Leren rijden met een begeleider
Voorlopig rijbewijs M36 met begeleider: voorwaarden
Met een voorlopig rijbewijs M36 leer je vanaf 17 jaar autorijden met een begeleider. Het is 36 maanden geldig. Rijlessen zijn bij de start niet verplicht, maar alleen rijden mag niet. Je kiest één of twee begeleiders die op je voorlopig rijbewijs staan.
Nagekeken op , op basis van de officiële teksten en pagina’s in het bronnenbestand van 21 oktober 2026.
Door Wenceslas Dasnois, oprichter van Rijbewijs B TheorieOnze controlemethode
De basisvoorwaarden staan bij Vlaanderen.be over oefenen met een voorlopig rijbewijs en in artikel 3 van het besluit over rijbewijs B.
Past het M36 bij jouw situatie?
Het M36 past bij je als je regelmatig kunt oefenen met iemand die tijd heeft om je te begeleiden. Je hoeft vooraf geen vast pakket rijlessen te kopen. Je mag wel lessen bij een erkende rijschool combineren met oefenen met je begeleider.
Bespreek vóór je aanvraag welke auto je kunt gebruiken en wanneer jullie kunnen rijden. Iemand kan aan alle wettelijke voorwaarden voldoen, maar nauwelijks beschikbaar zijn. Een tweede begeleider kan dan helpen om je oefenritten te plannen.
De 36 verwijst naar de geldigheidsduur in maanden. Het is geen verplicht aantal maanden les. Voor het praktijkexamen gelden afzonderlijke voorwaarden, waaronder je leeftijd en de minimale oefenperiode.
Wil je later zonder begeleider oefenen? Bekijk dan de voorwaarden voor het voorlopig rijbewijs zonder begeleider. Alleen een aantal rijlessen volgen verandert je M36 niet: zolang je dat model gebruikt, blijven de begeleidingsregels gelden.
Hoe vraag je een M36 aan?
Je kunt het M36 aanvragen vanaf 17 jaar, nadat je geslaagd bent voor het theorie-examen. Je moet het aanvragen binnen drie jaar na je geslaagde theorie-examen. Daarna moet je eerst opnieuw slagen. Zie artikel 5 en de aanvraagstappen van Vlaanderen.be.
- Slaag voor je theorie-examen. Het examencentrum geeft je een aanvraagformulier. Heb je je theorie nog niet behaald? Begin bij het theorie-examen rijbewijs B.
- Kies je begeleider of begeleiders. Laat vooraf controleren of ze aan de voorwaarden voldoen. Er kunnen maximaal twee begeleiders op je M36 staan.
- Regel het vormingsmoment. Voor een M36 vanaf 1 maart 2024 moeten je begeleiders het vormingsmoment volgen. Minstens één van hen moet dat minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen gedaan hebben. Plan het vroeg.
- Dien je aanvraag in bij je gemeente. Neem het ingevulde en ondertekende aanvraagformulier en je identiteitskaart mee. Vraag de gemeente hoe je de aanvraag praktisch regelt en welk bedrag je betaalt.
- Controleer je document vóór je eerste rit. Kijk naar de namen van je begeleiders en de einddatum. Een aanvraagformulier is nog geen voorlopig rijbewijs waarmee je kunt oefenen.
Vlaanderen.be beschrijft voor het M36 de aanvraag bij het gemeentebestuur. De algemene uitleg over aanvragen vind je op voorlopig rijbewijs aanvragen. Reken voor de afhaling op de informatie van jouw gemeente, niet op een vaste leveringstermijn.
Wie mag je begeleiden?
Je begeleider hoeft geen ouder te zijn. Ook een ander familielid of iemand buiten je familie kan in aanmerking komen. Het gaat om de voorwaarden van artikel 3, §2 en §3, niet om jullie verwantschap alleen.
- Je begeleider voldoet aan de verblijfs- en identiteitsvoorwaarden. Vlaanderen.be vermeldt inschrijving in België en een identiteitsdocument dat in België is afgegeven.
- Je begeleider heeft al minstens acht jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs B en heeft dat bij zich.
- Je begeleider is niet vervallen van het recht tot sturen en is dat ook de laatste drie jaar niet geweest. Eventueel opgelegde herstelexamens en onderzoeken moeten in orde zijn.
- Je begeleider staat op je voorlopig rijbewijs en neemt tijdens het begeleiden vooraan plaats.
- Voor een nieuw M36 heeft iedere begeleider het verplichte vormingsmoment gevolgd, behoudens de wettelijke vrijstelling voor bevoegde rij-instructeurs.
Er geldt ook een beperking wanneer iemand het afgelopen jaar al op een ander voorlopig rijbewijs als begeleider stond. Daarop bestaan familie-uitzonderingen. Laat een situatie met meerdere leerlingen vooraf nakijken. Voor een begeleider die alleen een aangepast voertuig mag besturen, gelden eveneens bijzondere voorwaarden.
De volledige uitleg staat op begeleider kiezen: voorwaarden en vormingsmoment. Zo kun je samen controleren of de persoon die je op het oog hebt ook werkelijk met je mag oefenen.
Het vormingsmoment is ook bij twee begeleiders verplicht
Voor een M36 afgegeven vanaf 1 maart 2024 moeten beide begeleiders het vormingsmoment volgen. Het duurt drie uur en blijft tien jaar geldig. Het is een opleiding over veilig begeleiden, geen nieuw theorie-examen voor je begeleider.
Een ouder begeleidersattest kan nog geldig zijn. Wie het vormingsmoment tussen 1 oktober 2017 en 12 maart 2020 volgde, bewaart het papieren attest voor het examencentrum. De voorwaarden staan op de officiële pagina over het vormingsmoment en in artikelen 9/1 en 9/2.
Wanneer mag je het praktijkexamen afleggen?
Voor het praktijkexamen moet je minstens 18 jaar zijn en minstens vijf maanden onder een voorlopig rijbewijs geoefend hebben. Je geslaagde theorie-examen moet nog geldig zijn. Dat volgt uit artikel 8.
Daarnaast is er de datum van het vormingsmoment. Bij een gewoon M36 moet minstens één van je begeleiders dat minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen gevolgd hebben. Heb je twee begeleiders, dan moeten ze allebei de opleiding volgen, maar hoeft slechts één aan die termijn te voldoen.
| Wat controleer je? | Wat betekent dat voor je planning? |
|---|---|
| M36: 36 maanden geldig | Dit is de geldigheid van je document. Controleer de einddatum op de kaart. |
| Oefenperiode: minstens vijf maanden | De periode onder je voorlopig rijbewijs telt. Alleen geslaagd zijn voor de theorie volstaat niet. |
| Vormingsmoment: minstens vijf maanden vóór het examen | Bij twee begeleiders moet minstens één aan deze termijn voldoen. |
| Theorie: minder dan drie jaar geleden geslaagd | Een geldig M36 maakt een verlopen theorie-examen niet opnieuw geldig. |
Stel: je hebt je M36 al vijf maanden, maar je enige begeleider volgde het vormingsmoment pas drie maanden geleden. Dan voldoe je nog niet aan de termijn voor het praktijkexamen. Het volstaat dus niet dat alleen jouw oefenperiode vijf maanden loopt.
Kreeg je je M36 door een M18 om te wisselen? Dan hoeft je begeleider het vormingsmoment niet minstens vijf maanden vóór het praktijkexamen te hebben gevolgd. De opleiding zelf blijft verplicht. Vraag bij je gemeente een attest dat de omwisseling bewijst en leg dat voor op het praktijkexamen. Zie artikel 8/1, §2. De aparte pagina over de oefenperiode helpt je de termijnen uit elkaar te houden.
Leg je het examen af met een rijschool of met de begeleider die de opleiding recenter volgde? Zorg dat je het geldige attest kunt voorleggen van de begeleider die wél aan de termijn voldoet. De bewijsregels staan in artikel 8/1, §3 en op Vlaanderen.be.
Wat mag je tijdens een oefenrit?
Met je M36 rijdt één van de vermelde begeleiders mee, of allebei. Een bevoegde rij-instructeur mag je ook begeleiden. Andere passagiers zijn niet toegelaten, volgens artikel 3, §4.
Je moeder staat op je M36 en je vader niet? Dan mag je vader niet gewoon als extra passagier mee. Staat hij wel als tweede begeleider vermeld en voldoet hij aan de voorwaarden, dan kunnen ze samen meerijden. Hetzelfde onderscheid geldt voor een vriend of partner.
Je auto moet een duidelijk zichtbaar L-teken achteraan hebben. Zorg ook voor de tweede achteruitkijkspiegel voor je begeleider. Die uitrusting staat beschreven bij Vlaanderen.be en in artikel 6, 2° van het rijbewijsbesluit.
- Je mag niet rijden van 22 uur tot 6 uur de volgende ochtend op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van wettelijke feestdagen en de feestdagen zelf.
- Je mag met je voorlopig rijbewijs niet in het buitenland rijden.
- Je mag geen aanhangwagen trekken en geen commercieel goederenvervoer uitvoeren.
De tijdsbeperking staat in artikel 6 van het besluit over rijbewijs B. De overige beperkingen vind je op de officiële pagina over de oefenperiode. Plan bijvoorbeeld geen rit naar huis om 23 uur op vrijdag, ook niet met je begeleider naast je.
Lees voor de volledige lijst de regels en beperkingen van een voorlopig rijbewijs. Welke voertuigdocumenten je bij je hebt, leer je in documenten aan boord.
Moet je rijlessen volgen en wat kost het M36?
Bij de start met een M36 zijn praktijklessen bij een rijschool facultatief. Je kiest zelf of je lessen volgt en hoeveel. Dat staat uitdrukkelijk op de kostenpagina van Vlaanderen.be.
Je kunt bijvoorbeeld lessen nemen om de bediening van de auto te leren, en daarna met je begeleider oefenen. Of je vraagt later hulp bij iets wat moeilijk blijft. Bespreek met de rijschool wat je wilt oefenen, zodat de lessen aansluiten op je eigen ritten.
Ben je twee keer na elkaar niet geslaagd voor het praktijkexamen? Dan moet je zes uur praktijkles volgen bij een rijschool vóór je opnieuw examen mag afleggen. Dat geldt ook als je met een M36 begon zonder rijlessen. Bron: artikel 9.
| Onderdeel | Bedrag | Waar houd je rekening mee? |
|---|---|---|
| M36 aanvragen | Ongeveer 25 euro | Het precieze bedrag verschilt per gemeente. |
| Vormingsmoment | 21 euro | Vlaanderen.be vermeldt 21 euro voor het vormingsmoment van 3 uur. Volgen beide begeleiders het, reken dan op 2 × 21 euro. |
| Vrijwillige rijlessen | Prijs van de rijschool | Vraag naar de prijs voor het aantal uren dat je wilt volgen. |
| Praktijkexamen | 51 euro | Dit is het examentarief, niet de eventuele prijs voor begeleiding of een auto van de rijschool. |
Bronnen: officiële kosten rijbewijs B en prijs van het vormingsmoment. Tel ook het gebruik van de oefenauto en eventuele bijkomende lessen mee in je eigen budget. Het M36 heeft geen vaste totaalprijs. Voor het hele traject kun je de kostprijs van je rijbewijs bekijken.
Kun je van begeleider of van model veranderen?
Ja. Een tweede begeleider laten toevoegen of van begeleider veranderen regel je bij de gemeente. Bij een wijziging van begeleider krijg je een nieuw document met dezelfde einddatum. Je krijgt dus geen nieuwe periode van 36 maanden. Bron: artikel 3, §3.
Controleer ook het vormingsmoment van de nieuwe begeleider. Startte je oefenperiode vóór 1 maart 2024, dan hoeft een nieuwe begeleider het vormingsmoment niet te volgen. Een vervangend document na een wijziging van begeleider of na verlies verandert dat niet: de oorspronkelijke afgiftedatum telt. Startte je op of na 1 maart 2024 en vervang je je enige begeleider, dan moet de nieuwe begeleider het vormingsmoment minstens vijf maanden vóór je praktijkexamen hebben gevolgd. Heb je twee begeleiders, dan volstaat het dat minstens één van hen aan die termijn voldoet.
Zolang je M36 geldig is, kun je één keer omwisselen naar een voorlopig rijbewijs zonder begeleider als je aan de voorwaarden voldoet. Je theorie moet nog geldig zijn. Vlaanderen.be beschrijft daarvoor minstens 20 uur rijles en het bekwaamheidsattest dat de rijschool afgeeft als je bekwaam bent om alleen verder te oefenen.
De oefenperiode onder je eerste voorlopig rijbewijs telt mee. Je begint die termijn dus niet opnieuw. Lees de voorwaarden op Vlaanderen.be over omwisselen en artikel 5/1, §2. De aanvraag voor het andere model staat op de pagina over rijden zonder begeleider.
Wat als je M36 verloopt?
Met een verlopen M36 mag je niet verder oefenen met je begeleider. Plan daarom vóór de einddatum wat je volgende stap wordt. Je krijgt niet automatisch opnieuw een M36.
Artikel 5/1 voorziet onder voorwaarden een eenmalig voorlopig rijbewijs met begeleider van twaalf maanden. Daarvoor volg je zes uur rijles na het verstrijken van je eerdere voorlopig rijbewijs en moet je theorie geldig zijn. De wachtperiode van drie jaar begint wanneer je laatste M36 of M18 verloopt. Is dat meer dan drie jaar geleden, dan kun je opnieuw een M36 of M18 aanvragen als je aan de voorwaarden voldoet. Het M12 kun je maar één keer aanvragen, binnen die drie jaar, en je toont daarvoor het getuigschrift van je zes uur rijles.
Je kunt ook via een rijschool naar het praktijkexamen. Vlaanderen.be vermeldt daarvoor onder meer zes uur praktijkles, geldige theorie en een stageattest van je gemeente. Je moet aan de examenvoorwaarden blijven voldoen.
De keuze hangt af van je dossier en wat je nog nodig hebt om klaar te zijn. Bekijk de voorwaarden van het voorlopig rijbewijs M12 en overleg met je gemeente of rijschool. De officiële uitleg staat bij voorlopig rijbewijs verlopen.
Veelgestelde vragen over het M36
Mag je alleen rijden als je al 18 bent?
Nee. Met een M36 blijf je met een vermelde begeleider of een bevoegde rij-instructeur rijden. Je verjaardag verandert het model van je voorlopig rijbewijs niet.
Moeten je twee begeleiders altijd samen meerijden?
Nee. Eén van de twee vermelde begeleiders volstaat. Ze mogen ook samen meerijden. Andere passagiers zijn niet toegelaten.
Moet je alle 36 maanden wachten op je praktijkexamen?
Nee. De 36 maanden zijn de geldigheidsduur van je M36. Je kunt eerder examen afleggen als je minstens 18 bent, minstens vijf maanden onder een voorlopig rijbewijs hebt geoefend en aan de overige examenvoorwaarden voldoet.
Blijft je theorie geldig zolang je M36 geldig is?
Nee. Je theorie-examen en je M36 hebben elk hun eigen termijn. Voor het praktijkexamen moet je minder dan drie jaar geleden geslaagd zijn voor de theorie, tenzij je daarvan vrijgesteld bent.
Krijg je extra tijd als je van begeleider verandert?
Nee. Bij een verandering van begeleider behoudt het nieuwe document de einddatum van je oorspronkelijke M36. Controleer ook of je nieuwe begeleider het vormingsmoment tijdig heeft gevolgd.
Leg je planning naast die van je begeleider. Noteer de einddatum van je M36, de datum van je theorie-examen en die van het vormingsmoment. Bereid daarna samen je praktijkexamen voor. Zoek je uitleg bij situaties die je onderweg tegenkomt? Gebruik de theorielessen als naslag.
Naar de theorielessenOfficiële bronnen en gebruikte versies
Deze pagina gebruikt de lokale kopieën van 21 oktober 2026. De juridische verwijzingen slaan op de Vlaamse versie. De federale bepalingen zijn ook vergeleken met de lokale Justel-kopieën.
- Koninklijk besluit van 10 juli 2006 over rijbewijs B: artikel 3 (versie vanaf 30 december 2018), 5 (1 februari 2019), 5/1 (1 september 2021), 6 (1 september 2006), 8 en 8/1 (1 maart 2024), 9 (4 maart 2017), 9/1 en 9/2 (1 maart 2024). Codex-consolidatie van 21 oktober 2026.
- Koninklijk besluit van 23 maart 1998, artikel 6, 2°: uitrusting en gebruik van het oefenvoertuig, versie vanaf 4 september 2015, consolidatie van 21 oktober 2026.
- Vlaanderen.be: Oefenperiode voorlopig rijbewijs B, kopie van 21 oktober 2026. Aanvraag, leeftijd, begeleiding, omwisseling en verlopen document.
- Vlaanderen.be: Vormingsmoment voor begeleiders, kopie van 21 oktober 2026. Toepassing vanaf 1 maart 2024, termijnen, attesten en prijs.
- Vlaanderen.be: Hoeveel kost het behalen van een rijbewijs B?, kopie van 21 oktober 2026. Tarieven en facultatieve rijlessen bij het M36.