeleiden of hoe je iemand laat registreren? Lees dan de voorwaarden voor een begeleider. De verschillende documenten vind je bij het voorlopig rijbewijs.

Wat leert je begeleider tijdens die drie uur?

Het vormingsmoment helpt je begeleider om jou veilig en stap voor stap te leren rijden. Vlaanderen.be omschrijft het als een informatiemoment, niet als een test van de Wegcode. Je begeleider hoeft dus geen nieuw theorie-examen af te leggen.

De opleiding duurt drie uur, zonder de pauzes. Je mag als leerling mee volgen, zonder extra vergoeding. De duur en je gratis deelname staan in artikelen 9/2 en 9/3. Samen deelnemen kan helpen om achteraf dezelfde afspraken te gebruiken tijdens het oefenen.

De verplichte leerinhoud staat in bijlage 7 bij het besluit. Je begeleider krijgt onder meer uitleg over:

• Je leerproces: oefeningen opbouwen en geen stappen overslaan.
• Begeleiden als coach: vragen stellen, luisteren en concrete feedback geven.
• Oefenritten plannen: vooraf bespreken wat je gaat doen en geschikte plaatsen kiezen.
• Risico's herkennen: kijkgedrag, afstand houden en anticiperen.
• Je vooruitgang bespreken: een logboek gebruiken en na de rit bekijken wat beter kan.
• De regels bij het leren rijden: de voorwaarden voor de leerling, begeleider en auto.

Een bruikbare vraag om mee te nemen: hoe geeft je begeleider aanwijzingen zonder je tijdens een moeilijke situatie te overladen? Of hoe bespreek je een fout zodra je weer rustig kunt praten? Dat sluit aan bij de coaching en praktische voorbeelden uit de opleiding.

Verkeersregels zelf kun je samen herhalen in de lessen over voorrang en defensief rijden. Voor de opbouw van je oefenperiode kun je verder bij leren rijden.

Hoeveel kost het en waar schrijf je je in?

De officiële informatie van Vlaanderen.be, bewaard op 21 oktober 2026, vermeldt 21 euro per begeleider. Voor twee begeleiders komt dat samen op 42 euro. Jij mag als kandidaat gratis aansluiten. Het gaat hier alleen om het vormingsmoment, niet om rijlessen of examenkosten.

Je begeleider volgt de opleiding bij een erkende rijschool of erkende lesgever. Op de officiële pagina over het vormingsmoment vind je de voorwaarden. De rijscholen maken op hun eigen website bekend wanneer de inschrijvingen starten, dus kijk daar naar een beschikbare sessie. Sommige aanbieders organiseren lessen ter plaatse, andere bieden ook online sessies aan.

1. Controleer eerst een eventueel oud attest. Een nog geldig vormingsmoment hoeft niet opnieuw.
2. Kies een erkende aanbieder. Kijk of de aangeboden sessie online of ter plaatse plaatsvindt.
3. Leg de datum naast je examenplanning. Houd rekening met de termijn die voor jouw situatie geldt.
4. Lees de inschrijvingsinstructies. De vergoeding wordt vóór het vormingsmoment betaald.
5. Bewaar na afloop het attest. Controleer ook of de deelname correct geregistreerd is.

Volgens artikel 9/3 mogen naast de vergoeding voor het vormingsmoment geen andere kosten aan de begeleider of kandidaat worden aangerekend. Dat artikel regelt ook de jaarlijkse indexering. Controleer daarom bij een latere inschrijving het dan gepubliceerde bedrag.

Wil je het vormingsmoment in je volledige budget opnemen? Gebruik dan het overzicht van de kostprijs van je rijbewijs.

Mag je begeleider het vormingsmoment online volgen?

Ja, als de erkende aanbieder dat organiseert. Het is een live opleiding. Een opgenomen video bekijken wanneer het uitkomt, voldoet niet. De deelnemers moeten zichtbaar zijn en met de lesgever en elkaar kunnen communiceren.

Vlaanderen.be geeft deze praktische voorwaarden voor online deelname:

• De camera en microfoon blijven aan.
• Je begeleider zorgt voor een stabiele internetverbinding.
• Je begeleider meldt zich digitaal aan én af in het systeem van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken, met hulp van de lesgever.
• Wie door technische problemen een groot deel mist, heeft geen geldige deelname.

Test vooraf de camera, het geluid en de verbinding. Kies een plek waar je begeleider de volledige sessie kan meedoen. Dat zijn praktische voorbereidingen om te voorkomen dat een technische onderbreking de deelname ongeldig maakt.

Wanneer moet het vormingsmoment gevolgd zijn?

Bij de gewone regeling moet je begeleider de opleiding minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen gevolgd hebben. Heb je twee begeleiders, dan moet minstens één van hen aan die termijn voldoen. Beiden moeten wel een geldig vormingsmoment hebben gevolgd.

Er zijn uitzonderingen op de termijn. Deze tabel volgt artikel 8/1, §2 en de rubriek ‘Wanneer?’ op Vlaanderen.be.

Bij die laatste omwisseling moet je een attest van de gemeente over de omwisseling voorleggen. Dat bewijs staat uitdrukkelijk in artikel 8/1, §2. Vraag het tijdig op, zodat het examencentrum kan vaststellen dat de uitzondering voor jou geldt.

Er zijn namelijk twee afzonderlijke termijnen: je eigen minimale oefenperiode en, waar van toepassing, de tijd sinds het vormingsmoment van je begeleider. GOCA maakt dat onderscheid in de vragen en antwoorden over minimumstage en vormingsmoment. Bekijk je eigen traject bij het praktijkexamen.

Voorbeeld: je begeleider volgt de opleiding te laat voor je examen

Stel dat je eerste voorlopig rijbewijs van 36 maanden in januari 2026 is afgeleverd. Je enige begeleider volgt het vormingsmoment pas in april. Een examen in juni is dan te vroeg voor de termijn van je begeleider, ook als je eigen minimale oefenperiode verstreken is.

Plan het vormingsmoment daarom zo vroeg mogelijk, bij voorkeur voordat je met die begeleider begint te oefenen: je volgt je rijopleiding immers met een begeleider die het vormingsmoment gevolgd heeft. Je voorkomt daarmee dat een late opleidingsdatum je examenplanning beperkt.

Voorbeeld: je hebt twee begeleiders

Stel dat je moeder de opleiding in januari volgde en je vader in april. Bij een examen in juli voldoet je moeder aan de termijn van vijf maanden. Je vader nog niet. Ze hebben wel allebei de opleiding gevolgd.

Gaat je vader met je mee naar het examen? Dan moet je ook het geldige attest van je moeder kunnen voorleggen. Dat is het bewijs dat één van je geregistreerde begeleiders de opleiding tijdig volgde. GOCA beschrijft dit in vraag 2.2.2.

Wat als je van begeleider verandert?

Heb je maar één begeleider en vervang je die, dan moet ook de nieuwe begeleider aan de termijn voldoen wanneer die voor jouw traject geldt. Heeft die persoon pas net het vormingsmoment gevolgd, dan kan je examen dus opschuiven.

Met twee begeleiders volstaat het dat minstens één aan de termijn voldoet. De nieuwe begeleider moet de opleiding wel volgen. Deze situaties staan op Vlaanderen.be; GOCA behandelt de vervanging van een enige begeleider in vraag 2.2.3.

Hoe lang blijft het attest geldig en wat neem je mee?

Een volledig gevolgd vormingsmoment blijft tien jaar geldig. Na de opleiding ontvangt je begeleider een begeleidersattest van de rijschool of lesgever, op papier of via e-mail. Bewaar het op een plaats waar je het voor de examendag terugvindt.

De deelname verschijnt ook in Mijn Burgerprofiel, onder het thema Mobiliteit. Daar zie je de opleidingsdatum en aanbieder. Maar die deelnamebevestiging is niet het begeleidersattest en geldt niet als bewijs op je examendag, waarschuwt Vlaanderen.be.

Het examencentrum controleert de gegevensbank en zo nodig het attest. Je moet het vereiste begeleidersattest kunnen voorleggen, ook wanneer je met een rijschool examen aflegt of wanneer je aanwezige begeleider de termijn nog niet heeft bereikt.

Een digitaal begeleidersattest is toegestaan volgens GOCA, vraag 2.5.3. Dat is dus het echte attest van de aanbieder, niet een scherm met de deelnamebevestiging. Voor de oude opleidingen geldt de aparte bewijsregel hieronder.

Een vormingsmoment uit 2017, 2018, 2019 of 2020

Volgde je begeleider het vormingsmoment tussen 1 oktober 2017 en 12 maart 2020? Het toen afgeleverde attest blijft tien jaar geldig. Zolang het geldig is, hoeft je begeleider de opleiding niet opnieuw te volgen.

Die oude deelname werd niet digitaal geregistreerd. Je moet daarom het papieren begeleidersattest op de examendag voorleggen. Een attest uit 2018 kan in 2026 nog geldig zijn, maar controleer altijd de datum op het document.

Attest kwijt of verlopen?

Een verloren attest vraag je opnieuw aan bij de rijschool of lesgever die het uitreikte. Vlaanderen.be vermeldt dat een duplicaat gratis is. Voor een oud attest uit de periode 2017 tot 2020 geldt: is de aanbieder niet meer actief en kun je geen kopie krijgen, dan moet je begeleider het vormingsmoment opnieuw volgen.

Verliezen en verlopen zijn twee verschillende problemen. Een kopie verlengt de geldigheid niet. GOCA behandelt ook het geval waarin een oud attest tijdens je oefenperiode verloopt en je begeleider opnieuw de opleiding volgt.

Volgens vraag 2.5.2 mag je dan het oude en nieuwe attest combineren: het oude bewijst dat je begeleider minstens vijf maanden vóór het examen al een attest had, het nieuwe bewijst de geldigheid op de examendag. Bewaar in dat geval beide documenten.