Ga naar de inhoud
Gratis

Volledige cursus · 100 % gratis

De theoriecursus

  • 50 lessen
  • 16 hoofdstukken
  • 7 u 17 in totaal
  • quizzen met uitleg
Begin met les 1

Soorten verkeersborden in Vlaanderen: 6 categorieën · 8 min

Wanneer is je theorie-examen?

Voorlopig rijbewijs in Vlaanderen

Oefenperiode voorlopig rijbewijs: 5 maanden en 20 uur les

Voor je praktijkexamen moet je in Vlaanderen minstens 5 maanden oefenen onder dekking van een voorlopig rijbewijs. Die termijn begint niet op de dag van je theorie-examen. De 20 uur rijles voor de gebruikelijke opleiding zonder begeleider vervangen die oefenperiode niet.

Nagekeken op , op basis van officiële bronnen bewaard op 21 oktober 2026. De minimumtermijn van 5 maanden geldt sinds 1 maart 2024. Wettelijke basis.

Door Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B TheorieOnze controlemethode

Vanaf welke datum tellen de vijf maanden?

Bij je eerste voorlopig rijbewijs vertrek je van de afgiftedatum bij rubriek 4a. Vlaanderen.be vermeldt die datum als het begin van de geldigheid. De wet vraagt minstens vijf maanden opleiding onder dekking van een voorlopig rijbewijs. Alleen geslaagd zijn voor je theorie volstaat dus niet. Bron: Vlaamse overheid.

Een voorbeeld: je slaagt op 8 april 2026 voor je theorie. Je eerste voorlopig rijbewijs wordt afgegeven op 20 april 2026. Je rekent de vijf maanden vanaf 20 april, niet vanaf 8 april. Op 20 september 2026 zijn die vijf maanden verstreken.

Die datum is nog geen gegarandeerde examendatum. Je moet ook minstens 18 jaar zijn, je theorie moet nog geldig zijn en je moet aan de overige toelatingsvoorwaarden voldoen. Bij begeleid oefenen kan de datum van het vormingsmoment eveneens meespelen. Bron: voorwaarden voor het praktijkexamen.

Valkuil

Je rijlessen beginnen in april, maar je eerste voorlopig rijbewijs wordt pas in juni afgegeven. De lessen vóór die afgifte laten je oefenperiode niet vroeger starten. Voor de minimumtermijn telt de opleiding onder dekking van het voorlopig rijbewijs.

De rekenvoorbeelden op deze pagina gaan over een eerste document zonder onderbreking. Heb je een vervangend document na verlies, een ander model of een verlopen voorlopig rijbewijs? Laat je eerdere oefenperiode mee controleren. Een nieuwe kaart betekent niet automatisch dat je opnieuw moet beginnen.

Moet iedereen twintig uur rijles volgen?

Nee. De minimumoefenperiode en het aantal rijschooluren zijn verschillende voorwaarden. Met een voorlopig rijbewijs met begeleider zijn rijlessen bij een rijschool niet verplicht om met die opleiding te starten. Voor de gebruikelijke aanvraag zonder begeleider beschrijft Vlaanderen.be een opleiding van minstens 20 uur. Bron: opleiding met en zonder begeleider.

Je eerste opleiding: lesuren en oefenperiode apart bekeken
Je keuzeRijschooluren bij de startVoor je praktijkexamen
Met begeleider, voorlopig rijbewijs van 36 maandenGeen verplicht pakket rijschooluren. Je kunt wel lessen nemen.Minstens 5 maanden oefenen onder voorlopig rijbewijs. Controleer ook het vormingsmoment van je begeleider.
Zonder begeleider (vanaf 18 jaar), voorlopig rijbewijs van 18 maandenDe route op Vlaanderen.be: minstens 20 uur rijles en een bekwaamheidsattest van de rijschool.Ook hier minstens 5 maanden oefenen onder voorlopig rijbewijs.

Heb je de rijschooluren achter de rug? Je krijgt het bekwaamheidsattest pas als de rijschool je bekwaam acht om alleen verder te oefenen. Twintig uur is dus geen belofte dat je daarna automatisch alleen mag rijden. Je vraagt met het attest je voorlopig rijbewijs zonder begeleider aan. Bron: aanvraag zonder begeleider.

Bespreek tijdens je lessen wat nog moeilijk gaat. Vraag bijvoorbeeld of je zelfstandig voorrangssituaties herkent en voldoende vooruitkijkt. Zo weet je waaraan je verder moet werken, ook als je het geplande lessenpakket al hebt gevolgd.

In de wet staat naast de twintig lesuren ook een geslaagde test over technische rijvaardigheden als grondslag voor het bekwaamheidsgetuigschrift. Vlaanderen.be beschrijft voor het voorlopig rijbewijs zonder begeleider alleen de route met twintig uur rijles bij een erkende rijschool. Wettelijke bepaling, gecontroleerd naast Justel.

Voor de volledige voorwaarden per model kun je verder naar het voorlopig rijbewijs met begeleider of het voorlopig rijbewijs zonder begeleider. Hier gaat het om wat die keuze met je planning doet.

Kan het vormingsmoment je examen uitstellen?

Ja. Bij een eerste voorlopig rijbewijs met begeleider, afgegeven vanaf 1 maart 2024, moet je begeleider het verplichte vormingsmoment volgen. Die opleiding duurt 3 uur. In de gewone situatie moet ze minstens vijf maanden vóór jouw praktijkexamen gevolgd zijn. Bron: vormingsmoment voor begeleiders.

Stel: je voorlopig rijbewijs is afgegeven op 20 april 2026. Je enige begeleider volgt het vormingsmoment op 10 mei 2026. Jouw oefenperiode bereikt vijf maanden op 20 september, maar de termijn van je begeleider pas op 10 oktober 2026. Voor deze twee voorwaarden is die laatste datum bepalend.

Je telt de termijnen dus niet bij elkaar op. Ze kunnen tegelijk lopen. Laat je begeleider de opleiding tijdig plannen en noteer beide datums voor je een examendatum kiest.

Wat als je twee begeleiders hebt?

Beide begeleiders moeten het vormingsmoment volgen. Minstens één van hen moet dat minstens vijf maanden vóór het examen hebben gedaan. Heeft de begeleider die meegaat de opleiding recenter gevolgd? Dan moet je ook het geldige attest voorleggen van de andere geregistreerde begeleider die de termijn wel haalt. Bron: toelatingsvoorwaarden en attesten.

Wat als je van begeleider verandert?

Vervang je je enige begeleider, dan moet ook de nieuwe begeleider de vereiste termijn halen. Je eigen afgelegde oefenperiode verdwijnt daarmee niet, maar een recent vormingsmoment kan je examen wel opschuiven. Controleer dit vóór de wissel met je nieuwe begeleider. Bron: wijziging van begeleider.

Welke uitzonderingen zijn er?

De wachttijd van vijf maanden na het vormingsmoment geldt niet bij het voorlopig rijbewijs van 12 maanden. Ze geldt evenmin wanneer je een voorlopig rijbewijs zonder begeleider omwisselt naar een voorlopig rijbewijs met begeleider. Het vormingsmoment zelf blijft verplicht wanneer je onder die verplichting valt. Bron: uitzonderingen op de termijn.

Ook met de rijschool naar het examen?

Heb je een nog geldig eerste voorlopig rijbewijs met begeleider, afgegeven vanaf 1 maart 2024? Dan moet je ook bij een examen met de rijschool aantonen dat een geregistreerde begeleider het vormingsmoment tijdig volgde. Is je voorlopig rijbewijs verlopen en heb je een stageattest, dan hoef je volgens GOCA geen begeleidersattest voor te leggen. GOCA licht dit geval apart toe. Bekijk de officiële uitleg.

De algemene voorwaarden, oudere attesten en de registratie van je begeleider staan op de pagina begeleider bij je voorlopig rijbewijs.

Begin je opnieuw na een wissel van model?

Nee. Zolang je voorlopig rijbewijs geldig is, kun je één keer wisselen tussen het model met en zonder begeleider. De oefenperiode onder het vorige document telt mee. De wet bepaalt uitdrukkelijk dat je eerdere opleiding wordt meegerekend. Bron: omwisseling van een voorlopig rijbewijs.

Voorbeeld: je eerste voorlopig rijbewijs met begeleider is afgegeven op 15 april 2026. Op 15 juli wissel je naar het model zonder begeleider. Je hebt dan drie maanden achter de rug. Bij een ononderbroken opleiding bereik je vijf maanden op 15 september 2026, niet pas vijf maanden na de wissel.

Je moet wel voldoen aan de voorwaarden van het nieuwe model. Voor de gebruikelijke overstap naar rijden zonder begeleider zijn dat onder meer de twintig lesuren en het bekwaamheidsattest. Een omwisseling vervangt die voorwaarden niet. Bron: wisselen tussen met en zonder begeleider.

Wissel je in de andere richting, van zonder naar met begeleider? Dan blijft je eerdere oefenperiode eveneens meetellen. Voor de uitzondering op de termijn van het vormingsmoment vraagt de wet een attest van de gemeente waaruit de omwisseling blijkt. Bron: bewijs bij omwisseling.

Wanneer moet je zes uur extra rijles volgen?

Een verplicht pakket van 6 uur praktijkles hoort bij andere situaties dan de twintig uur voor de opleiding zonder begeleider. Kijk dus waarom de lessen nodig zijn en wanneer ze gevolgd moeten worden.

Situaties waarin zes uur praktijkles nodig is
SituatieWat moet je doen?Wat betekent dit voor je planning?
Twee opeenvolgende mislukkingen op het praktijkexamen6 uur praktijkles volgen bij een rijschool vóór je opnieuw wordt toegelaten.Plan de lessen vóór je volgende poging. Dit is geen nieuwe oefenperiode van vijf maanden.
Je voorlopig rijbewijs is verlopen en je wilt met de rijschool examen afleggenMinstens 6 uur praktijkles na het verstrijken van je voorlopig rijbewijs. Vraag ook je stageattest bij de gemeente.Het stageattest bewijst je eerdere oefenperiode. Je legt het examen af met de rijschool.
Je vraagt na het verlopen een voorlopig rijbewijs van 12 maanden aan6 uur rijles na het verlopen van je vorige voorlopig rijbewijs, met een getuigschrift van de rijschool.Je begint niet opnieuw aan vijf maanden stage. De eerdere oefenperiode wordt meegerekend.

De wettelijke basis staat bij verlopen documenten en herexamens. Vlaanderen.be noemt de vereiste documenten voor het praktijkexamen; GOCA bevestigt de eerdere stage voor het document van twaalf maanden in zijn vragen en antwoorden.

Rijlessen die je vroeger volgde, zijn geen bewijs dat je een later opgelegde opleiding al hebt gedaan. Bij een verlopen document vermeldt de Vlaamse overheid uitdrukkelijk dat de zes uur na het verlopen gevolgd moeten zijn. Vraag bij samenlopende situaties welk getuigschrift je nodig hebt.

Ga voor de volledige aanvraag na het verlopen naar het voorlopig rijbewijs van 12 maanden. Heb je opnieuw examen nodig, lees dan wat je doet na een niet-geslaagd praktijkexamen.

Hoe kies je een haalbare examendatum?

Leg je documenten naast je agenda vóór je boekt. Controleer deze punten in volgorde:

  1. Je startdatum. Noteer de afgiftedatum van je eerste voorlopig rijbewijs en tel vijf kalendermaanden verder. Laat eerdere periodes bij een wissel of een verlopen document bevestigen.
  2. Je leeftijd. Op de examendag moet je minstens 18 jaar zijn. Heb je de stage al op je zeventiende afgerond, dan moet je nog wachten.
  3. Je begeleider. Controleer of het vormingsmoment verplicht is, welke datum op het attest staat en of er een uitzondering op de termijn geldt.
  4. Je theorie. Je moet minder dan drie jaar geleden geslaagd zijn. De volledige uitleg staat bij de geldigheid van je theorie-examen.
  5. Je documenten en eventuele lesuren. Controleer de geldigheid van je voorlopig rijbewijs en zorg voor de getuigschriften die in jouw situatie nodig zijn.

Deze toelatingsvoorwaarden komen uit de Vlaamse regelgeving en de documentenlijst van Vlaanderen.be. Bij een vervangend document of een onduidelijke eerdere stage laat je het examencentrum je situatie nakijken vóór je een datum vastlegt.

Daarna beoordeel je of je klaar bent om zelfstandig te rijden. Kun je op een onbekende route rustig blijven kijken? Herken je een voorrangssituatie zonder aanwijzing? Bespreek concrete ritten met je begeleider of instructeur. Dat er vijf maanden voorbij zijn, wil nog niet zeggen dat elke verkeerssituatie al vlot lukt.

Je kunt voor jezelf bijhouden welke situaties nog oefening vragen: een druk kruispunt in Leuven, een parkeermanoeuvre of tijdig van rijstrook veranderen. Dat is een leertip, geen voorgeschreven oefenschema. Voor de verkeersvaardigheden verwijzen we naar de les defensief rijden; het verloop van het praktijkexamen staat apart uitgelegd.

Veelgestelde vragen over de oefenperiode

Mag je meteen na twintig uur rijles praktijkexamen doen?

Nee. De twintig lesuren vervangen de minimumoefenperiode niet. Je moet minstens vijf maanden opleiding onder dekking van een voorlopig rijbewijs hebben gevolgd en aan de andere toelatingsvoorwaarden voldoen.

Tellen de maanden sinds je theorie-examen mee?

Niet automatisch. Bij je eerste voorlopig rijbewijs begint de termijn bij de afgifte van dat document. De tijd tussen je geslaagde theorie-examen en die afgifte telt niet mee als opleiding onder voorlopig rijbewijs.

Moet je na een wissel naar rijden zonder begeleider opnieuw vijf maanden oefenen?

Nee. Bij een omwisseling van een geldig voorlopig rijbewijs telt de oefenperiode onder je vorige model mee. Je moet wel aan de voorwaarden van het nieuwe model voldoen.

Moeten beide begeleiders hun vormingsmoment vijf maanden vooraf volgen?

Beide begeleiders moeten het verplichte vormingsmoment volgen, maar minstens één moet de termijn van vijf maanden halen. Gaat de andere begeleider mee naar het examen, dan moet je ook het geldige attest voorleggen van de begeleider die de termijn haalt.

Wat als je vijf maanden hebt geoefend maar nog geen achttien bent?

Dan wacht je tot je achttiende verjaardag. De minimumleeftijd en de minimumoefenperiode zijn afzonderlijke toelatingsvoorwaarden voor het praktijkexamen.

Begint met een voorlopig rijbewijs van twaalf maanden een nieuwe stage?

Nee. Voor dat document wordt de eerdere oefenperiode onder je verlopen voorlopig rijbewijs meegerekend. Je hoeft niet opnieuw vijf maanden stage te doen. Controleer wel je theorie en de vereiste attesten.

Noteer eerst je afgiftedatum en de datum van het vormingsmoment. Daarmee kun je je vroegste examendatum controleren. Gebruik de resterende tijd om gericht te oefenen op wat tijdens je ritten nog moeilijk gaat.

Bereid je praktijkexamen voor Plan je oefenritten

Bronnen en versies

Deze pagina is nagekeken op 28 oktober 2026 aan de hand van de officiële teksten zoals ze op 21 oktober 2026 golden. De kalenderdatums in de voorbeelden zijn fictief en illustreren de vermelde termijnen.

  1. Codex Vlaanderen: besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B. Vlaamse versie op 21 oktober 2026. Gebruikte bepalingen: 3 (versie sinds 30 december 2018), 4 (1 juli 2018), 5/1 (1 september 2021), 8 en 8/1 (1 maart 2024), 9 (4 maart 2017).
  2. Justel: besluit van 10 juli 2006. Aanvullende controle van de federale bepalingen en Vlaamse varianten; tekstbijwerking tot 30 december 2024, kopie van 21 oktober 2026.
  3. Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B. Afgiftedatum, rijlessen, omwisseling en verlopen documenten. Bewaard op 21 oktober 2026; geen wijzigingsdatum vermeld.
  4. Vlaanderen.be: Vormingsmoment voor begeleiders. Termijnen, twee begeleiders en uitzonderingen. Bewaard op 21 oktober 2026; geen wijzigingsdatum vermeld.
  5. Vlaanderen.be: Praktijkexamen rijbewijs B. Toegangsvoorwaarden en getuigschriften. Bewaard op 21 oktober 2026; geen wijzigingsdatum vermeld.
  6. GOCA Vlaanderen: vragen en antwoorden over vormingsmoment en minimumstage. Document van 15 februari 2024, bewaard op 21 oktober 2026. Vooral vragen 1.1.3, 1.1.4, 2.2.1 tot 2.2.3 en 2.3.