Van M18 naar M36 of omgekeerd: zo wissel je van model

Misschien lukt oefenen met je begeleider niet meer. Of je rijdt met een M18, maar wilt liever opnieuw iemand naast je. Een ander model kan dan helpen. Je vraagt de omwisseling aan bij je gemeente, volgens de Vlaamse uitleg over wisselen van voorlopig rijbewijs.

Deze pagina gaat over die overstap tijdens je opleiding. Wil je eerst de mogelijkheden vergelijken? Lees dan welk model bij jou past. Hier bekijken we wat je moet regelen als je al een voorlopig rijbewijs hebt.

Wanneer mag je van model wisselen?

Controleer drie dingen vóór je rijlessen of een afspraak bij de gemeente plant:

• Je huidige M18 of M36 is nog niet verlopen. De gewone omwisseling kan alleen tijdens de geldigheid.
• Je bent minder dan drie jaar geleden geslaagd voor je theorie-examen. Is dat resultaat niet meer geldig, dan moet je eerst opnieuw slagen.
• Je hebt nog niet eerder tussen deze modellen gewisseld. Je kunt niet heen en weer blijven wisselen.

Daarnaast moet je voldoen aan de voorwaarden van het model dat je aanvraagt. De regelgeving over de omwisseling koppelt het nieuwe document aan die voorwaarden. Alleen een voorkeur voor het andere model volstaat dus niet.

De voorwaarden in dit overzicht komen uit de Vlaamse informatie over de oefenperiode en de regels voor het vormingsmoment.

Hoe ga je van M36 naar M18?

Met een M36 oefen je met een begeleider. Wil je voortaan alleen oefenen, dan moet je eerst een M18 krijgen. Je kunt dat model aanvragen vanaf 18 jaar. De overstap via een erkende rijschool verloopt zo:

1. Laat je rijschool weten dat je een M36 wilt omwisselen. Bespreek je huidige rijervaring en plan de lessen met de einddatum van je voorlopig rijbewijs in het achterhoofd.
2. Volg minstens 20 uur rijles bij een erkende rijschool. Dat is de opleiding die de Vlaamse overheid voor deze overstap beschrijft.
3. Behaal je bekwaamheidsattest. Je krijgt dat als de rijschool je bekwaam acht om alleen verder te oefenen. Twintig uur gevolgd hebben is op zichzelf geen garantie op het attest.
4. Vraag de omwisseling aan bij je gemeente. Neem je bekwaamheidsattest mee en volg de documentenlijst die je gemeente voor de aanvraag geeft.

De Vlaamse overheid vermeldt dat het bekwaamheidsattest drie jaar geldig is. Controleer dus zowel de datum van dat attest als die van je geslaagde theorie-examen.

Een bekwaamheidsattest is nog geen M18. Zolang je met je M36 rijdt, blijven de voorwaarden van dat model gelden. Begin niet alleen te oefenen omdat je laatste rijles achter de rug is. De voorwaarden voor rijden zonder begeleider horen bij het daarvoor afgegeven voorlopig rijbewijs.

Die twee formuleringen staan in de regelgeving en de Vlaamse aanvraagprocedure. Een aanvraagprocedure via die test staat niet in de Vlaamse informatie. Vraag je gemeente of rijschool hoe zo'n dossier verloopt. Voor de verdere voorwaarden van je nieuwe model kun je naar voorlopig rijbewijs M18.

Hoe ga je van M18 naar M36?

Je kunt ook overstappen naar oefenen met begeleiding. Volgens de Vlaamse procedure kies je één of maximaal twee begeleiders die aan de voorwaarden voldoen. Daarna laat je je voorlopig rijbewijs omwisselen bij je gemeente.

Kies niet alleen iemand die tijd heeft. Laat vooraf controleren of die persoon als begeleider mag optreden. De volledige eisen staan bij voorwaarden voor je begeleider. Laat de gekozen begeleiders op je nieuwe voorlopig rijbewijs vermelden.

Voor een M36 dat je nu krijgt, moet elke gewone begeleider het vormingsmoment gevolgd hebben. Die opleiding duurt drie uur en blijft tien jaar geldig. Heeft je begeleider al een geldig attest, dan hoeft die opleiding niet opnieuw. Dit volgt uit de regels voor begeleiders.

Na de omwisseling kun je niet meer alleen rijden zoals met je M18. Voor je oefenritten moet een vermelde begeleider meegaan, of je volgt les bij een bevoegde rijinstructeur. Bekijk ook de voorwaarden van een M36.

Moet je wisselen als je af en toe hulp wilt?

Niet noodzakelijk. Met een M18 mogen maximaal twee personen meerijden die aan de wettelijke voorwaarden voldoen. Je hoeft dus niet meteen naar M36 over te stappen omdat je iemand naast je wilt. Niet elke vriend of ouder mag zomaar mee: controleer eerst de voorwaarden voor passagiers bij een M18.

Moet je begeleider nog vijf maanden wachten?

Nee, niet bij deze omwisseling. De wachttijd tussen het vormingsmoment en jouw praktijkexamen geldt niet voor begeleiders van iemand die een M18 heeft omgewisseld voor een M36. De opleiding zelf blijft wel verplicht. De Vlaamse overheid noemt die uitzondering uitdrukkelijk.

Vraag je gemeente ook om het attest waaruit de omwisseling blijkt. Dat document heb je nodig om de uitzondering aan te tonen bij het praktijkexamen. Neem op de dag van het examen ook het geldige begeleidersattest van je begeleider mee: dat krijgt hij na het vormingsmoment en het bewijst dat hij de opleiding gevolgd heeft. Dat geldt ook als je het examen via een rijschool aflegt. De verplichting staat in de Vlaamse examenvoorwaarden.

Wat gebeurt er met je geldigheid en oefenperiode?

Bij een modelwissel krijg je een nieuw voorlopig rijbewijs met de geldigheidsduur van dat model: 18 maanden voor M18, 36 maanden voor M36. Je krijgt dus niet alleen het resterende deel van je oude document. De Vlaamse uitleg over omwisselen bevestigt dat er een nieuwe geldigheidsduur ingaat.

Laat bij de gemeente de begin- en einddatum van je nieuwe document bevestigen. Plan je praktijkexamen op basis van die concrete data. De geldigheid van je document en je recht om al examen te doen zijn twee verschillende zaken.

Voor het praktijkexamen moet je in totaal minstens vijf maanden onder een voorlopig rijbewijs geoefend hebben. De tijd onder het vorige model telt mee. Dat volgt uit de regels over de omwisseling en de minimumoefenperiode.

Voorbeeld: drie maanden M36, daarna M18

Stel: je hebt drie maanden met een geldig M36 geoefend. Je bent minstens 18 jaar, hebt het vereiste bekwaamheidsattest en wisselt zonder onderbreking naar M18. Dan ontbreken nog twee maanden om aan de minimumoefenperiode van vijf maanden te komen.

Je hoeft na de overstap dus geen nieuwe periode van vijf maanden af te werken. Dit rekenvoorbeeld gaat alleen over de oefenduur. Om examen af te leggen moet je ook aan de andere voorwaarden voldoen, waaronder een geldig theorie-examen.

Je theorie-examen krijgt geen nieuwe einddatum

De omwisseling verlengt je theorie niet. Je moet minder dan drie jaar geleden geslaagd zijn, zowel bij de aanvraag van het nieuwe voorlopig rijbewijs als bij je praktijkexamen. Dat zijn afzonderlijke voorwaarden voor aanvraag en examen.

Je kunt dus een nieuw voorlopig rijbewijs hebben dat nog lang geldig is, terwijl je theorie eerder vervalt. Noteer die datum apart. Lees hoe lang je theorie-examen geldig blijft als je examenplanning dicht bij die grens komt.

Wat regel je bij de gemeente?

De omwisseling gebeurt bij je gemeentebestuur. Meld bij je afspraak welk model je nu hebt en welk model je wilt aanvragen. Vraag meteen welke documenten je voor jouw dossier moet meebrengen. Bij een eerste aanvraag vraagt de gemeente volgens de Vlaamse informatie over de oefenperiode je identiteitskaart, het aanvraagformulier en bij een M18 ook het bekwaamheidsattest. Een afzonderlijke documentenlijst voor de omwisseling geeft die pagina niet.

• Leg je huidige voorlopig rijbewijs klaar. Controleer de einddatum vóór je een afspraak vastlegt.
• Controleer je theorie. Zorg dat de gemeente je nog geldige examenresultaat kan nagaan.
• Naar M18: leg je geldige bekwaamheidsattest klaar.
• Naar M36: geef door wie je begeleider of begeleiders worden en laat hun voorwaarden controleren.
• Na M18 naar M36: vraag het gemeentelijke attest dat de modelwissel bewijst voor je praktijkexamen. Het begeleidersattest van je begeleider krijg je niet van de gemeente, maar van de rijschool of lesgever bij wie hij het vormingsmoment volgde.

Plan dit vóór je voorlopig rijbewijs vervalt. De officiële informatie geeft geen algemene verwerkingstermijn voor alle gemeenten. Vraag daarom wanneer je nieuwe document klaar zal zijn, zeker als je oude kaart bijna vervalt.

Wil je daarna een examendatum vastleggen? Controleer eerst je documenten en de resterende oefentijd. Bij een afspraak voor het praktijkexamen maken vind je de volgende stap.

Wat kost de overstap?

Er is in de geraadpleegde Vlaamse informatie geen afzonderlijk vast tarief voor elke modelwissel. De officiële kostenpagina vermeldt ongeveer 25 euro voor een voorlopig rijbewijs, met een prijs die per gemeente verschilt. Dat is een richtbedrag, geen gegarandeerde prijs voor jouw omwisseling.

Bij de overstap naar M18 komen de rijlessen erbij. De lesprijs verschilt per rijschool. Vraag vooraf een prijs voor de opleiding en voor eventuele bijkomende lessen als je na twintig uur nog niet klaar bent om alleen te oefenen.

Bij de overstap naar M36 kan het vormingsmoment een bijkomende kost zijn. De Vlaamse informatie over het vormingsmoment vermeldt 21 euro voor de opleiding van elke begeleider. Een begeleider met een nog geldig attest hoeft die opleiding niet opnieuw te volgen. Voor het volledige traject kun je de kosten van je rijbewijs B bekijken.

Wat als je voorlopig rijbewijs al verlopen is?

Dan kun je het niet meer via deze gewone modelwissel omzetten naar het andere model. De eis is een nog geldig voorlopig rijbewijs.

Na de vervaldatum geldt een andere regeling. De Vlaamse overheid beschrijft onder meer het eenmalige M12, na zes uur rijles gevolgd ná het vervallen van je M18 of M36 en met een geldig theorie-examen. De volledige voorwaarden staan bij voorlopig rijbewijs M12.

Een M12 is dus geen tweede wissel tussen M18 en M36. Ook een opleiding en examen via de rijschool kunnen na het verlopen een mogelijkheid zijn. Bespreek je dossier met je gemeente en rijschool vóór je opnieuw oefenritten plant.