Verbodsborden: wie, wat en tot waar geldt het verbod?
- Een rond bord met een rode rand is een verbod. Het staat rechts, of boven de rijbaan als daar geen plaats voor is.
- Stel drie vragen: wie wordt bedoeld, wat is verboden en tot waar geldt het?
- Een keerverbod en een inhaalverbod lopen tot en met het volgende kruispunt. Afslaan is alleen verboden aan dat kruispunt.
- Een snelheidsbeperking eindigt na het volgende kruispunt, bij een nieuw snelheidsbord of bij het begin of het einde van een bebouwde kom, woonerf, erf of voetgangerszone.
- Lengte, breedte en hoogte tellen altijd lading inbegrepen.
Wie, wat en tot waar: alles staat hieronder, met de borden erbij.
Een rond bord met een rode rand verbiedt iets. Dat is een regel, geen advies. Bij elk verbodsbord helpen drie vragen je verder: wie wordt bedoeld, wat is verboden en tot waar geldt het?
Hoe herken je een verbodsbord?
Het bord mag herhaald worden waar nodig. Een verbod kan ook aangekondigd worden met een gelijkaardig bord en een onderbord dat ongeveer aangeeft op welke afstand het verbod begint.
Tot waar geldt het verbod?
Een verbod geldt niet overal even ver: elk bord heeft zijn eigen bereik. Het verbod om te keren, het verbod om links in te halen en de snelheidsbeperking lopen van het bord tot en met het volgende kruispunt. Het verbod om af te slaan werkt anders: dat geldt alleen aan het volgende kruispunt, in de richting van de pijl.
Een kruispunt is de plaats waar twee of meer openbare wegen samenlopen. Dat kruispunt zelf hoort er nog bij: het verbod houdt pas erna op. Eindigt het verbod niet op een kruispunt, dan staat er een bord dat het einde aangeeft.
Je ziet in Mechelen een bord dat keren verbiedt. Tot waar geldt dat verbod?
Wie mag er niet in?
De meeste verbodsborden zijn toegangsverboden. Twee ervan lijken sterk op elkaar.
Eerst verboden richting: een rode schijf met een witte horizontale balk. Je mag er niet in vanuit jouw richting. De straat wordt in de andere richting bereden, dus er kan verkeer op je afkomen.
Het tweede bord heeft geen pictogram: een witte schijf met een rode rand en verder niets. Dat is verboden toegang in beide richtingen. Geen enkele bestuurder mag erin, jij niet en de tegenligger evenmin.
Je ziet een rode schijf met een witte horizontale balk. Wat verbiedt dat bord?
Onder zo’n bord kan een onderbord staan. Een onderbord voor fietsers zegt dat het verbod niet voor fietsers geldt. Een ander onderbord doet dat voor tweewielige bromfietsen klasse A of voor speed pedelecs. Onder verboden toegang staat soms “Uitgezonderd plaatselijk verkeer”.
Elke groep weggebruikers heeft een eigen toegangsverbod:
- motorfietsen, bromfietsen en fietsen (rijwielen);
- gespannen (een voertuig met dieren ervoor, zoals een koets met paarden), ruiters en handkarren;
- voetgangers;
- autocars en voertuigen die ontworpen en gebouwd zijn voor het vervoer van goederen;
- voertuigen waarvan de massa in beladen toestand hoger is dan de aangeduide massa;
- quads: motorvoertuigen met vier wielen voor onverhard terrein, met een open carrosserie, een stuur als op een motorfiets en een zadel.
Volgens GOCA Vlaanderen horen de verkeersborden voor voetgangers bij de vijf onderwerpen waar kandidaten het meest moeite mee hebben (cijfers van 2023).
Een autocar is gebouwd voor het vervoer van uitsluitend zittende passagiers en heeft meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend. Een autobus is ook gebouwd voor staande passagiers: het bord voor autocars geldt dus niet voor hem.
Het bord voor goederenvervoer kijkt naar waarvoor het voertuig ontworpen en gebouwd is. Een camper is daar niet voor gebouwd, dus die mag erdoor.
Staat de massa op het bord zelf, dan telt de massa in beladen toestand: het voertuig mét lading. Staat ze op een onderbord onder het bord voor goederenvervoer, dan gaat het om de maximaal toegelaten massa van het voertuig.
Drie borden gaan over gevaarlijke goederen: een algemeen verbod, een verbod voor ontvlambare of ontplofbare stoffen en een verbod voor verontreinigende stoffen. Een onderbord met de letter B, C, D of E bij het algemene bord verwijst naar een categorie wegtunnels: het verbod geldt dan voor voertuigen met gevaarlijke goederen die tunnels van die categorie niet in mogen.
Een bijzonder geval is het toegangsverbod voor motorvoertuigen met meer dan twee wielen en motorfietsen met zijspan, met het onderbord “Uitgezonderd 2+” of “3+”.
Bij het verbod voor motorvoertuigen met meer dan twee wielen staat “Uitgezonderd 2+”. Wie mag de rijstrook volgen?
Te lang, te breed, te hoog?
Drie borden leggen maximale afmetingen vast: een voor de lengte (van voertuigen of slepen), een voor de breedte en een voor de hoogte. Een sleep is een groep voertuigen die aan elkaar gekoppeld zijn en samen door één en dezelfde kracht voortbewogen worden, zoals een auto met een aanhangwagen.
Mag je afslaan, keren of links inhalen?
Terug naar de tweede lade: wat mag je niet doen? Drie verboden:
- het verbod om af te slaan in de richting van de pijl;
- het verbod om te keren;
- het verbod om een gespan of een voertuig met meer dan twee wielen links in te halen.
Er bestaat ook een versie voor zware voertuigen: dan geldt het inhaalverbod voor bestuurders van voertuigen of slepen die voor goederenvervoer gebruikt worden en een maximaal toegelaten massa van meer dan 3500 kg hebben.
Elk inhaalverbod heeft zijn eigen bord einde van het verbod: hetzelfde pictogram, maar grijs en doorgehaald. Dat bord staat er alleen als het verbod niet op een kruispunt eindigt.
Het inhaalverbod telt de wielen. Een auto, een driewieler met motor of een gespan mag je niet links inhalen. Een fiets, een bromfiets of een motorfiets met twee wielen mag je wel links inhalen.
Een driewielige bromfiets met twee wielen op dezelfde as die minder dan 0,46 m uit elkaar staan, telt als een bromfiets met twee wielen: die mag je dus wel links inhalen.
Op het praktijkexamen ben je niet geslaagd als je een verboden rijrichting inslaat of het verbod om af te slaan of te keren negeert.
Je bent net voorbij het bord met het inhaalverbod. Voor je rijdt een gewone fiets met twee wielen. Mag je die links inhalen?
Waar eindigt een snelheidsbeperking?
Het bord met een snelheid verbiedt je sneller te rijden dan het getal op het bord, bijvoorbeeld 50 km/u. De beperking loopt van het bord tot en met het volgende kruispunt.
Staat er onder het bord een massa, dan geldt de beperking alleen voor voertuigen waarvan de maximaal toegelaten massa hoger is dan die massa. Het gaat om de toegelaten massa van het voertuig, niet om wat het op dat moment weegt.
Het bord einde van de snelheidsbeperking toont hetzelfde getal, grijs en doorgehaald. Het staat er alleen als de beperking niet op een kruispunt eindigt.
Wat geldt er daarna? In een bebouwde kom weer 50 km/u, vanaf het volgende kruispunt. Buiten de bebouwde kom is 70 km/u de basis voor gewone wegen, en een bord kan er 90 km/u toelaten.
Buiten de bebouwde kom bij Leuven staat een bord met 50 km/u. Je rijdt door het volgende kruispunt. Geldt die 50 daarna nog?
Tolpost en einde van alle verboden
Het bord met het woord Tolpost (of Taks) verbiedt je voorbij te rijden zonder te stoppen. Bij een tolpost stop je dus altijd.
Het bord dat het gebruik van de cruisecontrol verbood, bestaat sinds 1 oktober 2022 niet meer.
Het laatste bord heft in één keer meerdere verboden op: einde van alle plaatselijke verboden voor voertuigen in beweging. Het maakt een einde aan het keerverbod, de inhaalverboden en de snelheidsbeperking, maar alleen als het verbod niet op een kruispunt of bij de toegang tot een autosnelweg eindigt. Een toegangsverbod heft het niet op.
Je hebt nu de drie laden (wie mag er niet in, wat mag je niet doen, welke afmetingen passen niet) en je weet tot waar een verbod geldt. De herhaling hieronder zet de kernpunten op kaartjes, en de oefenvragen daarna testen of je elk bord herkent. Het volgende hoofdstuk gaat over de gebodsborden, de blauwe ronde borden die zeggen wat je móét doen.
De verkeersborden in deze lesJe herhalingsfiche: de vorm en de betekenis, vóór de quiz14
Verkeersborden uit de Belgische signalisatie. Elk bord wordt uitgelegd in de bijhorende les in hoofdstuk 2 van de cursus.