Voorlopig rijbewijs: wat mag je wel en niet?

Welke regels gelden voor jouw voorlopig rijbewijs?

Zoek eerst op je document of je een voorlopig rijbewijs met of zonder begeleider hebt. De tabel gaat over oefenen met een personenauto voor je eerste rijbewijs B. De aanvraag en de keuze tussen de modellen staan op de pagina voorlopig rijbewijs aanvragen.

Bronnen: Vlaamse overheid, oefenperiode, besluit van 10 juli 2006, artikelen 3, 4, 5/1 en 6, en besluit van 23 maart 1998, artikel 6. De versiedata staan bij de bronnen onderaan.

Waar moet je het L-teken aanbrengen?

Je auto moet achteraan een duidelijk zichtbaar L-teken dragen. Volgens de Vlaamse overheid hoort het L-teken op de achterruit. Dat geldt ook als je zonder begeleider mag rijden. Het L-teken hoort bij je oefenrit, niet alleen bij het model met begeleider.

De wettelijke bepaling noemt een duidelijk zichtbare plaats achteraan. Ze schrijft daar geen vaste linker- of rechterhoek voor. Kies dus een plaats waar achteropkomende bestuurders het teken goed zien. Kijk vóór je vertrekt ook even van buiten naar de achterruit.

Wissel je tussen de auto van je ouders en een andere auto? Controleer het L-teken telkens opnieuw. Een L-teken dat nog op de andere auto hangt, helpt je niet. Hetzelfde geldt voor de extra spiegel wanneer je met een begeleider oefent.

Bron: artikel 6, 2°, d) en de toelichting van de Vlaamse overheid.

Wanneer heb je een tweede achteruitkijkspiegel nodig?

Met een voorlopig rijbewijs met begeleider moet de auto een tweede achteruitkijkspiegel hebben voor je begeleider. Die moet het verkeer achter en links kunnen zien, zonder jouw spiegel te verdraaien. GOCA beschrijft dit voor het oefenvoertuig bij de modellen van 36 en 12 maanden.

Het kleine spiegeltje in de zonneklep voldoet niet. Volgens GOCA geeft het de begeleider niet het vereiste zicht. Stel de extra spiegel vóór de rit af vanuit de zitplaats van de begeleider. Laat hem controleren of het zicht bruikbaar is.

Voor een voertuig met een gesloten koetswerk voorziet de regeling in rechterbuitenspiegels die bestuurder en begeleider voldoende zicht geven. Gebruik je zo'n voertuig, controleer dan de specifieke uitvoering met je rijschool. De gewone uitleg over een extra binnenspiegel volstaat daarvoor niet.

Met een voorlopig rijbewijs zonder begeleider van 18 maanden ben je tijdens het oefenen vrijgesteld van die extra spiegeluitrusting. Dat staat uitdrukkelijk in artikel 6, 2°, f). Voor je examen controleer je afzonderlijk de eisen voor het examenvoertuig op de pagina praktijkexamen.

Bronnen: artikel 6, 2°, f), vergeleken met Justel, en GOCA Doc. 133, onderdeel over het oefenvoertuig.

Wie mag er in de auto zitten?

Met begeleider: alleen de toegelaten begeleiding

Met het model van 36 of 12 maanden oefen je met een of beide begeleiders die op je document staan, en/of met een gebrevetteerde rij-instructeur. Andere passagiers mogen niet mee. Je begeleider neemt vooraan plaats. Een gebrevetteerde rij-instructeur hoeft niet als begeleider op je document te staan.

Je moeder staat als begeleider vermeld en je broer wil achterin meerijden naar de sportclub. Dat mag niet als je broer geen toegelaten begeleider of rij-instructeur is. Ook niet als je moeder vooraan zit en de rit maar kort duurt.

Kan je vaste begeleider niet mee? Een buur met veel rijervaring mag hem niet zomaar vervangen. Voor een andere gewone begeleider moet je eerst de registratie bij de gemeente regelen. Lees de voorwaarden op de pagina begeleider bij het leren rijden.

Zonder begeleider: hoogstens twee geschikte passagiers

Met het model van 18 maanden mag je alleen rijden. Neem je iemand mee, dan mag dat met hoogstens twee passagiers. Volgens de Vlaamse overheid moet iedere passagier:

• ingeschreven zijn in België en een in België afgegeven identiteitsdocument hebben en bij zich dragen;
• al minstens acht jaar een Belgisch of Europees rijbewijs hebben dat geldig is voor het voertuig, en het bij zich dragen;
• niet vervallen zijn van het recht tot sturen en dat ook niet geweest zijn tijdens de voorbije drie jaar.

De wettelijke tekst verlangt ook dat eventueel opgelegde herstelonderzoeken en examens zijn afgelegd. Een bestuurder die alleen een speciaal aan zijn handicap aangepast voertuig mag besturen, mag volgens de Vlaamse overheid en GOCA niet meerijden als passagier.

Bronnen: artikelen 3, 4, 5/1 en 7 en Vlaamse overheid, onderdeel over passagiers. De aanvraagvoorwaarden staan apart bij het model met begeleider van 36 maanden en het model zonder begeleider van 18 maanden.

Op welke dagen mag je niet rijden van 22 tot 6 uur?

Met je voorlopig rijbewijs B mag je vanaf 22 uur tot 6 uur de volgende ochtend niet rijden op vrijdag, zaterdag en zondag. Dezelfde beperking geldt op de vooravond van een wettelijke feestdag en op de wettelijke feestdag zelf.

Dit geldt voor alle drie de modellen. Een begeleider naast je heft het verbod niet op. De bepaling voor voorlopig rijbewijs B maakt ook geen uitzondering omdat je ouder bent of omdat je voor je werk moet rijden.

Vier ritten waarbij je op de klok moet letten

• Vrijdag vertrek je om 21.40 uur uit Gent. De terugrit zou tot 22.15 uur duren. Je mag niet zelf blijven rijden na 22 uur. Vroeg vertrekken geeft geen recht om de rit af te maken.
• Maandag moet je om 5.30 uur naar je werk. Het verbod dat zondag om 22 uur begon, loopt nog tot 6 uur. Je mag die rit dus niet zelf rijden.
• Dinsdag wil je om 23 uur oefenen. Dat valt niet onder deze tijdsbeperking als die dinsdag geen wettelijke feestdag of vooravond daarvan is. De overige voorwaarden blijven gelden.
• Een wettelijke feestdag valt op woensdag. Dan mag je niet rijden van dinsdag 22 uur tot woensdag 6 uur, en opnieuw van woensdag 22 uur tot donderdag 6 uur.

Plan bij een avondrit ook de terugweg. Spreek vooraf af wie het stuur overneemt of hoe je anders thuisraakt. De bron voor deze tijdsbeperking is artikel 6 van het besluit van 10 juli 2006, bevestigd in Justel.

Mag je op de autosnelweg of over de grens rijden?

Je voorlopig rijbewijs is bruikbaar op het Belgische grondgebied, maar niet in het buitenland. De aanwezigheid van een begeleider verandert dat niet. Plan een oefenrit in de grensstreek dus zo dat ook een omleiding je niet ongemerkt over de grens stuurt.

Je wilt vanuit Brugge een uitstap over de grens maken. Dan mag je het buitenlandse deel niet zelf rijden met je voorlopig rijbewijs. Laat vóór de grens iemand overnemen die daar met een geldig rijbewijs mag rijden. Bron: Vlaamse overheid, territoriale beperking.

De autosnelweg is niet verboden omdat je een voorlopig rijbewijs hebt. De toegangsregels van de Wegcode sluiten je personenauto niet om die reden uit. Je moet wel voldoen aan de gewone toegangsregels én aan de voorwaarden van je voorlopig rijbewijs, zoals de begeleiding en de toegelaten uren.

Die conclusie volgt uit Wegcode, artikel 21.1 en de regels hierboven. Voor opritten, afritten en het rijden op de autosnelweg verwijzen we naar de les over de autosnelweg. Begin als oefening met een overzichtelijke rit die past bij wat je al beheerst.

Mag je een aanhangwagen trekken of leveringen doen?

Met een voorlopig rijbewijs voor je eerste categorie B mag je geen aanhangwagen trekken. Een kleine aanhangwagen is geen uitzondering. Het gaat hier om je oefenrijbewijs: regels voor combinaties met een definitief rijbewijs B geven je tijdens deze opleiding geen extra rechten.

Wil je met de auto van je ouders spullen naar het recyclagepark brengen? Dat mag niet met een aanhangwagen terwijl jij met je voorlopig rijbewijs rijdt. Laat iemand met het juiste rijbewijs de combinatie besturen.

Ook commercieel goederenvervoer is verboden. Denk aan goederen leveren voor een winkel. Verwar dat niet met zelf naar je werk rijden: de rit naar je werk heft geen enkele beperking op, maar is op zichzelf geen goederenlevering.

Deze regels staan in artikel 6, 2°, c) en e), van het besluit van 23 maart 1998. Artikel 11 van het besluit van 10 juli 2006 maakt die bepalingen toepasselijk op deze voorlopige rijbewijzen. De Vlaamse overheid bevestigt beide verboden.

Wat controleer je vóór elke oefenrit?

1. Je document. Heb je je geldige voorlopig rijbewijs bij je? Controleer de vervaldatum, ook als je examen al gepland is.
2. De inzittenden. Is de vereiste begeleider aanwezig en geregistreerd? Bij het model zonder begeleider controleer je de voorwaarden voor iedere passagier.
3. De auto. Kijk naar het L-teken en, waar verplicht, de extra spiegel. Controleer dat je geen aanhangwagen aankoppelt.
4. De route en de uren. Blijf in België en zorg dat je ook tijdens de terugrit mag rijden.

De verplichting om je geldige document bij je te hebben staat in artikel 6, 1°, i). Voor de andere boorddocumenten verwijzen we naar de les documenten aan boord.

Met een verlopen voorlopig rijbewijs mag je niet meer oefenen op de openbare weg buiten een rijschool. Het document verliest zijn geldigheid op de vervaldatum en kan niet verlengd worden. Daarna zet je de opleiding voort in een erkende rijschool, of onder dekking van een voorlopig rijbewijs van 12 maanden. Een geplande examendatum verlengt het document niet.

Is je voorlopig rijbewijs van 36 of 18 maanden verlopen? Dan kun je één keer een voorlopig rijbewijs van 12 maanden aanvragen, maar pas nadat je zes uur rijles in een erkende rijschool hebt gevolgd en daarvan een getuigschrift hebt. Voor de planning van je opleiding is er de pagina oefenperiode.