Achteruit rijden in een rechte lijn: zo doe je het

De indeling staat in de GOCA-brochure over het praktijkexamen van 18 augustus 2026. Deze pagina helpt je de manoeuvres oefenen. Voor de afspraak, toelatingsvoorwaarden en het volledige verloop ga je naar het praktijkexamen rijbewijs B.

Hoe rijd je achteruit in een rechte lijn?

De examinator kiest herkenningspunten voor je begin- en eindpositie, bijvoorbeeld een geparkeerde auto of een verkeersbord. Je rijdt ongeveer 20 meter achteruit. De opdracht gebeurt in een rustige straat. Let op het eindpunt dat de examinator aanduidt: je hoeft zelf geen afstand af te meten.

Volgens de GOCA-toelichting bij het praktijkexamen, versie 16 september 2026, voer je de manoeuvre in één beweging uit. Je mag je éénmaal opnieuw goed zetten. De boordsteen raken mag niet. De opdracht eindigt wanneer je opnieuw aan het verkeer deelneemt.

Begin met een goede opstelling

Zet je naast het aangeduide herkenningspunt en bekijk de ruimte waar je achteruit zal rijden. Let op de boordsteen, geparkeerde voertuigen en mensen die achter of naast je auto kunnen komen. Begrijp je het eindpunt niet, vraag dan verduidelijking vóór je begint.

Als oefentip: vertrek met de auto zo recht mogelijk ten opzichte van het traject. Een schuine beginpositie maakt het lastiger om je lijn te houden. Bespreek met je begeleider of rijlesgever hoe je vanuit jouw zitpositie ziet dat de auto recht staat.

Kijk rond vóór je beweegt, en blijf kijken

Controleer de omgeving rechtstreeks en via je spiegels. Kijk ook naar de ruimte naast de auto en naar voren. Alleen de boordsteen in één spiegel volgen geeft je geen volledig beeld. Voor de kijktechniek zelf vind je uitleg in de les over de dode hoek.

Volgens de Wegcode in de Vlaamse versie moet je bij achteruitrijden voorrang verlenen aan de andere weggebruikers. Dat geldt ook voor fietsers en voetgangers. Je examenopdracht geeft je geen voorrang. Dezelfde regel staat in de federale consolidatie op Justel.

Een voorbeeld: je oefent in een rustige straat in Leuven. Een voetganger wil achter je auto oversteken. Stop en laat die persoon voorgaan. Controleer daarna opnieuw de hele omgeving. Dat de straat leeg was toen je begon, zegt niets over de situatie enkele ogenblikken later.

Houd de snelheid beheersbaar

GOCA beoordeelt of je de auto bij lage snelheid beheerst. Kies tijdens het oefenen een tempo waarbij je rustig kan kijken en nauwkeurig kan stoppen. Werk eerst met je rijlesgever aan die bediening als je auto telkens schokt of sneller rijdt dan je bedoelt.

Bij een handgeschakelde auto oefen je de afstemming van koppeling, rem en zo nodig gas met je rijlesgever. Bij een automaat oefen je hoe je de beweging met de rem beheerst. Gebruik de bediening die bij jouw auto past; deze manoeuvre vraagt geen universeel toerental.

Stuur rustig bij en controleer het resultaat

Als oefenmethode kan je kleine stuurcorrecties maken zodra je merkt dat de auto van de gewenste lijn afwijkt. Kijk wat de auto doet en breng het stuur terug zodra je richting weer klopt. Blijf niet bijsturen zonder het effect te controleren.

Laat je begeleider na de oefening benoemen wanneer de afwijking begon. Stond je bij het vertrek al schuin? Merkte je de afwijking te laat op? Bleef je te lang naar één spiegel kijken? Zo weet je wat je bij de volgende poging anders kan aanpakken.

Wat als er een achterligger aankomt?

Blijf rekening houden met het naderende voertuig. Kan de achterligger niet uitwijken, dan geeft de examinator volgens GOCA de instructie om terug vooruit te rijden of je aan de kant te zetten. De eis om in één beweging te rijden betekent niet dat je verkeer mag negeren.

Stop wanneer dat nodig is voor de veiligheid en volg de instructie. Ga niet haastig verder om de afstand toch af te werken. Ook wanneer je daarna vooruitrijdt, moet je eerst nagaan of dat veilig kan.

Bij het eindpunt blijf je aandachtig. Opnieuw deelnemen aan het verkeer hoort bij de manoeuvre. Controleer de omgeving, gebruik de richtingaanwijzer wanneer dat nodig is en verleen voorrang. De algemene voorrangsregels staan in de les over voorrang.

Welke manoeuvres kan je loten?

De voorafgaande controles staan los van de twee gelote manoeuvres in beweging. De GOCA-brochure verdeelt die bewegende opdrachten als volgt. Bereid beide groepen voor: alleen achteruit rijden oefenen is dus geen volledige voorbereiding.

Hoe pak je evenwijdig parkeren aan?

Je parkeert links of rechts evenwijdig met de weg, tussen twee geparkeerde voertuigen. Parkeer je links, dan gebeurt dat volgens GOCA in een straat met eenrichtingsverkeer en rustig tot matig verkeer; parkeer je rechts, dan in een straat met rustig tot matig verkeer. De GOCA-toelichting vermeldt ook de mogelijkheid om achter één voertuig te parkeren. De examinator wijst de plaats aan. Je begint naast het voertuig waarachter je wil parkeren en rijdt achteruit in een vloeiende S-beweging.

1. Bekijk de ruimte. Kijk waar de voertuigen en de boordsteen staan. Houd ook rekening met naderende fietsers en voetgangers.
2. Stel je op naast het voorste voertuig. Controleer de omgeving voordat je achteruit begint te rijden.
3. Rijd achteruit de plaats in. Stuur beheerst in en stuur vervolgens terug om de auto evenwijdig met de weg te zetten. Blijf rondom kijken.
4. Controleer je eindpositie. Als je vindt dat je goed staat, meld je dat aan de examinator.
5. Vertrek opnieuw met aandacht voor het verkeer. De manoeuvre is pas beëindigd wanneer je weer aan het verkeer deelneemt.

GOCA vermeldt dat één keer herbeginnen niet als fout wordt beschouwd. Dat geeft je geen vrijstelling voor onveilig gedrag: op het trottoir of fietspad rijden, een voertuig of hindernis raken en een noodzakelijke tussenkomst van de examinator blijven ernstige problemen.

De examinator kan je na het parkeren vragen om veilig uit en weer in de auto te stappen. Zet de motor stil, trek de parkeerrem aan en/of schakel een versnelling in. Kijk in je linkerzijspiegel en daarna door de deuropening voordat je het portier helemaal opent, en vergrendel de auto of geef aan dat je dat doet. Houd daarom je aandacht bij de omgeving, ook als je tevreden bent over je parkeerbeweging.

Als oefentip: bepaal herkenningspunten samen met je rijlesgever in de auto waarmee je oefent. Controleer steeds of ze in de werkelijke situatie bruikbaar zijn. Een aangeleerd punt in je zijruit vervangt het kijken naar de vrije ruimte niet.

Waar mag je rijden als je keert in een smalle straat?

De examinator kiest de straat. Je mag de manoeuvre vooruit of achteruit beginnen. Volgens GOCA mag je de volledige breedte van de rijbaan gebruiken, van boordsteen tot boordsteen. Ook parkeerplaatsen en bermen op gelijke hoogte met de rijbaan mogen gebruikt worden.

Fietspaden, trottoirs en garageopritten mag je niet gebruiken. Een open garageoprit is dus geen handige extra keerplek voor deze examenopdracht. De manoeuvre is voltooid wanneer je opnieuw deelneemt aan het verkeer.

Oefen het beoordelen van de ruimte vóór je begint te sturen. Kijk bij elke wissel tussen vooruit en achteruit opnieuw in de richting waarin je gaat rijden en controleer ook de rest van de omgeving. Probeer niet met een extra grote beweging tijd te winnen als je daardoor de controle verliest.

Hoe parkeer je loodrecht in een vak?

De examinator geeft aan of je vooruit of achteruit in het aangeduide vak moet parkeren. Het vak ligt op een openbare plaats en er staat minstens één voertuig naast. Je mag zelf je beginopstelling kiezen.

Bij deze opdracht hoef je de manoeuvre niet in één beweging uit te voeren. Dat verschilt van achteruit rijden in een rechte lijn. Kies bij het oefenen een opstelling vanwaar je de ruimte kan beoordelen en de auto beheerst het vak in kan sturen.

• Vooruit parkeren: let tijdens het indraaien op de vrije ruimte naast je auto en de voertuigen langs het vak.
• Achteruit parkeren: controleer de ruimte achter je, maar blijf ook kijken naar de voorkant en zijkanten van de auto tijdens het insturen.
• Corrigeren: beoordeel eerst de ruimte voordat je opnieuw vooruit of achteruit beweegt. Kijk na de correctie of de hele auto goed in het vak staat.

Volgens de GOCA-toelichting is deze manoeuvre beëindigd wanneer het voertuig volledig in het parkeervak staat. De examinator kan ook hier vragen om de voorzorgen uit te voeren. Blijf dus letten op andere weggebruikers wanneer je de deur wil openen.

Waarop beoordeelt de examinator je manoeuvres?

GOCA kijkt naar voertuigbeheersing bij lage snelheid, verkeersveiligheid en rekening houden met andere weggebruikers en de doorstroming. Een mooie eindpositie alleen volstaat niet. De manier waarop je er geraakt en hoe je rondkijkt, tellen mee.

Bij deze aandachtspunten kan de beoordeling lichter of zwaarder uitvallen naargelang hoe vaak je de fout maakt. Daaruit kan je geen vast aantal toegestane fouten afleiden. Vermijd dus rekensommetjes over wat je nog zou mogen missen.

Je mag tijdens de uitvoering geen deur openen of de bestuurdersplaats verlaten om je positie te bekijken. Verwar dat niet met de voorzorgen na het parkeren, waarvoor de examinator je wel kan vragen uit en weer in te stappen.

Hoe oefen je zonder alleen vaste herkenningspunten te onthouden?

Gebruik de volgende werkwijze als oefenadvies. Het is geen extra examenregel of puntensysteem. Stem de oefeningen af met je begeleider of rijlesgever en kies een plaats waar je veilig kan oefenen.

1. Vertel vóór de poging wat je ziet. Waar is vrije ruimte? Welke weggebruiker kan in je traject komen? Wat is je eindpositie?
2. Oefen de volledige opdracht. Begin met het opstellen en eindig pas nadat je veilig weer bent vertrokken, behalve waar de specifieke opdracht een ander eindpunt heeft.
3. Bespreek achteraf één concreet probleem. Bijvoorbeeld te laat kijken, te veel sturen of te snel bewegen. Kies daarop je volgende oefening.
4. Wissel van geschikte oefenplaats. Controleer of je ook zonder de vertrouwde geparkeerde auto of gevel weet wat je moet doen.

Laat je begeleider tijdens het oefenen observeren hoe zelfstandig je beslist. Op het examen kan je niet rekenen op tussentijdse aanwijzingen van je begeleider. Meer over het oefenen samen vind je bij de begeleider en leren rijden.