Zuinig en ecologisch rijden: tips om minder te verbruiken
- Anticiperen spaart brandstof: laat het gas los en laat de motor meeremmen, in plaats van pas op het laatste moment te remmen.
- Schakel vroeg op. Hoge toeren verbranden brandstof zonder dat je evenredig sneller vooruitgaat.
- Het start-stopsysteem zet de motor uit als je stilstaat en start hem vanzelf weer. Zonder dat systeem verbruik je aan een lang rood licht voor niets.
- Te zachte banden, nutteloos gewicht en airco uit gewoonte: drie verbruikers die je niet voelt.
- Zuinig rijden is ook defensief rijden: je kijkt vooruit, je houdt afstand en je blijft voorspelbaar. Toeteren doe je alleen als het moet.
De reflexen een voor een, het toeteren en de vragen die op het examen kunnen komen: alles staat hieronder.
Dezelfde rit, dezelfde wagen, en toch een ander verbruik. Het verschil zit niet in de motor. Het zit in je rechtervoet. Op het theorie-examen hoort zuinig rijden bij de leerstof, en op het praktijkexamen kijkt de examinator of je veilig, zuinig en energie-efficiënt rijdt.
Vooruitkijken scheelt brandstof. Op tijd schakelen ook. Een motor die blijft draaien terwijl jij stilstaat, verbruikt voor niets. Dezelfde reflexen maken de rit ook veiliger.
Wat vraagt het examen over milieuvriendelijk rijden?
Die drie horen samen. Een vraag kan over de brandstof gaan, een andere over het toeteren. Ken je er maar één, dan mis je de andere.
Een geluidssignaal is zo kort mogelijk. Je geeft het met het geluidstoestel van de wagen, niet met een ander toestel. Het is alleen toegelaten om een noodzakelijke waarschuwing te geven, zodat je een ongeval voorkomt.
Buiten de bebouwde kom mag je er ook een bestuurder mee waarschuwen die je wilt inhalen. Binnen de bebouwde kom is die tweede reden er niet: daar toeter je alleen om een ongeval te vermijden.
Tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag vervang je het geluidssignaal door kort het grootlicht en het dimlicht te wisselen. Alleen bij dreigend gevaar mag het geluidssignaal dan toch.
Je staat in de file aan de Kennedytunnel. De auto voor je schuift niet op. Mag je toeteren?
Waarom laat je de motor meeremmen in plaats van op het laatste moment te remmen?
Elke rembeurt zet energie om in warmte. Die energie heeft je motor net verbrand om op te trekken. De oplossing is simpel: ver kijken en anticiperen.
Zie je in Gent in de verte een rood licht, vertraagt de file op de Antwerpse ring of komt er in Brugge een rotonde aan? Laat dan het gaspedaal vroeg los. Rem op de motor: je blijft in versnelling en je houdt het koppelingspedaal niet ingedrukt. Het rempedaal gebruik je pas als het echt moet.
Wil je je snelheid aanzienlijk verminderen, dan moet je dat kenbaar maken met de stoplichten: tik even op het rempedaal.
Drie gewoonten houden het verbruik laag:
- vlot optrekken: beslist, maar zonder het pedaal plat te duwen;
- een stabiele snelheid: voortdurend versnellen en vertragen kost brandstof;
- een voldoende veiligheidsafstand, rekening houdend met je snelheid: die afstand geeft je net de tijd om te anticiperen in plaats van te remmen.
Je moet kunnen stoppen voor een hindernis die je kunt voorzien. Wie ver kijkt, ziet die hindernis op tijd en hoeft niet plots te remmen.
Plots remmen terwijl de veiligheid het niet vraagt, is niet toegelaten. Het verrast wie achter je rijdt, en het gooit brandstof weg.
Je ziet in Gent een rood licht ver voor je. Wat is het zuinigst?
Wanneer schakel je om minder te verbruiken?
Op het praktijkexamen voor rijbewijs B let de examinator op het toerental, op schakelen, remmen en versnellen. Je verbruikt minder brandstof en je stoot minder uit door zelf te schakelen als dat nodig is: bij het optrekken, bij het afremmen, en op een helling op of af.
Een motor die hoog in de toeren gaat, verbruikt veel voor weinig extra snelheid. Bij een handgeschakelde wagen schakel je daarom vroeg op naar een hogere versnelling, zodra de snelheid stabiel is en de motor nog vlot trekt. Daarna rijd je in de hoogste versnelling waarin de motor vlot blijft trekken.
Blijf niet in een lage versnelling hangen om de motor te horen. Laat je hem hoog in de toeren gaan, dan verbrand je brandstof zonder sneller vooruit te gaan.
Het omgekeerde bestaat ook. Rij je een brug op, in Hasselt of elders, en zwoegt de motor in een te hoge versnelling, dan schakel je terug tot hij vlot trekt. Een te hoge versnelling is niet zuiniger als de motor moet zwoegen.
Een helling af kies je een versnelling waarin de motor de wagen houdt. Zo hoef je niet de hele afdaling op de rem te hangen, en je geeft ook geen gas om daarna weer te remmen.
Bij een automaat schakelt de bak zelf. Jouw voet beslist nog altijd: vlot optrekken, niet onnodig doorduwen, en op tijd gas lossen. Het toerental blijft de graadmeter.
Je rijdt met een handgeschakelde wagen en je snelheid is stabiel. Wat verbruikt minder?
Wat doet het start-stopsysteem als je stilstaat?
Steeds meer wagens zetten de motor vanzelf uit zodra je stilstaat. Zo helpt het systeem je om matig brandstof te verbruiken en de uitlaatgassen te beperken. Het werkt zo:
- aan een rood licht, in een file of aan een overweg valt de motor vanzelf stil;
- zodra je de koppeling induwt of de rem loslaat, start hij vanzelf weer;
- zolang je stilstaat, verbruik je niets en stoot je niets uit, en het is stiller voor iedereen.
Voor een motor die draait terwijl je stilstaat, bestaat er wel een verkeersregel: je mag de motor niet laten draaien in vrijloopstand, behalve als het nodig is. En herhaaldelijk gas geven in vrijloopstand mag nooit. Het examen vraagt bovendien dat je brandstof matig gebruikt en de uitlaatgassen beperkt.
Heeft je wagen geen start-stopsysteem, dan doet een motor die minutenlang draait terwijl jij stilstaat het omgekeerde. Zet hem dan zelf af. Zodra je weer vertrekt, start je hem.
Wat verbruikt brandstof zonder dat je het ziet?
Drie dingen merken de meeste bestuurders niet op. Je voelt ze niet aan het stuur, en alle drie kosten ze brandstof.
- Te zachte banden moeten harder rollen. Je verbruikt meer, de banden slijten sneller en de wegligging wordt slechter. De bandenspanning kijk je regelmatig na. Hoe je een band verder controleert, staat in de les over banden.
- Nutteloos gewicht in de koffer betaal je telkens als je optrekt. Haal eruit wat er niet hoort. En haal de dakkoffer eraf zodra je hem niet meer gebruikt: hij vangt ook wind.
- De airco vraagt energie van de motor. Gebruik ze wanneer het nodig is, niet de hele rit uit gewoonte.
Op het praktijkexamen kiest de computer vóór de rit één controle voor jou, bijvoorbeeld de slijtage van je banden of de bandenspanning. Je toont dan aan de examinator waar en hoe je dat nakijkt. Een slappe band is dus niet alleen een kwestie van verbruik.
Je banden zijn te zacht. Wat klopt er dan?
Waarom is zuinig rijden ook veiliger rijden?
Kijk nog eens naar de goede reflexen: vooruitkijken, afstand houden, je snelheid stabiel houden, soepel rijden. Dat zijn precies de reflexen van defensief rijden.
Een zuinige bestuurder is een voorspelbare bestuurder. Je verrast de anderen minder, en je wordt zelf minder vaak verrast. Op het praktijkexamen is defensief rijden een aparte rubriek. Zuinig en energie-efficiënt rijden komt er ook aan bod.
Zuinig betekent niet dat je altijd trager rijdt dan de limiet toelaat. Je houdt je aan de snelheid die daar geldt, en je vermijdt onnodig optrekken en afremmen.
Vooruitkijken, vroeg schakelen, een motor die zwijgt als je stilstaat, banden op spanning en niets te veel in de koffer: zo verbruik je minder en rijd je voorspelbaarder. Herhaal de kaders hierboven, en doe daarna de quiz.