Afspraak maken voor je praktijkexamen: prijs en papieren

Hoe boek je het praktijkexamen?

De afspraak hangt af van de auto waarmee je examen aflegt. Dat is de eerste keuze die je maakt. Dat je rijlessen hebt gevolgd, betekent op zich niet dat de rijschool ook je examen heeft geboekt.

Deze werkwijze staat in de informatie van Vlaanderen.be over het praktijkexamen, onder ‘Maak een afspraak’.

1. Kies je examencentrum. Zoek het op via het officiële overzicht van GOCA Vlaanderen. Gebruik daar de informatie en de afspraaklink van het gekozen centrum.
2. Controleer je vroegst mogelijke examendatum. Kijk naar je leeftijd, je oefenperiode, de geldigheid van je theorie en de datum van het vormingsmoment.
3. Stem de datum af. Zorg dat de auto en je begeleider of begeleidende persoon beschikbaar zijn. Boek je via de rijschool, laat die de planning bevestigen.
4. Volg de boekingsprocedure van het centrum. Het centrum mag een voorafbetaling vragen voordat het de afspraak vastlegt.
5. Bewaar de bevestiging en het betalingsbewijs. Noteer het adres, het aanmeldtijdstip en hoe je de afspraak kunt wijzigen of annuleren.

De laatste twee stappen sluiten aan bij de rubrieken ‘Afspraak’ en ‘Voor te leggen documenten’ van GOCA Doc. 133, pagina 5. Bewaren en samen controleren zijn praktische tips. De concrete betaalwijze en boekingsschermen vind je bij je centrum.

Wil je eerst centra vergelijken, gebruik dan ons overzicht van examencentra. Deze pagina helpt je bij de reservatie. Voor de proeven zelf kun je naar het verloop van het praktijkexamen.

Hoe lang vooraf reserveer je?

Vlaanderen.be en GOCA raden aan om bij voorkeur minstens 6 weken vooraf een afspraak te maken. Dat is een planningsadvies, geen vaste wachttijd en geen garantie dat er binnen zes weken plaats is. De beschikbare data zie je bij het centrum of bespreek je met je rijschool.

Plan je eerste poging liefst niet vlak voor je voorlopig rijbewijs vervalt. GOCA vraagt uitdrukkelijk rekening te houden met eventuele herkansingen binnen de geldigheidsduur. De bron is Doc. 133, pagina 5, ‘Afspraak’.

Je risicoperceptietest en de proef op de openbare weg horen bij hetzelfde praktijkexamen. Je legt beide onderdelen in hetzelfde examencentrum af. De risicoperceptietest komt in principe net vóór de rit. Volg dus het aanmeldtijdstip dat het centrum opgeeft. Zie GOCA, pagina 5 en onze uitleg over de risicoperceptietest.

Voldoe je op die datum aan de voorwaarden?

Voor het gewone traject met een geldig voorlopig rijbewijs controleer je de volgende punten. De voorwaarden staan op Vlaanderen.be, ‘Toegangsvoorwaarden’, en in de Vlaamse versie van het rijbewijsbesluit, artikelen 8 en 8/1.

• Je bent op de examendag minstens 18 jaar.
• Je bent minder dan 3 jaar geleden geslaagd voor het theorie-examen.
• Je hebt minstens 5 maanden geoefend onder dekking van een voorlopig rijbewijs. Voor het voorlopig rijbewijs van 12 maanden geldt de verplichte oefenperiode van vijf maanden niet. Volgens GOCA kun je het praktijkexamen dan wel ten vroegste na 1 maand stageperiode afleggen.
• Je voorlopig rijbewijs is nog geldig. Is het vervallen, regel dan eerst het aangepaste traject met de rijschool.
• Je begeleider voldoet, waar vereist, aan de voorwaarden voor het vormingsmoment.

Volgens Vlaanderen.be en GOCA zou je het praktijkexamen in het Vlaams Gewest vanaf 1 januari 2027 enkel mogen afleggen als je ook voor het theorie-examen geslaagd bent in een Vlaams examencentrum; plan je een afspraak in 2027, controleer dat dan vooraf bij je centrum.

De geldigheid van je theorie en die van je voorlopig rijbewijs zijn twee afzonderlijke controles. Meer uitleg vind je bij de geldigheid van je theorie-examen en het voorlopig rijbewijs.

Let ook op de datum van het vormingsmoment

Bij een voorlopig rijbewijs met begeleider van 36 of 12 maanden is het vormingsmoment verplicht als het voorlopig rijbewijs op of na 1 maart 2024 werd afgegeven. Voor een vervangend document (verlies, beschadiging of andere begeleider) kijkt het examencentrum naar de oorspronkelijke afgiftedatum. In principe moet het minstens vijf maanden vóór het praktijkexamen gevolgd zijn. Met twee begeleiders moeten beiden de opleiding volgen, maar volstaat het dat één van hen aan die termijn voldoet.

De termijn van vijf maanden geldt niet voor begeleiders van kandidaten met een voorlopig rijbewijs van 12 maanden. Hij geldt evenmin bij de omwisseling van een voorlopig rijbewijs zonder begeleider naar een voorlopig rijbewijs van 36 maanden. Die uitzonderingen nemen de opleiding zelf niet weg. Zie Vlaanderen.be, ‘Wanneer?’.

Voorbeeld: je hebt zelf lang genoeg geoefend, maar je enige begeleider volgde het vormingsmoment pas onlangs. Zonder toepasselijke uitzondering kun je daardoor nog niet op examen. Controleer dus beide termijnen voordat je een datum kiest. Bij een omwisseling vraagt de regelgeving ook een attest van de gemeente dat de omwisseling aantoont.

Bij twijfel over een oud attest, een andere begeleider of een omwisseling laat je je documenten vooraf door het centrum beoordelen. De uitzonderingen en bewijsstukken staan in artikel 8/1, versie vanaf 1 maart 2024. Je vindt de opleiding apart uitgelegd op onze pagina over de begeleider.

Wat kost het praktijkexamen in 2026?

De bedragen komen uit de GOCA-tarieflijst vanaf 1 januari 2026, rubriek ‘Categorie B’. De omstandigheden waarin de bijslag geldt, staan in Doc. 133, pagina 5.

Leg je examen af met een rijschoolauto, vraag dan vooraf een overzicht van de kosten voor de auto, de begeleiding en eventuele lessen. 51 euro is het officiële examengeld. Gebruik dat bedrag niet als prijs voor het volledige aanbod van je rijschool.

Vraag bij voorafbetaling hoe en wanneer je moet betalen. Neem je betalingsbewijs mee. Staat er op de bevestiging iets wat je niet begrijpt, laat het centrum of de rijschool dat vóór de examendag verduidelijken. Voor de overige stappen van je opleiding vind je uitleg bij de kostprijs van een rijbewijs B.

Welke documenten neem je mee?

Maak je documentenmap ruim vóór de examendag klaar. De onderstaande checklist volgt Vlaanderen.be, ‘Hebt u de juiste documenten mee?’, en GOCA Doc. 133, pagina 5.

Van jezelf

• Een geldig identiteitsdocument. Een paspoort alleen volstaat niet.
• Je geldige voorlopig rijbewijs, of de vereiste vervangende bewijsstukken als het vervallen is.
• Het betalingsbewijs als je het examen vooraf hebt betaald.
• Na twee opeenvolgende mislukte praktijkexamens: het getuigschrift van de verplichte 6 uur praktijkles bij een erkende rijschool.

Van je eigen examenauto

• Het originele inschrijvingsbewijs.
• Het originele, geldige verzekeringsbewijs. Vlaanderen.be vermeldt zowel papier als een elektronisch bewijs.
• Het groene, geldige keuringsbewijs, als de auto aan de technische keuring onderworpen is.

Gebruik je een rijschoolauto, dan bezorgt je lesgever de voertuigdocumenten aan het centrum. Wil je weten wat de verschillende boorddocumenten betekenen, lees dan de les documenten aan boord.

Van je begeleider of begeleidende persoon

• Een geldig identiteitsdocument, afgegeven in België. Een paspoort alleen volstaat niet.
• Een geldig Belgisch of Europees rijbewijs voor het voertuig waarmee je examen aflegt.
• Bij een voorlopig rijbewijs van 18 maanden: een begeleidende persoon die minstens 8 jaar een geldig Belgisch of Europees rijbewijs heeft (zie de veelgestelde vragen).
• Het bewijs van het vormingsmoment, wanneer dat voor jouw traject vereist is. Controleer vooraf of de gevolgde opleiding digitaal terug te vinden is in Mijn Burgerprofiel.

Dat staat bij de documenten op Vlaanderen.be en in artikel 8/1 van het rijbewijsbesluit. De rijschoolauto gebruiken is dus op zichzelf geen manier om de voorwaarde rond het vormingsmoment te laten vervallen.

Is je auto klaar voor de afspraak?

Controleer niet alleen de papieren. Een technisch probleem kan verhinderen dat je examen doorgaat. Vlaanderen.be, ‘Examenvoertuig’, en GOCA Doc. 133, pagina 4, noemen onder meer deze punten:

• Een duidelijk zichtbaar L-teken achteraan, behalve bij een voertuig van een erkende rijschool.
• Een tweede achteruitkijkspiegel binnenin bij een voorlopig rijbewijs van 36 of 12 maanden. Het spiegeltje in de zonneklep wordt niet aanvaard.
• Werkende stoplichten, ook het derde stoplicht als dat aanwezig is.
• Een voldoende nette auto, zonder speciaal aangebrachte tekens die je bij het examen helpen.

Volgens GOCA Doc. 133, pagina 4, heeft de auto onder meer vier wielen, minstens drie plaatsen, een cabine, veiligheidsgordels en hoofdsteunen vooraan. Hij moet op een horizontale weg 100 km/u kunnen halen.

Een oldtimer of een voertuig met een handelaarsplaat, proefrittenplaat of transitplaat van korte duur is niet toegelaten. Een elektrische auto kan wel, als hij aan de voorwaarden voldoet. Vraag bij een ongebruikelijk voertuig vooraf bevestiging aan het centrum. Neem voor je controle ook de les voertuigcontroles erbij.

Oorspronkelijk ingebouwde parkeerhulpsystemen en camera’s zijn toegestaan, maar automatisch parkeren niet. Kies ook bewust tussen een handgeschakelde auto en een automaat: een examen met een automaat leidt tot een rijbewijs beperkt tot zulke voertuigen, met code 78. Dat staat in Doc. 133, pagina 4.

Hoe annuleer je zonder de bijslag van 32 euro?

Kun je niet komen, verwittig het centrum dan minstens twee volledige werkdagen vóór de examendag. Zaterdag telt niet mee. Wie niet opdaagt zonder tijdig te verwittigen, betaalt bij een volgende afspraak een retributiebijslag. De termijn staat in GOCA Doc. 133, pagina 5.

Twee werkdagen is niet hetzelfde als 48 uur. Annuleer via de procedure van het centrum en bewaar de bevestiging. Heeft je rijschool geboekt, neem dan meteen contact op met de rijschool zodat duidelijk is wie de annulatie doorgeeft.

De bijslag geldt volgens GOCA ook als jij of je begeleider administratief niet in orde bent, of als je auto administratief of technisch niet in orde is. Alleen aanwezig zijn volstaat dus niet om de bijslag te vermijden.

Bij overmacht kun je het examencentrum om vrijstelling of terugbetaling van de bijslag vragen. Dat is geen automatische vrijstelling. Vraag welke bewijsstukken nodig zijn. Bel bij gevaarlijke weersomstandigheden vóór je vertrekt om te weten of de proef doorgaat; neem niet zelf aan dat de afspraak vervalt.

Wanneer overleg je eerst met het centrum of de rijschool?

Je voorlopig rijbewijs is vervallen

Vlaanderen.be vraagt dan een stageattest van je gemeente en een rijschoolgetuigschrift voor 6 uur praktijkles na het vervallen. Het examen verloopt met de rijschool volgens artikel 8 van het rijbewijsbesluit. Neem daarom eerst contact op met de rijschool, vóór je zelf een gewone afspraak met je eigen auto probeert te boeken.

Je bent twee keer na elkaar niet geslaagd

Voor je opnieuw wordt toegelaten, volg je 6 uur praktijkles bij een erkende rijschool. Dat bepaalt artikel 9, versie vanaf 4 maart 2017. Plan de lessen en zorg dat het getuigschrift klaar is voor de nieuwe poging. Lees verder bij niet geslaagd voor het praktijkexamen.

Je hebt een tolk nodig

Neem vooraf contact op met het examencentrum. Voor de rit kun je een beëdigde tolk Frans, Duits of Engels inschakelen; je kiest en betaalt die zelf. Voor de risicoperceptietest voorziet GOCA een audiovertaling in die talen. Ook voor een beëdigde doventolk overleg je vooraf.

Deze mogelijkheden staan op Vlaanderen.be, ‘Bijstand door een tolk’, en in GOCA Doc. 133, pagina 5. Leg de praktische afspraken vast voordat je op de examendag aankomt.